III SA/Lu 178/11
PostanowienieWSA w Lublinie2011-09-02
Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym może zostać uwzględniony bez dostarczenia dokładnych danych dotyczących sytuacji majątkowej i finansowej wnioskodawcy?Ratio decidendi
Przyznanie prawa pomocy wymaga wykazania przez osobę ubiegającą się, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli brak jest dokładnych i wyczerpujących danych o stanie majątkowym, dochodach i wydatkach wnioskodawcy, a wezwanie do uzupełnienia tych danych pozostaje bez odpowiedzi.Stan faktyczny
Wnioskodawca E. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu dotyczącym skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o odmowie przyznania renty strukturalnej. W uzasadnieniu wskazał na niskie dochody z gospodarstwa rolnego oraz wysokie koszty prowadzenia działalności rolniczej, jednak nie przedstawił dokładnych danych o dochodach, wydatkach i stanie majątkowym. Po wezwaniu do uzupełnienia dokumentacji nie odpowiedział na wezwanie.Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 2 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy.
Sygn. akt: III SA/Lu 178 /11
UZASADNIENIE
Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z dnia 7 lipca 2011 r., złożonym na urzędowym formularzu, skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że ze względu na niskie ceny płodów rolnych i słaby urodzaj, otrzymuje znikomy zysk z prowadzonego gospodarstwa rolnego. Podał, że ponosi koszty związane z opłatą składek na ubezpieczenie społeczne rolników, podatku rolnego, jak też koszty nawozów sztucznych i oprysków. Ze względu na fakt, iż nie posiada kombajnu zbożowego i musi go wynajmować, wydatek z tym związany wynosi ponad [...] zł. Ponadto ponosi duże koszty paliwa, które w jego ocenie jest bardzo drogie w stosunku do cen produktów rolnych. W dalszej części urzędowego formularza wniosku skarżący podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a w skład jego majątku wchodzi drewniany dom o pow. ok. [...] m2, nieruchomość rolna o pow. [...] ha oraz budynki gospodarcze (stodoła i garaż drewniany, obora murowana). Dochód z gospodarstwa rolnego skarżący określił na kwotę [...] zł netto miesięcznie.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie strony dotyczące zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 ( 2 p.p.s.a.).
Wniosek strony o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności podnieść należy, iż ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych art. 246 ( 1 p.p.s.a., ciąży na osobie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji majątkowej i finansowej. Dokonanie prawidłowej oceny czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy nie może ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, czy też pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, wymaga uprzedniego oszacowania sytuacji materialnej tej osoby (z uwzględnieniem stanu majątkowego, źródeł dochodów i ich wysokości) ze stałymi koniecznymi wydatkami ponoszonymi na utrzymanie. Niezbędne jest również porównanie możliwości finansowych strony wnioskującej o prawo pomocy (a więc badanie sytuacji materialnej po opłaceniu stałych koniecznych wydatków na utrzymanie) z wielkością obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w danym postępowaniu.
Oświadczenie strony skarżącej zawarte w urzędowym formularzu wniosku
o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do dokonania prawidłowej oceny sytuacji materialnej strony. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak było dokładnych informacji o wysokości dochodów i wydatków skarżącego, niepełne były również dane o stanie majątkowym. Skarżący podając, że ponosi duże wydatki na zakup paliwa, nie ujawnił jakie posiada maszyny rolnicze, ewentualnie inne środki transportu (np. samochód osobowy). Opisując, że ponosi koszty zakupu nawozów sztucznych, oprysków, paliwa i innych wydatków związanych z działalnością rolniczą nie wskazał ich wysokości. Ponadto nie wykazał stałych miesięcznych wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem gospodarstwa domowego. Wątpliwości referendarza budził fakt, iż przy dochodzie z gospodarstwa rolnego określonym na kwotę [...] zł miesięcznie skarżący jest w stanie ponosić wydatki związane z kosztem wynajmu kombajnu zbożowego za cenę ponad [...] zł, jak też inne koszty prowadzenia działalności rolniczej, których dokładnej wysokości nie określił, wskazując jedynie, że są "duże".
Z uwagi na powyższe, w trybie art. 255 p.p.s.a., wezwano skarżącego do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. Wezwanie powyższe zostało doręczone skarżącemu osobiście w dniu 27 lipca 2011 r. (k-31 akt sądowych) i pozostało bez odpowiedzi (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III z dnia 17 sierpnia 2011 r.).
Oceniając informacje podane w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał w pełni, jaka jest jego rzeczywista sytuacja materialna. Nienadesłanie dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń spowodowało, że nie można ustalić dokładnie stanu majątkowego, jak też wysokości dochodów i wydatków skarżącego. Powyższe skutkuje tym, że nie jest możliwa ocena realnych zdolności płatniczych skarżącego ponoszenia w niniejszej sprawie kosztów postępowania.
Reasumując, skarżący nie wykazał, iż jego sytuacja materialna uprawnia do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, bądź częściowym.
Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło