III SA/Lu 18/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Referent stażysta Joanna Stadnik, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego Nr 1 na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania pierwszej instancji I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz strony skarżącej kwotę 457,00 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny (dalej jako Szpital) od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (dalej jako PPIS), znak [...] z dnia [...] października 2009 r., uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono, że decyzją z dnia [...] października 2007 r. PPIS nakazał Szpitalowi: 1. zapewnić właściwy stan sanitarno-techniczny podłogi w oddziale, umożliwiający jej mycie i dezynfekcję, 2. zapewnić połączenie ścian z podłogą w sposób bezszczelinowy, umożliwiający jego mycie i dezynfekcję, 3. doprowadzić do należytego stanu sanitarno-technicznego ściany, podłogę oraz armaturę w węzłach sanitarnych, 4. doprowadzić do należytego stanu sanitarno-technicznego ściany oraz stolarkę okienną w salach chorych, w Klinice Okulistyki, zakreślając termin na wykonanie powyższego obowiązku do dnia 30 czerwca 2008 r. Po rozpatrzeniu wniosku Szpitala z dnia 26 czerwca 2008 r., PPlS działając w trybie art. 155 k.p.a., zmienił powyższe rozstrzygnięcie i decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. ustalił nowy termin na usunięcie ww. uchybień na dzień 30 czerwca 2009 r. Pismem z dnia 29 czerwca 2009 r. Szpital ponownie zwrócił się z prośbą o prolongatę terminu wykonania obowiązków określonych w przedmiotowej decyzji do dnia 30 czerwca 2011 r. Organ I instancji po rozpatrzeniu wniosku, decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. odmówił wyrażenia zgody na wydłużenie terminu realizacji obowiązków określonych w przedmiotowej decyzji. Postanowieniem z dnia 19 października 2009 r., sygn. akt III SA/Lu 485/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (dalej jako PWIS) z dnia [...] sierpnia 2009 r. utrzymującą w mocy decyzję PPIS z dnia [...] lipca 2009 r., z uwagi na nie uiszczenie wpisu przez pełnomocnika skarżącego będącego radcą prawnym. Pismem z dnia 2 października 2009 r. (5 października data wpływu do organu) Szpital ponownie zwrócił się do PPIS o przedłużenie terminu wykonania obowiązku do dnia 30 czerwca 2011 r. Organ przeprowadził kontrolę sprawdzającą w zakresie wykonania zaleceń wynikających z przedmiotowej decyzji, podczas której stwierdzono, że nie zostały one wykonane. Następnie decyzją z dnia [...] października 2009 r. odmówił uwzględnienia wniosku strony. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono, że termin realizacji obowiązków był już raz przedłużony na wniosek strony, więc Szpital dysponował wystarczającym czasem na wykonanie przedmiotowego obowiązku. Od powyższej decyzji odwołała się strona skarżąca, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. PWIS uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wskazał, że organ I instancji w piśmie z dnia 30 października 2009 r. wyraził opinię, że zaskarżona decyzja może być dotknięta wadą nieważności, gdyż mimo jej wydania po rozpatrzeniu odrębnego wniosku strony złożonego w dniu 5 października 2009 r., dotyczy ona jednak w istocie rzeczy sprawy już rozstrzygniętej decyzją PWIS z dnia [...] sierpnia 2009 r. Organ odwoławczy podzielił powyższe stanowisko uznając, że zaskarżona decyzja jako nieważna - zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. winna ulec uchyleniu, gdyż dotyczy tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego, który został rozstrzygnięty ostateczną decyzją PWIS z dnia [...] sierpnia 2009 r. Skargę sądową na powyższą decyzję złożył Szpital, wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu podniesiono, że błędnie zostało przyjęte, iż decyzja PPIS jest dotknięta wadą nieważności, bowiem powagi rzeczy osądzonej nie narusza zastosowanie trybów nadzwyczajnych, które z definicji mają zastosowanie do spraw zakończonych decyzją ostateczną. Wskazano jednocześnie, że nie ma prawnego zakazu wnoszenia przez stronę kolejnych wniosków w trybie art. 155 k.p.a., które winny być rozpatrywane przez organ merytorycznie. W odpowiedzi na skargę PWIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów strony skarżącej wskazał, że zgodnie z art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał [...], ale rozpatrując odwołanie Szpitala z dnia 14 lipca 2009 r. nie znaleziono podstaw do uchylenia lub zmiany decyzji organu I instancji. Podniósł również, że od dnia wydania ww. decyzji stan sanitarno-techniczny w Klinice Okulistyki nie uległ zasadniczym zmianom, nie pojawiły się też nowe okoliczności w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W rozpatrywanej sprawie decyzja PPIS z dnia [...] października 2009 r. została wydana w oparciu o art. 155 k.p.a., regulujący jeden z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego. Przepis ten umożliwia uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawo, jeśli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Po rozpatrzeniu wniosku strony z dnia 2 października 2009 r. organ I instancji uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie i odmówił zmiany ostatecznej decyzji PPIS z dnia [...] października 2007 r. Organ II instancji rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym przyjął natomiast, że takie rozstrzygnięcie podjęte w trybie art. 155 k.p.a. nie jest możliwe z uwagi na to, że wniosek strony, w którym domaga się ona zmiany decyzji ostatecznej w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku, dotyczy w istocie rzeczy sprawy rozstrzygniętej decyzją PWIS z dnia [...] sierpnia 2009 r. Podniósł, że decyzja pierwszoinstancyjna orzeka po raz kolejny w tym samym trybie, w tej samej sprawie administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną i z tego powodu podlega uchyleniu na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., a postępowanie prowadzone przez organ I instancji z uwagi na jego bezprzedmiotowość – umorzeniu. W ocenie sądu organ nie dokonał jednak niezbędnej dla stwierdzenia tożsamości sprawy analizy, chociażby poprzez porównanie treści podań złożonych przez stronę skarżącą. W art. 155 k.p.a., który stanowi odstępstwo od zasady niewzruszalności decyzji ostatecznych ustawodawca określił wyczerpująco przesłanki zmiany przez organ administracji publicznej decyzji administracyjnej, nie wprowadzając przy tym ograniczeń czasowych ani ilościowych, na zajęcie się ponownie sprawą w interesie strony, a więc na dokonywanie nowych ustaleń, z uwzględnieniem przesłanki w postaci "interesu społecznego lub ważnego interesu strony", prowadzących do ewentualnego wzruszenia decyzji ostatecznej. Przedmiotem postępowania przewidzianego w art. 155 k.p.a. jest zatem ustalenie istnienia przesłanek wzruszenia decyzji ostatecznej określonych w tym przepisie jako interes społeczny lub słuszny interes strony – po uprzednim stwierdzeniu, że przepis szczególny nie sprzeciwia się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji. Fakt, że strona dwukrotnie złożyła wniosek o prolongatę terminu do dnia 30 czerwca 2011 r., nie przesądza jeszcze o tożsamości tych wniosków, a tym samym o tożsamości spraw wszczętych na skutek owych wniosków. Dla stwierdzenia, iż nastąpiło naruszenie powagi rzeczy osądzonej, istotne znaczenie ma stwierdzenie tożsamości obu spraw. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Sprawa musi dotyczyć więc tych samych podmiotów. Tożsamość musi odnosić się też do przedmiotu, tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Każdorazowo zatem wniosek strony złożony w trybie art. 155 k.p.a. wymaga od organu wnikliwej kontroli pod względem określonych w nim przesłanek ustawowych. Jedynie w przypadku stwierdzenia, iż w kolejnym wniosku strona domaga się zmiany decyzji ostatecznej, z powołaniem na przesłanki uosabiające jej słuszny interes, a przesłanki te w sposób niewątpliwy są identyczne z przesłankami, które już raz zostały rozważone przez organ w trybie art. 155 k.p.a., można byłoby mówić o tożsamości sprawy. Przy przyjęciu zatem, że strona wystąpiła z tożsamym żądaniem, jak we wniosku z dnia 29 czerwca 2009 r. nieuwzględnionym następnie ostateczną decyzją PWIS z dnia [...] sierpnia 2009 r., to obowiązkiem organu było jednoznaczne ustalenie czy i w jakim zakresie zmienił się stan faktyczny sprawy. Sąd stwierdza, że lakoniczne i zdawkowe uzasadnienie nie odpowiada wymogom normatywnym. Organ odwoławczy nie dokonał oceny i porównania okoliczności powołanych przez stronę skarżącą w jej kolejnych wnioskach z dnia 29 czerwca 2009 r. i 2 października 2009 r., które są konieczne do stwierdzenia ewentualnej tożsamości sprawy. Umorzenie postępowania w sprawie nastąpiło więc przedwcześnie. Tymczasem bezprzedmiotowość postępowania musi wyraźnie wynikać z uzasadnienia wydanej w sprawie decyzji, stosownie do wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Występuje ona wówczas, gdy brak jest któregoś z podmiotowych lub przedmiotowych elementów materialnego stosunku prawnego, w związku z czym nie można wydać decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. W sytuacji takiej, brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania sprawy lub do rozpoznania jej w drodze postępowania administracyjnego. Zaskarżona decyzja narusza więc art. 107 § 3 k.p.a., w myśl którego uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Fakt wniesienia ponownego podania o prolongatę terminu wykonania określonych obowiązków, sam przez się nie może jeszcze stanowić o tożsamości sprawy z tej tylko przyczyny, że poprzednie podanie zostało rozstrzygnięte wydaniem decyzji w trybie art. 155 k.p.a. W ponownym postępowaniu rolą organu będzie porównanie stanowiska strony skarżącej w obu wnioskach, a także w załączonych do nich dokumentach. Jeżeli w toku dokonywania ustaleń faktycznych organ prowadzący postępowanie dojdzie do przekonania, iż takie rozstrzygnięcie byłoby niedopuszczalne ze względu na całkowitą tożsamość okoliczności, przy pomocy których strona wykazywała zarówno pierwotnie, jak i obecnie, by za uchyleniem lub zmianą decyzji z dnia [...] października 2007 r. przemawiał interes społeczny lub słuszny interes strony, wówczas uchyli zaskarżoną decyzję i umorzy postępowanie pierwszej instancji. W przeciwnym razie, należy rozpatrzyć odwołanie i merytorycznie ocenić decyzję pierwszoinstancyjną. Z tych względów należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. Zasądzając koszty postępowania na rzecz strony skarżącej w pkt II sentencji sąd działał stosownie do art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i 3 p.p.s.a. Na zasądzone koszty postępowania w kwocie 457 zł składają się koszty uiszczonego wpisu sądowego w kwocie 200 zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 240 zł - wynikające z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (...) (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) oraz koszty zapłaconej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.