III SA/Lu 18/08

WyrokWSA w Lublinie2008-07-03

Skład orzekający: Zdzisław Sadurski, Jadwiga Pastusiak, Maria Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać decyzję o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego, niezależnie od tego, czy opuszczenie miało charakter dobrowolny, czy też nie?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania decyzji o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Kluczowe jest fizyczne nieprzebywanie w lokalu, a nie dobrowolność opuszczenia. Nawet jeśli organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, nie wpływa to na wynik sprawy, jeśli naruszenie nie miało istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
A. S. została wymeldowana z pobytu stałego decyzją organu I instancji, a następnie decyzją Wojewody utrzymano ją w mocy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym brak zbadania rzeczywistych przyczyn opuszczenia lokalu oraz oparcie decyzji na notatce służbowej. Wskazała również na brak właściwego oznaczenia organu w decyzji. Sąd rozpoznał sprawę, analizując zarzuty skarżącej w kontekście przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz kodeksu postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A. S.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Sekretarz sądowy Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 3 lipca 2008 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. I Wojewoda decyzją z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, po rozpatrzeniu odwołania A. S. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta z dnia [...] października 2007 r. Nr [...], orzekającej o wymeldowaniu A. S. z pobytu stałego przy ulicy [...] , utrzymał zaskarżoną decyzje w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ administracji na wniosek strony lub z urzędu wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Organ wskazał, że przez opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu należy rozumieć fizyczne nieprzebywanie w lokalu. Przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie dowodowe wykazało, iż A. S. nie zamieszkuje pod adresem zameldowania od [...] 2006 r., co potwierdzone zostało przez obie strony postępowania, świadka oraz kontrolę meldunkową. W protokole przesłuchania strona oświadczyła iż z lokalu przy ulicy [...] zabrała cześć najpotrzebniejszych rzeczy osobistych. Pozostałe rzeczy zostały spakowane i pozostawione w piwnicy. Ponadto A. S. oświadczyła, że do opuszczenia lokalu została zmuszona ze względu na naganne zachowanie jej ojca. Do organu II instancji w dniu [...] listopada 2007 r. wpłynęła notatka służbowa wraz z kserokopią druku zameldowania A. S. na pobyt czasowy ponad 3 miesiące w lokalu przy ulicy [...] w L. Organ odwoławczy stwierdził, że z powyższego wynika iż opuszczenie lokalu przy Ulicy [...] przez stronę nastąpiło z powodu zamieszkiwania w lokalu zakupionym przez jej matkę, a zatem z własnej woli zrezygnowała z zamieszkiwania w lokalu w którym jest zameldowana. Organ w uzasadnieniu decyzji wskazał także iż istniejący głęboki konflikt pomiędzy stronami postępowania pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia tego postępowania. II Na decyzję wydaną z upoważnienia Wojewody z dnia [...] listopada 2007 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. złożyła A. S., wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej jej decyzji Prezydenta z dnia [...]października 2007 r. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa, w szczególności: - przepisów postępowania w postaci art. 7, 8, 9, 10, 67, 69, art. 75 w zw. z art. 77, art. 79 kpa, poprzez naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu i oparcie zaskarżonej decyzji na wewnętrznej notatce służbowej, która nie może stanowić dowodu w tym postępowaniu, jak również pozbawienie strony możliwości zapoznania się i ustosunkowania się do jej treści. Ponadto nie ustosunkowanie się do treści zarzutów strony podniesionych w odwołaniu i ich pominięcie przy rozstrzyganiu sprawy; - przepisów postępowania w postaci art. 107 § 1 kpa poprzez brak w decyzji właściwego oznaczenia organu administracji publicznej; - art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, poprzez wymeldowanie skarżącej bez zbadania rzeczywistych przyczyn opuszczenia lokalu mieszkalnego i tym samym uznanie że skarżąca dobrowolnie opuściła lokal mieszkalny. Ewentualnie skarżąca w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w zw. z art. 156 kpa wnosiła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Prezydenta, jako wydanych z rażącym naruszeniem art. 107 § 1 kpa przez odpowiednio Urząd i Urząd Wojewódzki, które bezsprzecznie nie są organami administracji publicznej. III W odpowiedzi na skargę organ w całości podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył co następuje: Przedmiotem badania w sprawie jest decyzja z dnia [...] listopada 2007 r., wydana z upoważnienia Wojewody oraz decyzja z dnia [...] października 2007 r. wydana z upoważnienia Prezydenta, w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego A.S. z lokalu przy ulicy [...] w L. Materialno-prawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji jest art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r., o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006, Nr 139, poz. 993 ze zm.). Zgodnie z treścią wskazanego przepisu organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Wskazany przepis określa sytuacje, kiedy organ gminy z urzędu lub na wniosek wszczyna postępowanie i wydaje decyzje w sprawie wymeldowania osoby. Podstawę orzekania o wymeldowaniu z pobytu stałego zdaniem sądu stanowi tylko przesłanka opuszczenia danego lokalu bez wymeldowania się. Nie ma znaczenia czy opuszczenie miało charakter dobrowolny czy też nie. Najistotniejszy jest sam fakt opuszczenie lokalu przez osobę, bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się. W rozumieniu art. 15 ust. 2 wskazanej ustawy, o opuszczeniu miejsca pobytu można mówić, gdy osoba lub osoby, których dotyczy postępowanie, fizycznie nie przebywają w lokalu, w którym do dnia opuszczenia miały zorganizowane centrum życia. Odnosząc się do zarzutu skarżącej, iż nie opuściła ona lokalu dobrowolnie a została zmuszona do tego poprzez zachowanie R. S., stwierdzić należy, iż w świetle art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, okoliczność ta nie ma znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji. Przesłanka dobrowolności nie powinna być brana pod uwagę przez organy orzekające w sprawie, gdyż nie przewidują jej przepisy prawa materialnego, które odnoszą się tylko do faktu opuszczenia miejsca pobytu oraz wskazują okres po którym powinno nastąpić wymeldowanie. Organy administracji, zgodnie z obowiązującym prawem, miały obowiązek ustalenia tylko czy skarżąca rzeczywiście nie przebywa w lokalu w którym była zameldowana. W trakcie postępowania bezsprzecznie ustalono, co też przyznała sama skarżąca " w lokalu przy ulicy [...]w zamieszkiwałam do sierpnia 2006 r. (...) /akta administracyjne karta nr -20/, iż skarżąca nie zamieszkuje we wskazanym lokalu. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika bezspornie, że A. S. nie przebywała w lokalu mieszkalnym przy ulicy [...] przez okres dłuższy niż 3 miesiące, to jest okres wskazany w treści art. 15 ust. 2 ustawy. Wobec czego należy stwierdzić, iż spełniona została dyspozycja stanu faktycznego określonego w tym przepisie, co daje podstawę do wymeldowania. A. S. w skardze podnosi, iż organ odwoławczy naruszył zasady postępowania. Skarżąca wskazała iż organ utrzymał decyzję I instancji powołując się na wewnętrzna notatkę służbową oraz na kserokopię druku zameldowania, które nie były objęte materiałem dowodowym I instancji. Należy stwierdzić, iż organ II instancji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 10 kpa, który stanowi iż organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Decyzja organu odwoławczego została oparta na zeznaniach świadków oraz kontroli meldunkowej oraz zeznaniach stron. Natomiast notatka służbowa z dnia [...]listopada 2007 r. oraz kserokopia druku nie miały znaczenia na treść decyzji, gdyż przyczyną opuszczenia lokalu mieszkalnego z którego skarżąca została wymeldowana nie podlega badaniu przez organ. Naruszenie zasad postępowania nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż zarówno notatka służbowa jak i druk zameldowania nie zmieniły sytuacji faktycznej jak i prawnej w przedmiotowej sprawie. Skarżąca nie wykazała, że zarzucane przez nią uchybienia uniemożliwiły dokonanie przez nią określonych czynności procesowych. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 107 § 1 kpa, stwierdzić należy iż zgodnie ze wskazanym przepisem, decyzja powinna zawierać między innymi oznaczenie organu administracji publicznej, który wydał daną decyzję. Oznaczenie to polega na wskazaniu pełnej nazwy organu i jego siedziby, brak oznaczenia organu pozbawia akt charakteru decyzji administracyjnej, jednak brak oznaczenia organu w części tzw. "nagłówkowej" decyzji nie powoduje takiego skutku, jeżeli podpis osoby upoważnionej do wydania decyzji został opatrzony pieczęcią dostatecznie identyfikującą konkretny organ administracji publicznej (M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II.). W przedmiotowej sprawie spotykamy się z sytuacją, gdzie podpis osoby upoważnionej do wydania decyzji został opatrzony pieczęcią, która w sposób dostateczny identyfikuje organ, wydający decyzję. Zatem nie można przyjąć iż zaskarżone decyzje zostały wydane przez odpowiednio Urząd Miasta czy Urząd Wojewódzki. Dodatkowo zauważyć należy, iż czynność wymeldowania jest czynnością materialnotechniczną, potwierdzającą jedynie fakt rzeczywistego pobytu w danym lokalu. Posiadanie przez organ prowadzący ewidencję ludności informacji o miejscu zamieszkania i pobytu obywateli, umożliwia prawidłowe funkcjonowanie ewidencji ludności – instytucji prawa publicznego. Wydanie decyzji o odmowie wymeldowania, w sytuacji gdy spełniona została dyspozycja art. 15 ust. 2 ustawy, jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie, prowadzi do utrzymania stanu zameldowania osób, które faktycznie nie zamieszkują w danym lokalu, co z kolei prowadzi do fikcji meldunkowej. Utrzymywanie takiego stanu prowadzi do nieprawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności. Zauważyć także należy, iż zgodnie z art 145 § 1 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późń. zm.) nie w każdym przypadku naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego czy przepisów postępowania, sąd uprawniony jest do uchylenia takiego orzeczenia (decyzji, postanowienia). Sąd może to uczynić jedynie wtedy, gdy to naruszenie ma wpływ na treść rozstrzygnięcia. W sprawie nie zachodzą również przesłanki określone w art. 145 § 1 ust. 1 pkt 2 wskazanej ustawy. Reasumując należy stwierdzić, iż mimo że organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik postępowania. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło