III SA/Lu 183/12

WyrokWSA w Lublinie2012-05-15

Skład orzekający: Jerzy Drwal, Ewa Ibrom, Iwona Tchórzewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarządca infrastruktury kolejowej jest zobowiązany do urządzenia i utrzymania pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowej, nawet jeśli nie jest właścicielem przyległych gruntów i nie zawarł umowy cywilnoprawnej w tym zakresie?
Ratio decidendi
Zarządca infrastruktury kolejowej, zgodnie z art. 17 ust. 1 i art. 55 ustawy o transporcie kolejowym, jest zobowiązany do zapewnienia ochrony przeciwpożarowej, co obejmuje urządzenie i utrzymanie pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowych. Prawo do korzystania z sąsiednich gruntów za odszkodowaniem jest środkiem realizacji tego obowiązku, a nie jego brakiem. Obowiązek ten wynika z przepisów prawa, a nie z umowy cywilnoprawnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. S.A. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, która utrzymała w mocy decyzję nakazującą spółce wykonanie mineralizacji pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowej. Skarżąca spółka kwestionowała swój obowiązek, argumentując, że nie jest właścicielem gruntów i nie przejęła tego obowiązku umownie, a przepisy ustawy o transporcie kolejowym określają jedynie uprawnienia, a nie obowiązki zarządcy. Organy straży pożarnej stały na stanowisku, że obowiązek ten spoczywa na zarządcy linii kolejowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędzia SO del. Iwona Tchórzewska (sprawozdawca), Protokolant Stażysta Aleksandra Frączkiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu [...]maja 2012 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku mineralizacji pasów przeciwpożarowych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 roku, nr [...], Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w [...] na podstawie § 38 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 roku w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, poz. 719) w związku z art. 17 ust. 1 oraz art. 55 ustawy z dnia 28 marca 2003 roku o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 roku Nr 16, poz. 94 ze zm.) nakazał [...] Spółce Akcyjnej z siedzibą w [...] wykonanie w terminie do dnia 30 kwietnia 2012 roku mineralizacji pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowej nr [...] oddziały: [...] oraz w [...]. Uzasadniając decyzję organ wyjaśnił, że podczas czynności kontrolno-rozpoznawczych przeprowadzonych w dniu 9 czerwca 2011 roku w Lasach Państwowych Nadleśnictwa [...] stwierdzono, iż nie są spełnione wszystkie wymagania przepisów bezpieczeństwa pożarowego i obecna sytuacja stwarza zagrożenie pożarowe mające wpływ na bezpieczeństwo życia i mienia. Organ podniósł, że głównym źródłem zagrożenia pożarowego dla obszarów leśnych położonych wzdłuż szlaków kolejowych jest ruch kolejowy, a w szczególności zagrożenia powstające podczas hamowania pociągów, kiedy to snopy iskier lub odrywające się rozgrzane elementy mogą w sprzyjających warunkach zainicjować pożar na terenie leśnym, co w przypadku braku mineralizowanych pasów przeciwpożarowych może spowodować rozprzestrzenianie się pożaru. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym podmiotem zobowiązanym do wykonywania pasów przeciwpożarowych wzdłuż szlaków kolejowych jest zarządca szlaków kolejowych, który stosownie do art. 55 ust. 1 pkt 3 ustawy urządza i utrzymuje pasy przeciwpożarowe. Decyzją z dnia [...] lutego 2012 roku, nr [...], [...] Wojewódzki Komendant Państwowej Straży Pożarnej po rozpatrzeniu odwołania P. S.A. z siedzibą w [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji w sprawie obowiązku mineralizacji pasów przeciwpożarowych. Organ odwoławczy ocenił jako nieuzasadnioną zawartą w odwołaniu argumentację, wedle której w świetle obowiązujących przepisów strona nie jest zobowiązana do wykonania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowych położonych na terenach leśnych. Organ podniósł, że w § 38 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 roku w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów wskazano, iż rodzaje oraz sposoby wykonywania pasów przeciwpożarowych przez podmioty określone jako właściwe do ich wykonania i utrzymywania w: ustawie z dnia 28 września 1991 r. o lasach, ustawie z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym oraz ustawie z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej określają: - rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 22 marca 2006 roku w sprawie szczegółowych zasad zabezpieczenia przeciwpożarowego lasów (Dz. U. Nr 58, poz. 405 i Nr 82, poz. 573); - rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008 roku w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych (Dz. U. Nr 153, poz. 955). Ostatnio wymienione rozporządzenie określa jedynie techniczne kwestie urządzenia pasów przeciwpożarowych w sąsiedztwie linii kolejowych. Natomiast kwestie podmiotowe normuje ustawa o transporcie kolejowym, która w art. 17 ust. 1 przewiduje, iż zarządcy i przewoźnicy kolejowi oraz użytkownicy bocznic kolejowych są zobowiązani spełniać warunki techniczne i organizacyjne zapewniające: 1) bezpieczne prowadzenie ruchu kolejowego; 2) bezpieczną eksploatację pojazdów kolejowych; 3) ochronę przeciwpożarową i ochronę środowiska. Zatem wskazany przepis nakłada na zarządców i przewoźników kolejowych obowiązek bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego oraz spełnienia warunków technicznych i organizacyjnych na szlakach kolejowych i bocznicach w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Sposoby realizacji obowiązków, o których mowa w art. 17 ust. 1, zostały określone w art. 55 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym, stanowiącym, iż zarządca infrastruktury kolejowej ma prawo na sąsiadujących z linią kolejową gruntach, za odszkodowaniem urządzać i utrzymywać pasy przeciwpożarowe. Z przepisu art. 55 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym wynika, że odszkodowania za urządzanie i utrzymywanie pasów przeciwpożarowych są należne właścicielom gruntów; a odszkodowanie ustalane jest w drodze umowy stron. Jednocześnie wyjątek opisany w art. 55 ust. 3 wymienionej ustawy potwierdza, że podmiotem zobowiązanym do wykonania pasów przeciwpożarowych jest zarządca linii kolejowej, który może domagać się poniesienia kosztów przez właścicieli gruntów. Zarządcą infrastruktury kolejowej jest w myśl art. 4 pkt 7 ustawy o transporcie kolejowym podmiot wykonujący działalność polegającą na zarządzaniu infrastrukturą kolejową na zasadach określonych w ustawie. Infrastrukturę kolejową stanowią zaś, zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy, linie kolejowe oraz inne budowle, budynki i urządzenia wraz z zajętymi pod nie gruntami, usytuowane na obszarze kolejowym. Zdaniem organu odwoławczego opisany stan prawny potwierdza słuszność stanowiska, iż to właśnie na P, S.A., jako zarządcy linii kolejowej, ciąży obowiązek wykonania czynności objętych zaskarżoną decyzją Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...]. P. Spółka Akcyjna w [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Komendanta Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lutego 2012 roku, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie zaskarżoną decyzją przepisów art. 17 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz art. 55 ustawy z dnia 28 marca 2003 roku o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 roku Nr 16, poz. 94 ze zm.) oraz § 38 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 roku w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, poz. 719) poprzez ich błędną wykładnię i uznanie skarżącej za zobowiązanego do mineralizacji pasów przeciwpożarowych. Skarżąca podniosła, że w świetle przepisów ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 178, poz. 1380 ze zm.), obowiązki w tym zakresie spoczywają na właścicielu terenu, a odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej zarządca lub użytkownik przejmuje na podstawie umowy cywilnoprawnej ustanawiającej zarząd lub użytkowanie. W przypadku, gdy taka umowa nie została zawarta, wskazane obowiązki spoczywają na podmiocie faktycznie władającym terenem. W związku z tym skarżąca podkreśliła, że nie jest właścicielem ani wieczystym użytkownikiem gruntów, na których zlokalizowane są pasy przeciwpożarowe, jak również nie przejęła obowiązku ich oczyszczania w drodze umowy cywilnoprawnej. Jednocześnie, zdaniem skarżącej, normy art. 55 ust. 1 pkt 3 i art. 17 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym wyrażają jedynie generalną zasadę, której adresatami są podmioty korzystające z infrastruktury kolejowej: przewoźnicy, zarządcy infrastruktury i użytkownicy bocznic. Nie można przy tym przyjąć, że ogólny przepis art. 17 ust. 1 ustawy stanowi samoistną podstawę nałożenia jakichkolwiek obowiązków na zarządcę infrastruktury. Obowiązku urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych nie nakłada też przepis art. 55 ustawy o transporcie kolejowym, którego ust. 1 określa wyłącznie uprawnienie, skoro ustawodawca posłużył się w tym przepisie sformułowaniem "ma prawo", a nie "ma obowiązek". Organ odwoławczy dokonał też błędnej wykładni art. 55 ust. 3 ustawy wywodząc z jego treści, iż podmiotem zobowiązanym do wykonania pasów przeciwpożarowych jest zarządca linii kolejowej. W ocenie skarżącej art. 55 ust. 3 nakłada na właścicieli gruntów obowiązek urządzenia i utrzymania pasów przeciwpożarowych w przypadku posadowienia drzew lub krzewów po wybudowaniu linii kolejowej, na co wskazuje zawarte w tym przepisie sformułowanie: "koszty związane z urządzeniem i utrzymaniem tych pasów obciążają właścicieli". Zarządca linii ponosiłby te koszty w przypadku wybudowania linii kolejowej przy istniejącym drzewostanie. Jednakże zgodnie z zapisem w księdze środków trwałych linia kolejowa [...] została wybudowana w 1916 roku, co wyklucza okoliczność posadzenia drzew przed wybudowaniem linii. Skarżąca podkreśliła, że rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 80, poz. 563) oraz wcześniejsze rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów nakładały obowiązek urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych na właścicieli linii kolejowych. Art. 55 i 56 ustawy o transporcie kolejowym nie podlegały zmianom od chwili wejścia w życie tej ustawy i przepisy ustawy oraz wymienionych rozporządzeń obowiązywały obok siebie aż do chwili wejścia w życie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 roku w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, poz. 719). W ocenie skarżącej w świetle powyższego nie można uznać, że ustawodawca w blankietowej normie art. 17 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym i wyrażającej uprawnienie normie art. 55 ust. 1 tej ustawy nałożył na zarządcę infrastruktury obowiązek urządzenia i utrzymania pasów przeciwpożarowych. Strona zwróciła uwagę, że stanowisko zgodne z zaprezentowanym w skardze zostało wyrażone w piśmie Ministerstwa Infrastruktury z dnia 9 listopada 2011 r. W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Przedmiotem tak określonej sądowej kontroli w niniejszej sprawie było rozstrzygnięcie [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] utrzymujące w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...], nakazującą wykonanie mineralizacji pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowej nr [...] oddziały [...] oraz w Leśnictwie [...]. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga wniesiona na powyższe rozstrzygnięcie organu administracji nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja pozostaje w zgodzie z przepisami prawa. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy § 38 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 roku w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, poz. 719) oraz art. 17 ust. 1 pkt 1 i 3 i art. 55 ustawy z dnia 28 marca 2003 roku o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 roku Nr 16., poz. 94 ze zm.). Przepis § 38 przywołanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 roku w ust. 1 stanowi, że lasy położone przy obiektach mogących stanowić zagrożenie pożarowe dla lasu oddziela się od tych obiektów pasami przeciwpożarowymi, utrzymywanymi w stanie zapewniającym ich użyteczność przez cały rok. W ust. 2 § 38 rozporządzenia przewidziano, że rodzaje oraz sposoby wykonywania pasów przeciwpożarowych przez podmioty określone jako właściwe do ich wykonania i utrzymywania w: ustawie z dnia 28 września 1991 roku o lasach (Dz. U. z 2005 roku Nr 45, poz. 435, z późn. zm.), ustawie z dnia 28 marca 2003 roku o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 roku Nr 16, poz. 94, z późn. zm.) oraz ustawie z dnia 24 sierpnia 1991 roku o ochronie przeciwpożarowej określają rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 22 marca 2006 roku w sprawie szczegółowych zasad zabezpieczenia przeciwpożarowego lasów (Dz. U. Nr 58, poz. 405 i Nr 82, poz. 573) i rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008 roku w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych (Dz. U. Nr 153, poz. 955). Zatem w rozrządzeniu z dnia 7 czerwca 2010 roku, w przeciwieństwie do poprzednio obowiązującego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 roku w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 80, poz. 563) (§ 34 ust. 3 pkt 2 tego rozporządzenia) oraz wcześniejszego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów ( Dz. U. Nr 121, poz. 1138) (§ 34 ust. 3 pkt 2 tego rozporządzenia), nie określono podmiotów zobowiązanych do wykonania pasów przeciwpożarowych. W tej materii obecnie obowiązujące rozporządzenie odsyła do przepisów właściwych ustaw. Trzeba przy tym podkreślić, że fakt, iż stosowne przepisy ustawy o transporcie kolejowym pozostają w tym samym brzmieniu, które obowiązywało przed wejściem w życie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 roku w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, poz. 719), wbrew stanowisku skarżącej nie oznacza, że regulacja ustawowa nie określa podmiotów zobowiązanych do wykonania i utrzymania pasów przeciwpożarowych. Zwrócić natomiast należy uwagę, że unormowania w tym przedmiocie zawarte w uprzednio obowiązujących rozporządzeniach w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów wykraczały poza zakres delegacji ustawowej przewidzianej w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 178, poz. 1380 ze zm.). Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 roku o transporcie kolejowym zarządcy i przewoźnicy kolejowi oraz użytkownicy bocznic kolejowych są zobowiązani spełniać warunki techniczne i organizacyjne zapewniające: 1) bezpieczne prowadzenie ruchu kolejowego; 2) bezpieczną eksploatację pojazdów kolejowych; 3) ochronę przeciwpożarową i ochronę środowiska. Powyższy przepis nakłada na zarządców i przewoźników kolejowych obowiązek bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego oraz spełnienia warunków technicznych i organizacyjnych na szlakach kolejowych i bocznicach w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Przepis ten ma wprawdzie charakter ogólny, jeśli chodzi o sposoby realizowania ochrony przeciwpożarowej, a także bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego, ale określa podmioty oraz zakres ich odpowiedzialności za zapewnienie bezpieczeństwa, w tym także pożarowego terenu, w obrębie którego usytuowana jest infrastruktura kolejowa. Z kolei przepis art. 55 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym konkretyzuje sposoby realizacji obowiązków, o których mowa w art. 17 ust. 1 ustawy, stanowiąc między innymi, że zarządca ma prawo na sąsiadujących z linią kolejową gruntach, za odszkodowaniem urządzać i utrzymywać pasy przeciwpożarowe (pkt 3 ust. 1 art. 55 u.t.k.). Ustalenie odszkodowania za urządzanie i utrzymywanie pasów przeciwpożarowych następuje w drodze umowy stron (ust. 2). Zestawienie przepisów art. 55 ust. 1 i art. 17 ust. 1 ustawy wskazuje jednoznacznie, że obowiązek urządzenia i utrzymywania pasów przeciwpożarowych spoczywa na zarządcy infrastruktury kolejowej, który dla realizacji obowiązku wynikającego z art. 17 ust. 1 ustawy korzysta z uprawnień opisanych w ust. 1 art. 55, to jest ma możliwość korzystania z gruntów sąsiadujących z linią kolejową w celu urządzenia i utrzymywania na nich pasów przeciwpożarowych, a odszkodowania za urządzanie i utrzymywanie tych pasów przez zarządcę należne są właścicielom gruntów. Nadto w ust. 3 art. 55 ustawy o transporcie kolejowym określono, że jeżeli posadzenie drzew lub krzewów, powodujące potrzebę urządzenia pasów przeciwpożarowych, nastąpiło po wybudowaniu linii kolejowej, koszty związane z urządzeniem i utrzymaniem tych pasów obciążają właścicieli gruntów (ust. 3). Bez wątpienia słusznie wywiedziono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przewidziany w art. 55 ust. 3 ustawy wyjątek w zakresie wyłącznie kwestii ponoszenia kosztów wykonania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych potwierdza regułę, iż podmiotem zobowiązanym do wykonania i utrzymywania pasów jest zarządca linii kolejowej, który w szczególnej sytuacji przewidzianej w ust. 3 art. 55 ustawy może jedynie domagać się poniesienia przez właścicieli gruntów kosztów związanych z ich urządzeniem. Należy bowiem dodatkowo zauważyć, że zarządcą infrastruktury kolejowej, o którym mowa w art. 17 ust. 1 i art. 55 ustawy o transporcie kolejowym, jest podmiot wykonujący działalność polegającą na zarządzaniu infrastrukturą kolejową, na zasadach określonych w ustawie. Infrastrukturę kolejową stanowią zaś linie kolejowe oraz inne budowle, budynki i urządzenia wraz z zajętymi pod nie gruntami, usytuowane na obszarze kolejowym (art. 4 pkt 7 i 1 ustawy o transporcie kolejowym). Pod pojęciem linii kolejowej należy rozumieć drogę kolejową mającą początek i koniec wraz z przyległym pasem gruntu, na którą składają się odcinki linii, a także budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego wraz z zajętymi pod nie gruntami, a przyległy pas gruntu to grunt wzdłuż linii kolejowych, usytuowany po obu ich stronach, przeznaczony do zapewnienia bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego (art. 4 pkt 2 i 3 ustawy o transporcie kolejowym). Nieuprawniona jest natomiast zaprezentowana w skardze wykładnia art. 55 ust. 3 ustawy o transporcie kolejowym. Wskazanie w tym przepisie, że w opisanej w nim sytuacji koszty związane z urządzeniem i utrzymaniem pasów przeciwpożarowych obciążają właścicieli gruntów, nie może być rozumiane jako nałożenie na właścicieli gruntów obowiązku urządzenia pasów, skoro przepis przewiduje wyłącznie poniesienie przez właścicieli kosztów z tym związanych. Trzeba również podkreślić, że w ust. 1 i 2 art. 55 ustawy jako zasadę przewidziano urządzenie i utrzymywanie pasów przeciwpożarowych za odszkodowaniem. Norma ustępu 3 wyraźnie stanowi więc wyjątek jedynie w kwestii finansowej, nie przenosi zaś obowiązku urządzenia i utrzymywania pasów na inne niż zarządca podmioty. W konsekwencji bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie pozostawała podniesiona w skardze okoliczność wybudowania linii kolejowej, której dotyczy zaskarżona decyzja, już w 1916 roku, z czego strona skarżąca wywodziła fakt dokonania nasadzeń drzew i krzewów po wybudowaniu linii i wypełnienia w ten sposób normy art. 55 ust. 3 ustawy o transporcie kolejowym. Trzeba podkreślić, że przedmiot kontroli Sądu stanowi decyzja, którą określono wyłącznie podmiot zobowiązany do wykonania mineralizacji pasów przeciwpożarowych oraz termin wykonania tego obowiązku. Natomiast okoliczności wskazane przez skarżącego mogłyby być w świetle art. 55 ust. 3 ustawy o transporcie kolejowym rozważane jedynie w związku z kwestią poniesienia kosztów urządzenia i utrzymania pasów przeciwpożarowych, co wykracza poza określony wyżej przedmiot sprawy. Przepis art. 17 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym oraz art. 55 tej ustawy są ze sobą powiązane normując – odpowiednio – obowiązki i odpowiadające im uprawnienia zarządcy infrastruktury kolejowej w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Stąd niezasadny jest zarzut dokonania przez organ błędnej wykładni art. 55 ustawy o transporcie kolejowym wobec tego, że w wymienionym przepisie mowa jest o uprawnieniach, a nie posługuje się on pojęciem obowiązku. Przeciwnie, właściwe ustalenie w zaskarżonej decyzji podmiotu odpowiedzialnego za wykonanie pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowej znajduje swoje potwierdzenie w art. 55 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym, gdyż użyty w tym przepisie zwrot "ma prawo" dotyczy możliwości korzystania z cudzych gruntów sąsiadujących z linią kolejową w celu realizacji obowiązku wynikającego z art. 17 ustawy o transporcie kolejowym, tj. zapewnienia właściwej ochrony przeciwpożarowej. Tym samym nie można z treści przepisu art. 55 ust. 1 ustawy wywodzić, iż zarządca ma jedynie prawo, a nie obowiązek urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych. Wskazać również należy, że oparte na przepisach art. 17 ust. 1 i art. 55 ustawy o transporcie kolejowym stanowisko o spoczywaniu na zarządcy obowiązku urządzenia i utrzymywania pasów przeciwpożarowych dodatkowo wzmacnia norma art. 56 tej ustawy, gdyż wskazuje na właściwość zarządcy infrastruktury kolejowej także do wycinania drzew lub krzewów zagrażających bezpieczeństwu ruchu pociągów, a rosnących na gruncie, który nie należy do zarządcy infrastruktury. Chybiony jest podniesiony w skardze argument o niezawarciu przez P. S.A. umowy o charakterze cywilnoprawnym dotyczącej przejęcia obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej. W odniesieniu do podmiotów, jakimi są zarządcy infrastruktury kolejowej, obowiązki te zostały bowiem nałożone w drodze powołanych wyżej przepisów ustawy o transporcie kolejowym. Stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji nie podważa również skutecznie odwołanie się skarżącego do treści pisma skierowanego w dniu 9 listopada 2011 roku z Ministerstwa Infrastruktury do Prezesa Zarządu P. S.A., gdyż pismo to nie ma charakteru wiążącego w zakresie wykładni obowiązujących przepisów prawnych. Z omówionych wcześniej względów, zdaniem Sądu przywołane wyżej obowiązujące obecnie normy prawne konkretyzują podmiot zobowiązany do urządzenia i utrzymywania pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowych. Dlatego w ocenie Sądu kwestionowana decyzja w zakresie ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za utrzymanie pasów przeciwpożarowych została podjęta na podstawie i w granicach prawa, jak wymaga tego art. 7 Konstytucji RP, bowiem treść art. 17 ust. 1 oraz art. 55 ustawy o transporcie kolejowym, do której przepisów odsyła § 38 ust. 2 rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2010 roku, bezsprzecznie prowadzi do wniosku, że podmiotem zobowiązanym do urządzenia i utrzymywania pasów przeciwpożarowych jest zarządca infrastruktury kolejowej. W niniejszej sprawie jest nim P. S.A. Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że w zaskarżonej decyzji organ dokonał prawidłowej wykładni prawa materialnego w zakresie ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za realizację obowiązku wynikającego z przepisów przeciwpożarowych, a zarzuty skargi w tym zakresie nie zasługiwały na podzielenie. Wskazać również należy, że wydając decyzję z dnia [...] grudnia 2011 r. Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w [...] był na mocy art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2009 r. Nr 12, poz. 68 ze zm.) upoważniony do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień przepisom przeciwpożarowym w ustalonym terminie. Zatem elementy decyzji w postaci wskazania podmiotu zobowiązanego do wykonania mineralizacji pasów przeciwpożarowych, jak i określenia terminu wykonania tych prac w celu usunięcia stwierdzonych uchybień, pozostają w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło