III SA/Lu 178/05
WyrokWSA w Lublinie2005-05-24
Skład orzekający: Marek Zalewski, Małgorzata Fita, Jerzy Marcinowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli opuściła ona lokal z powodu konfliktu rodzinnego i przemocy domowej, a nie dobrowolnie?Ratio decidendi
Organ gminy wydaje decyzję o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego bez wymeldowania się. W obecnym stanie prawnym, kryterium orzekania o wymeldowaniu stanowi jedynie fakt opuszczenia lokalu bez wymeldowania się. Okoliczności takie jak przymusowe opuszczenie lokalu z powodu konfliktu rodzinnego czy posiadanie tytułu prawnego do lokalu nie mają znaczenia dla oceny legalności decyzji o wymeldowaniu.Stan faktyczny
Skarżąca L.A. została prawomocnie orzeczona o wymeldowaniu z pobytu stałego wraz z dziećmi z lokalu mieszkalnego. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, stwierdzając, że skarżąca opuściła lokal i przebywa u rodziców, co potwierdziła kontrola meldunkowa. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając niewłaściwą interpretację przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, wskazując, że opuszczenie mieszkania było wynikiem przemocy domowej ze strony męża.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita (spr.), Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Protokolant Maria Filipek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2005 r. sprawy ze skargi L.A. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2005r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę
III SA/Lu 178/05
UZASADNIENIE
Decyzją Wojewody z dnia [...], Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z 2000r. ze zm.) w związku z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. Nr 87, poz. 960 z 2001 r. ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania L. A. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] stycznia 2005 r., Nr [...] orzekającej o wymeldowaniu L. A. z dziećmi A., A., P. i K. z pobytu stałego z lokalu nr 3 przy ul. N. w B., utrzymano przedmiotową decyzję w mocy.
W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż zaskarżoną decyzją organ I instancji orzekł o wymeldowaniu L. A. z dziećmi
z pobytu stałego z lokalu nr 3 przy ul. N. w B. Podstawę tegoż rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie skarżąca wraz z dziećmi opuściła przedmiotowy lokal położony w B. i przebywa u swoich rodziców w K., co potwierdziła przeprowadzona kontrola meldunkowa. W uzasadnieniu decyzji podkreślono również, że po opuszczeniu lokalu skarżąca nie podjęła przewidzianych prawem środków dla ochrony swojego prawa do przebywania w wyżej wymienionym lokalu. Ponadto skarżąca stwierdziła, że ze względu na trwający między nią a mężem konflikt nie wyobraża sobie wspólnego z nim zamieszkiwania. Zatem dalsze zameldowanie skarżącej i jej dzieci w lokalu przy ul. N. byłoby jedynie fikcją niezgodną z prawem.
Po rozpoznaniu niniejszej sprawy organ odwoławczy stwierdził, iż zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad dwa miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Mając na uwadze powyższe oraz stan faktyczny sprawy organ II instancji stwierdził, że zaistniały faktyczne przesłanki do zastosowania administracyjnego trybu wymeldowania skarżącej.
Na przedmiotową decyzję L. A. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisu art. 15 ust. 2 oraz art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez ich niewłaściwą interpretację, co doprowadziło do niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu skargi obszernie wyjaśniła, iż opuszczenie mieszkania było wynikiem nagannego zachowania męża polegającego na nadużywaniu alkoholu i znęcaniu się nad rodziną, co znajduje potwierdzenie w wyroku skazującym wydanym przez Sąd Rejonowy. W związku z powyższym skarżąca stwierdziła, że trudno uznać, iż opuściła dobrowolnie miejsce stałego pobytu. Skarżąca wskazała również, iż toczy się postępowanie sądowe w sprawie orzeczenia separacji oraz eksmisji współmałżonka z lokalu nr 3 przy ul. N. i podkreśliła, że chciałaby, jeśli tylko będzie to możliwe, znów zamieszkać w przedmiotowym lokalu.
W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Ponadto podniósł, iż istotą ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest jedynie rejestracja faktycznego zamieszkiwania osoby pod wskazanym adresem. Utrzymywanie meldunku osoby, która faktycznie nie zamieszkuje pod wskazanym adresem prowadzi do stwarzania fikcji meldunkowej, co jest sprzeczne z intencją wyżej wymienionej ustawy. Stwierdził również, że w świetle obowiązujących przepisów bez znaczenia jest posiadanie przez skarżącą uprawnienia do przedmiotowego lokalu. Natomiast podnoszony w skardze fakt braku dobrowolności opuszczenia lokalu nie podlega ocenie organów administracji w toku postępowania o wymeldowanie, gdyż nie wynika bezpośrednio z przepisów prawa materialnego lecz jest jedynie wynikiem jego interpretacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.
Mając na uwadze art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji prawa nie naruszają.
Materialno – prawną podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowi przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 ze zm.), który stanowi, iż organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad dwa miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Powołany wyżej przepis w swej pierwszej części określa, iż organ gminy wydaje w trybie wnioskowym lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby która opuściła miejsce stałego pobytu lub pobytu czasowego trwającego dłużej niż dwa miesiące.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że w obecnym stanie prawnym jedynym kryterium orzekania o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego (czasowego trwającego ponad dwa miesiące) stanowi przesłanka opuszczenia przez nią lokalu bez wymeldowania się.
I dlatego odnosząc się w tym miejscu do zarzutu skarżącej, iż do opuszczenia lokalu została zmuszona na skutek narastającego konfliktu z mężem spowodowanego nadużywaniem przez niego alkoholu i znęcaniem się nad rodziną, stwierdzić należy w świetle cytowanego wyżej art.15 § 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, że okoliczność ta nie ma znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji. Nie podlega również badaniu fakt posiadania przez skarżącą tytuł do zajmowanego lokalu.
Zgodnie z obowiązującym prawem organy, które prowadziły postępowanie w sprawie wymeldowania miały obowiązek jedynie ustalić, czy skarżąca rzeczywiście przebywa w miejscu dotychczasowego zameldowania. W trakcie postępowania ustalono natomiast bezspornie, że skarżąca wraz z dziećmi nie zamieszkuje w lokalu nr 3 przy ul. N. w B. od conajmniej 2 lat.
Podnieść ponadto należy, że obowiązek meldunkowy służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji. Posiadanie informacji o miejscu zamieszkania i pobytu umożliwia racjonalizację działań należących do zadań państwa i samorządu terytorialnego, a celem obowiązku meldunkowego jest zapewnienie prawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności. Obowiązek meldunkowy służy, o czym mowa wyżej, rejestracji faktów, zaś utrzymywanie stanu zameldowania osób faktycznie nie zamieszkałych w danym lokalu prowadzi do fikcji meldunkowej i obejścia celu ustawy.
Z tych też względów oraz na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło