III SA/Lu 1767/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. M. sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Wojewódzki Inspektor Sanitarny z dnia [...] października 2015 r., znak: [...], w przedmiocie odmowy rozpatrzenia sprzeciwu wobec czynności kontrolnych postanawia: odrzucić skargę. W dniu 28 maja 2015 r. z upoważnienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ś. przeprowadzono kontrolę w sklepie H. P. w Ś., należącym do spółki P. M. sp. z o.o. z siedzibą w P.. W tym samym dniu pełnomocnik Spółki wniósł sprzeciw wobec czynności kontrolnych, na podstawie art. 84c ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r., poz. 584 ze zm.; dalej jako: u.s.d.g.). Postanowieniem z dnia 14 lipca 2014 r., znak: [...], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ś. domówił rozpatrzenia sprzeciwu na czynności kontrolne, wskazując w uzasadnieniu, że bezprzedmiotowe jest ustosunkowanie się organu do zarzutów zawartych w sprzeciwie w sytuacji, gdy sprzeciw został wniesiony po zakończeniu kontroli. Pełnomocnik Spółki wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, jednak po jego rozpatrzeniu, postanowieniem z dnia 5 października 2015 r., znak: [...], Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Pełnomocnik Spółki wniósł skargę do sądu administracyjnego na postanowienie z 5 października 2015 r., zarzucając naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W odpowiedzi na skargę L. P. W. Inspektor Sanitarny wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie. Wniosek o odrzucenie został uzasadniony faktem, że w niniejszej sprawie stronie nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej orzekając w sprawach skarg na wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a. formy działania administracji publicznej, względnie bezczynność lub przewlekłość postępowania prowadzonego przez organ administracji publicznej. Skarga do sądu administracyjnego jest zatem dopuszczalna tylko wówczas, gdy przedmiotem skargi jest działanie organu administracji publicznej przybierające postać jednego z wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. aktów lub czynności, bądź też, gdy przedmiotem skargi jest bezczynność organu lub przewlekłość prowadzonego przez niego postępowania w sytuacji, gdy ma on prawny obowiązek wydania aktu lub podjęcia czynności w formach wymienionych w tym przepisie. Jeżeli przedmiotem skargi nie jest tego rodzaju działania (bezczynność, przewlekłość postępowania), podlega ona odrzuceniu jako niedopuszczalna z innych przyczyn (art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.). Wśród form działania objętych kontrolą sądów administracyjnych znalazły się również postanowienia, ale nie wszystkie. Kognicją sądów objęte są skargi na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.) oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu (art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.). W analizowanej sprawie przedmiotem skargi do sądu jest postanowienie o odmowie rozpatrzenia sprzeciwu wobec czynności kontrolnych. Podstawą wniesienia sprzeciwu jest art. 84c u.s.d.g. Z przytoczonego przepisu wynika, że przedsiębiorca może wnieść sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania przez organy kontroli czynności z naruszeniem przepisów ustawy określających zasady prowadzenia kontroli wobec przedsiębiorców. Jednym ze skutków wniesienia sprzeciwu jest wstrzymanie czynności kontrolnych przez organ kontroli. Organ kontroli w terminie 3 dni roboczych od dnia otrzymania sprzeciwu, rozpatruje sprzeciw oraz wydaje postanowienie o odstąpieniu od czynności kontrolnych albo o kontynuowaniu czynności kontrolnych. Na to postanowienie przedsiębiorcy przysługuje zażalenie. Do postępowań w zakresie rozpoznania sprzeciwu w zakresie nieuregulowanym stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Dopuszczalność wniesienia skargi na postanowienie w sprawie rozpatrzenia sprzeciwu, o którym mowa w art. 84c u.s.d.g., wzbudziła rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych. Rozbieżności te zaowocowały podjęciem przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały z dnia 13 stycznia 2014 r. (II GPS 3/13; ONSAiWSA 4/2014, poz. 55), w której wskazano, że na odmowę rozpatrzenia sprzeciwu wniesionego na podstawie art. 84c ust. 1 u.s.d.g. nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Z obszernej argumentacji NSA wynika, że o rozstrzygnięciu zadecydowały dwa kluczowe argumenty. Po pierwsze, fakt, że postępowanie, o którym mowa w art. 84c u.s.d.g. nie jest postępowaniem administracyjnym, bowiem jego przedmiotem nie jest załatwienie sprawy określonej w art. 1 k.p.a. Powołany przepis mieści się w rozdziale 5 ustawy, regulującym podejmowany przez organy kontroli zorganizowany ciąg działań, których przedmiotem jest wyłącznie ocena prawidłowości działalności gospodarczej. Zawarte w art. 84c ust. 16 u.s.d.g. odesłanie do przepisów k.p.a. ma wąski charakter, dotyczy bowiem tylko rozpatrzenia sprzeciwu i zażalenia na postanowienie. Mimo użycia pojęć znanych K.p.a. (postępowania, zażalenia), postępowanie, o którym mowa w ust. 9 i 10 art. 84c u.s.d.g., nie może być zaliczone do postępowania administracyjnego. Po drugie, o wyłączeniu z zakresu kognicji sadów administracyjnych postanowień, o których mowa w art. 84c ust. i 10 u.s.d.g. przesądza fakt, że w postanowieniach tych organ kontroli nie rozstrzyga bezpośrednio o obowiązkach lub uprawnieniach kontrolowanego przedsiębiorcy. Odnoszą się one do samej kontroli, a więc do obowiązków organu prowadzącego kontrolę. Nie ma podstaw, aby z aktu (postanowienia), którego treść jest adresowana do organu kontroli, wyprowadzać jakiekolwiek uprawnienia podmiotu kontrolowanego. Na podstawie przepisów art. 84c można jedynie mówić o tym, że organy kontroli mają obowiązek zbadania, na żądanie przedsiębiorcy, zgodności z prawem przeprowadzanej kontroli, a nie konstruować prawa przedsiębiorcy, np. do żądania odstąpienia od kontroli. Postanowienie podjęte na podstawie art. 84c ust. 9 lub 10 wpływają więc jedynie na sytuację faktyczną, a nie prawną kontrolowanego przedsiębiorcy. Sąd orzekający w badanej sprawie w pełni podziela przedstawione stanowisko NSA, zarówno co do konkluzji wyrażonej w tezie, jak i co do argumentów, które doprowadziły do takiej konkluzji. Ponadto, uchwała składu 7 sędziów z mocy art. 269 § 1 p.p.s.a. jest wiążąca dla wszystkich składów orzekających sądów administracyjnych, a odstąpienie od niej wymagałoby wyczerpania określonej w tym przepisie procedury zmiany stanowiska zajętego w uchwale. Z powyższych rozważań wynika, że skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., ponieważ dotyczy aktu, który nie jest objęty zakresem kontroli sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji.