III SA/Lu 1790/15
PostanowienieWSA w Lublinie2016-03-16
Skład orzekający: Jadwiga Pastusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny powinien umorzyć postępowanie w sprawie dotyczącej stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, jeśli strona skarżąca zmarła w trakcie postępowania sądowego, a jej opiekun prawny twierdzi, że poniósł szkodę w związku z utratą świadczeń?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie, ponieważ śmierć strony skarżącej w toku postępowania przed sądem administracyjnym powoduje bezprzedmiotowość sprawy, gdy przedmiot postępowania dotyczy wyłącznie praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. Nawet jeśli opiekun prawny twierdzi, że poniósł szkodę, uwzględnienie skargi nie otworzyłoby możliwości merytorycznej weryfikacji orzeczenia o stopniu niepełnosprawności zmarłej osoby, a tym samym nie wpłynęłoby na jego prawa i obowiązki.Stan faktyczny
Pełnomocnik opiekuna prawnego skarżącej wniósł skargę na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W trakcie postępowania sądowego skarżąca zmarła. Opiekun prawny twierdził, że poniósł szkodę w związku z utratą świadczeń, i wnosił o rozpoznanie sprawy pomimo śmierci skarżącej. Sąd wezwał pełnomocnika do wyjaśnienia wątpliwości co do przedmiotu zaskarżenia, jednak nie otrzymał odpowiedzi.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. O. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] r., znak: [...], w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: umorzyć postępowanie.
Pismem z dnia [...]listopada 2015 r. pełnomocnik B. W., działającej jako opiekun prawny S. O. wniósł skargę na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...]r., znak: [...], w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w dniu [...]r., znak: [...].
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wniósł o jej oddalenie.
W związku z wątpliwościami co do przedmiotu zaskarżenia Sąd wezwał pełnomocnika do wskazania, czy przedmiotem skargi jest tylko ww. postanowienie, czy również postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z tego samego dnia, o tym samym numerze, w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Pomimo upływu wyznaczonego terminu pełnomocnik nie udzielił odpowiedzi na wezwanie.
W piśmie procesowym z dnia [...]lutego 2016 r. B. W. podniosła, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z 2011 r. zostało wydane z naruszeniem prawa, gdyż orzeczenie powinno być wydane na stałe, a nie na czas określony do 31 maja 2013 r. Wskutek tego B. W. oraz jej matka – S. O. poniosły szkodę, gdyż B. W. utraciła od 1 czerwca 2016 r. składkę emerytalna oraz świadczenie pielęgnacyjne przyznane w 2011 r. na podstawie ww. orzeczenia w związku z rezygnacja z pracy i koniecznością sprawowania opieki nad matką. W związku z powyższym, w związku z tym, że B. W. jako opiekun prawny skarżącej doznała szkody materialnej, wniosła o rozpoznanie sprawy, pomimo, że skarżąca zmarła w dniu 6 stycznia 2016 r.
Na prośbę Sądu Urząd Stanu Cywilnego we W. przesłał odpis skrócony aktu zgonu skarżącej, potwierdzający, że zmarła w dniu 6 stycznia 2016 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
Na wstępie należy wskazać, że w związku z brakiem odpowiedzi pełnomocnika opiekunki prawnej skarżącej na wezwanie Sądu o wyjaśnienie wątpliwości związanych z przedmiotem skargi, Sąd przyjmuje, zgodnie z brzmieniem treści skargi, ze jej przedmiotem jest postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...]r., znak: [...], w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w dniu [...]r., znak: [...]
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania.
W badanej sprawie skarżąca zmarła w toku postępowania przed sądem administracyjnym, w dniu 6 stycznia 2016 r., co potwierdza odpis skrócony aktu zgonu.
Nie ulega żadnych wątpliwości, że uprawnienia, o których rozstrzyga się w postępowaniu w sprawie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności regulowanym ustawą z dnia z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r., Nr 127, poz. 721, ze zm.) mają charakter osobisty, i nie wchodzą w skład spadku po zmarłej skarżącej. Dotyczy to również praw procesowych, bowiem opiekun prawny osoby ubezwłasnowolnionej wykonuje nie swoje prawa, lecz prawa osoby, w imieniu której działa. Tym bardziej więc zachodzi bezprzedmiotowość oceny legalności postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania, które jest przedmiotem skargi w badanej sprawie.
Oceny powyższej nie zmieniają argumenty powoływane przez opiekunkę prawną zmarłej skarżącej w piśmie procesowym z dnia [...]lutego 2016 r. B. W. nie precyzuje bliżej podstaw swoich żądań rozpoznania sprawy pomimo śmierci skarżącej, z argumentacji podniesionej w piśmie wynika, że upatruje ona swojego interesu prawnego w rozpoznaniu sprawy w tym, że na skutek błędnego w jej ocenie orzeczenia z 2011 r. utraciła świadczenie z pomocy społecznej w formie opłacania składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe (art. 42 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, Dz. U. z 2015 r., poz. 163, ze zm.) oraz świadczenie pielęgnacyjne z tytułu z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ze względu na konieczność opieki nad osobą niepełnosprawną (obecnie jest to innego rodzaju świadczenie – specjalny zasiłek opiekuńczy, art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych; Dz. U. z 2015 r., poz. 114, ze zm.).
B. W. upatruje zatem swojego interesu prawnego w rozpoznaniu niniejszej sprawy przez sąd pomimo śmierci skarżącej w związkach między orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności swojej matki (skarżącej), a utraconymi w 2013 r. wyżej wspomnianymi świadczeniami. Co prawda istnieje związek między orzeczeniem o niepełnosprawności a świadczeniem z art. 42 ustawy o pomocy społecznej oraz świadczeniem pielęgnacyjnym (specjalnym zasiłkiem opiekuńczym), obydwa świadczenia są bowiem warunkowane koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, to zaś wymaga odpowiedniego orzeczenia. Należy jednak zauważyć, że przedmiotem skargi jest postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o niepełnosprawności, jedynym zatem skutkiem ewentualnego uwzględnienia skargi byłoby potencjalne otwarcie drogi do ponownego orzeczenia merytorycznego w kwestii stopnia niepełnosprawności. Jest to jednak niemożliwe, nie ma bowiem możliwości orzeczenia o stopniu niepełnosprawności w odniesieniu do osoby zmarłej. Innymi słowy – nawet uwzględnienie skargi w badanej sprawie nie otworzy żadnych możliwości merytorycznej weryfikacji orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, z uwagi na śmierć skarżącej. W tej sytuacji B. W. nie ma interesu prawnego w rozpoznaniu skargi przez sąd pomimo śmierci skarżącej S. O., bowiem wynik sprawy przed sądem nie może już wpłynąć na prawa i obowiązki B. W.
W tej sytuacji należy stwierdzić, że wystąpiła przesłanka do umorzenia postępowania przed sądem na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło