III SA/Lu 1787/15

PostanowienieWSA w Lublinie2016-05-04

Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rada gminy, jako organ jednostki samorządu terytorialnego, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie radcy prawnego) w postępowaniu sądowym, wykazując brak dostatecznych środków na pokrycie kosztów, biorąc pod uwagę budżet gminy?
Ratio decidendi
Rada gminy, jako organ jednostki samorządu terytorialnego, nie może skutecznie ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, powołując się na brak własnych środków. Przy ocenie zdolności płatniczych rady należy brać pod uwagę majątek, dochody i wydatki całej gminy, w tym istnienie rezerw budżetowych, które mogą być przeznaczone na koszty postępowania sądowego. Gmina jako jednostka samorządu terytorialnego ma obowiązek zabezpieczyć środki na swoją działalność publiczną, w tym na koszty postępowań sądowych.
Stan faktyczny
Rada Gminy zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi Wojewody na uchwałę Rady Gminy dotyczącą ustalenia wynagrodzenia wójta. W uzasadnieniu wniosku wskazano na brak własnego budżetu i funduszu na sfinansowanie profesjonalnego pełnomocnika, a także brak majątku i rachunków bankowych. Do wniosku dołączono uchwałę budżetową Gminy na rok 2016.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy Radzie Gminy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Rady Gminy [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi Wojewody na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wynagrodzenia wójta gminy postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 7 kwietnia 2016 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) Rada Gminy [...] zwróciła się o przyznanie pomocy prawnej. Do pisma załączony został urzędowy formularz PPPr, w którym rada wniosła o ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu złożonego wniosku rada podniosła, że nie posiada własnego budżetu, ani funduszu, z którego mogłaby sfinansować udział w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. W dalszej części wniosku rada wykazała, że nie posiada żadnego majątku, ani żadnych rachunków bankowych. Na wezwanie referendarza strona nadesłała potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię uchwały budżetowej Gminy [...] na rok 2016. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postepowania. Żądanie ustanowienia radcy prawnego jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 ( 3 p.p.s.a.). Uwzględniając specyfikę przedmiotowej sprawy, wskazać przede wszystkim należy, że samorząd gminny jest formą ustrojową zdecentralizowanej administracji publicznej wykonującej przydzielone mu przez ustawę zadania własne na własną odpowiedzialność. Wykonywanie zadań o charakterze publicznym powierzone zostało radom gmin oraz ich zarządom. Rada gminy nie funkcjonuje w oderwaniu od samej gminy, jest jej organem uchwałodawczym, dlatego też przy ocenie zdolności płatniczych rady, należy brać pod uwagę majątek, dochody i wydatki gminy. Zgodnie z art. 211 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 885 ze zm.), budżet gminy jako jednostki samorządu terytorialnego, uchwalany w formie uchwały budżetowej, jest rocznym planem dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów tej jednostki. Uchwała ta zawiera także plany przychodów i wydatków zakładów budżetowych, gospodarstw pomocniczych jednostek budżetowych oraz dochodów własnych jednostek budżetowych. W budżecie jednostki samorządu terytorialnego mogą być ponadto tworzone rezerwy budżetowe, które uelastyczniają proces wydatkowania środków publicznych. Z nadesłanej uchwały budżetowej Gminy [...] na 2016 r. wynika, że łączną kwotę dochodów budżetu gminy określono na kwotę [...] zł, z czego dochody bieżące to kwota [...] zł, a dochody majątkowe to kwota [...] zł. Natomiast wydatki budżetu gminy w 2016 r. zaplanowano na kwotę [...] zł. Kwotę planowanej nadwyżki budżetu gminy określono w wysokości [...] zł z przeznaczeniem na rozchody, tj. spłatę kredytów. Ponadto w budżecie gminy utworzono rezerwę ogólną w kwocie [...] zł i rezerwę celową w kwocie [...] zł. W przedstawionych okolicznościach stwierdzić należy, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, strona bowiem nie wykazała spełnienia przesłanek z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Zauważyć należy, że tworzone w budżetach rezerwy finansowe mają służyć elastycznemu procesowi wydatkowania środków publicznych i mogą być przeznaczone na koszty postępowania sądowego. Jednostki samorządu terytorialnego i ich organy są zobowiązane do zabezpieczenia niezbędnych środków finansowych na swą działalność publiczną. Dotyczy to również prowadzonych postępowań sądowych i związanych z tym kosztów, których konieczności poniesienia nie można pominąć planując budżet gminy. Należy również wskazać, że gmina posiada majątek i stałe źródło dochodów. Ponadto strona wnioskująca o prawo pomocy nie podniosła takich okoliczności, które wskazywałyby na niemożność przesunięcia wydatków, bądź że ich przesunięcie spowodowałoby konieczność zaciągania nowych zobowiązań i trudności w utrzymaniu płynności finansowej. Fakt, że środki finansowe określone w budżecie gminy są przeznaczone na realizację zadań innych niż związane ze wszczętym postępowaniem sądowym, nie może przemawiać za uznaniem, że strona nie posiada dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Z tych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło