III SA/Lu 186/04
WyrokWSA w Lublinie2004-06-29
Skład orzekający: Zdzisław Sadurski, Jadwiga Pastusiak, Maria Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynność materialno-techniczna zameldowania może zostać anulowana, jeśli osoba zameldowana nie posiadała tytułu prawnego do lokalu w momencie zameldowania, a dokument, na podstawie którego dokonano zameldowania, został później uznany za nieważny?Ratio decidendi
Czynność materialno-techniczna zameldowania nie przesądza o prawie do lokalu ani o uprawnieniu do przebywania w nim, które jest pochodną tytułu prawnego. Zameldowanie jedynie potwierdza fakt zamieszkiwania, a nie rozstrzyga o prawie do lokalu. W związku z tym, nawet jeśli dokument użyty do zameldowania został uznany za nieważny, a prawo do lokalu nie zostało jednoznacznie potwierdzone, sama czynność zameldowania nie może zostać anulowana, jeśli nie można jednoznacznie stwierdzić, że osoba nie zamieszkiwała w lokalu w dacie zameldowania.Stan faktyczny
Strona skarżąca D. K. wniosła o anulowanie czynności materialno-technicznej zameldowania A. K. w lokalu, argumentując, że zameldowanie nastąpiło na podstawie dokumentu, który został uznany za nieważny przez sądy powszechne. Organ administracji odmówił anulowania zameldowania, uznając, że czynność ta została dokonana prawidłowo i nie można jednoznacznie stwierdzić braku zamieszkiwania A. K. w lokalu w dacie zameldowania. Po uchyleniu wcześniejszej decyzji przez NSA, organy administracji ponownie rozpatrzyły sprawę, uzupełniły postępowanie dowodowe i utrzymały w mocy decyzję o odmowie anulowania zameldowania. Strona skarżąca wniosła skargę do WSA, podtrzymując zarzut o nieważności dokumentu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski, Sędziowie : Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędzia NSA Maria Wieczorek (spr.), Protokolant st.ref. Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy anulowania czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu oddala skargę
Wojewoda zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) oraz wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K 20/01 (Dz. U. z 2002 r. Nr 78, poz. 716), po rozpatrzeniu odwołania M. S. od decyzji Zastępcy Dyrektora Wydziału Spraw Administracyjnych działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta nr [...] z dnia [...] w przedmiocie odmowy anulowania czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu A. K. na pobyt stały w lokalu położonym przy ul. U. w L. – utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że wniosek o anulowanie czynności materialno-technicznej zameldowania A. K. wniosła D. K. w dniu [...] sierpnia 2000 r. Urząd Miejski anulował czynność materialno-techniczną A. K. decyzją z dnia [...]. Wydając powyższą decyzję organ administracji uznał, że skoro umowa darowizny przedmiotowego lokalu na rzecz A. K. przez A. K. dokonana bez zgody drugiego współwłaściciela, D. K., została mocą wyroków sądów powszechnych uznana za bezwzględnie nieważną, to zameldowanie A. K. powinno zostać anulowane z uwagi na brak potwierdzenia jej uprawnienia do pobytu w lokalu przez D. K. Wojewoda decyzją z dnia [...] utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Wyrokiem z dnia 25 marca 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. w sprawie K 20/01.
Rozpatrzywszy sprawę ponownie i uzupełniwszy materiał dowodowy organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] odmówił anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania A. K. w przedmiotowym lokalu. D. K. wniosła odwołanie od tej decyzji do Wojewody, który w dniu [...] wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że decyzją z dnia [...] organ pierwszej instancji orzekł o odmowie anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania A. K. w wyżej wymienionym lokalu uzasadniając swoje rozstrzygnięcie tym, że czynność zameldowania została dokonana prawidłowo. Od decyzji tej D. K. wniosła odwołanie podnosząc, że powołane w decyzji tej akty prawne nie mają zastosowanie do niniejszej sprawy.
W uzasadnieniu organ drugiej instancji stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana zgodnie z zaleceniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2003 r. (sygn. akt II SA/Lu 1636/01) wydanym w przedmiotowej sprawie. Stosownie do art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Organ administracji przeprowadził postępowanie uzupełniające pod kątem ustalenia, czy A. K. w dacie zameldowania zamieszkiwała w przedmiotowym lokalu. Z ustaleń tych nie można stwierdzić w sposób jednoznaczny, że A. K. w dacie zameldowania nie zamieszkiwała w spornym lokalu. Nie może stanowić podstawy do anulowania zameldowania dowód z przesłuchania D. K., która od 1997 r. do czerwca 2003 r. nie była w tym budynku, więc nie może stwierdzić, czy A. K. w tym lokalu zamieszkiwała w dacie zameldowania.
Na decyzję organu odwoławczego D. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, wskazała, że A. K. zameldowała się na podstawie unieważnionego przez Sąd dokumentu.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.
Mając na uwadze kognicję sądu administracyjnego należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Sprawa niniejsza była już przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie, który wyrokiem z dnia 25 marca 2003r. sygn. akt II SA/Lu 1636/02 uchylił decyzję Wojewody z dnia 23 sierpnia 2001r. w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. sygn. K 20/01 i zasygnalizował konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w kierunku badania stanu faktycznego – zamieszkiwania A. K. w lokalu przy ul. U. w L. w dacie zameldowania.
Stosując się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania (art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ) organy administracji uzupełniły postępowanie dowodowe uznając, iż A. K. zamieszkiwała w lokalu przy ul. U. w dacie zameldowania.
Ocena ta, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów.
Podzielić należy pogląd, że obowiązek meldunkowy służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji.
Informację o miejscu zamieszkania i pobytu umożliwia racjonalizację działań należących do państwa i samorządu terytorialnego, a celem obowiązku meldunkowego jest zapewnienie prawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności.
Podzielić należy przy tym pogląd wyrażony przez Trybunał Konstytucyjny, że ewidencja ludności polegająca na rejestracji danych o miejscu pobytu (adresie) osób służy także – poza funkcją publiczną – ochronie interesów samych zainteresowanych oraz ochronie praw osób trzecich, co oznacza, że obowiązek meldunkowy uznać należy w świetle Konstytucji za instytucję wynikającą z klauzuli ochrony porządku publicznego mającą także związek z ochroną praw i interesów jednostki (wyrok TK z 27.05.2002r., sygn. K 20/01).
Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że instytucja zameldowania nie przesądza o prawie do lokalu, ani o uprawnieniu do przebywania w nim, które to uprawnienie jest pochodną tytułu do lokalu. Zameldowanie jest czynnością materialno-techniczną, która potwierdza jedynie fakt zamieszkiwania w lokalu, a nie rozstrzyga o prawie do lokalu.
Mając te wszystkie względy na uwadze, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002r. Nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło