III SA/Lu 1761/15

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu jednocześnie ze skargą, skarżący zwrócił się o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu sądowego od wniesionej skargi. W urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, w skład jego majątku wchodzi mieszkanie o pow. [...] m2 oraz dwa samochody marki [...] (z [...] r. i [...] r.). Skarżący prowadzi działalność gospodarczą i uzyskuje z tego tytułu dochód w wysokości [...] zł miesięcznie, natomiast żona skarżącego pobiera świadczenie rehabilitacyjne w kwocie [...] zł. Skarżący wykazał, że na stałe miesięczne koszty utrzymania składają się następujące wydatki: rata kredytu mieszkaniowego zaciągniętego w [...] [...]zł, raty kredytów zaciągniętych w [...] Bank (skarżący nie podał na jakie cele) w wysokości [...] zł i [...] zł, czynsz za mieszkanie [...] zł, opłaty za media [...] zł, zakup żywności i środków czystości [...] zł. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Stosownie do art. 246 ( 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od obowiązku opłacenia wpisu sądowego od skargi jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Podkreślić należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Skarżący żąda zwolnienia od wpisu sądowego od skargi, który w sprawie niniejszej biorąc pod uwagę podaną przez skarżącego we wniosku wartość zaskarżenia, wynosi [...] zł - § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Porównując wielkość tego kosztu sądowego do sytuacji materialnej strony uznać należy, że strona nie wykazała istnienia przesłanek przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym. Podnieść należy, że przyznanie prawa pomocy oznacza, że ciężar tych kosztów poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też instytucja przyznania prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych (w całości lub części), stanowiąca pomoc państwa, powinna być stosowana wobec osób, które ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną, pomimo największych starań, nie mogą tych kosztów uiścić bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odnosząc powyższe rozważania na grunt sprawy niniejszej, stwierdzić należy, że sytuacja materialna skarżącego jest dobra. Skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada majątek nieruchomy (mieszkanie) i ruchomy (dwa samochody), uzyskuje stały dochód z prowadzenia działalności gospodarczej, nie ma nikogo na utrzymaniu. Łączny miesięczny dochód skarżącego i jego żony wynosi [...] zł netto. Należy zauważyć, że skarżący spłaca swoje zobowiązania prywatnoprawne (spłata kredytu w [...] i kredytów w [...] Bank w kwocie ok. [...] zł miesięcznie), co świadczy o jego zdolnościach płatniczych. W ocenie referendarza, brak jest podstaw aby zobowiązania prywatnoprawne przedkładać nad obowiązek poniesienia kosztów sądowych w związku zainicjowanym przez stronę postępowaniem sądowym. Koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania. Przyznanie prawa pomocy skarżącemu w żądanym przez niego zakresie (zwolnienie od wpisu sądowego od skargi), chroniłoby jego majątek kosztem środków publicznych, które są przeznaczane na pokrycie kosztów postępowania, aby zapewnić dostęp do sądu osobom, którym brak środków finansowych dostęp ten uniemożliwia (por. postanowienie NSA z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt II FZ 1509/14, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zdaniem referendarza, poniesienie w sprawie niniejszej wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł, leży w granicach realnych możliwości finansowych skarżącego posiadającego majątek, dysponującego wymienionymi powyżej dochodami, spłacającego zobowiązania prywatnoprawne. W świetle powyższego stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał wystąpienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.