III SA/Lu 187/21
WyrokWSA w Lublinie2021-07-06
Skład orzekający: Jadwiga Pastusiak, Jerzy Drwal, Anna Strzelec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej za brak wymaganej liczby pojazdów pilotujących pojazd nienormatywny jest zasadne, gdy zezwolenie na przejazd zawierało niejednoznaczne sformułowania dotyczące liczby pilotów, a strona twierdzi, że dochowała należytej staranności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie kary pieniężnej za brak wymaganej liczby pojazdów pilotujących pojazd nienormatywny było zasadne. Pomimo niejednoznaczności sformułowania "pilota (-ów)" w zezwoleniu, sąd stwierdził, że przepisy rozporządzenia w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych oraz inne części zezwolenia jednoznacznie wskazywały na wymóg pilotowania przez dwa pojazdy. Strona nie wykazała, aby dochowała należytej staranności lub aby istniały okoliczności wyłączające jej odpowiedzialność.Stan faktyczny
Spółka została ukarana karą pieniężną w wysokości 3000 zł za naruszenie przepisów ustawy o ruchu drogowym, polegające na braku wymaganej liczby pojazdów pilotujących podczas przejazdu pojazdów nienormatywnych. Organy administracji uznały, że pojazdy te, ze względu na swoje wymiary i sposób poruszania się w kolumnie, powinny być pilotowane przez dwa pojazdy, a nie przez jeden, jak miało to miejsce. Spółka wniosła skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak należytej staranności i możliwość wyboru liczby pilotów wynikającą z zezwolenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca) Sędziowie: WSA Jerzy Drwal WSA Anna Strzelec Protokolant: Asystent sędziego Radosław Kot po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2021 r. sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej z siedzibą w T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o ruchu drogowym oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w L. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. z dnia [...] września 2020 r. nr [...] o wymierzeniu skarżącej [...] Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w T. kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł za brak wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie pojazdu nienormatywnego o numerach rej. [...] i [...]
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie sprawy.
W dniu 29 marca 2019 r. na terenie przejścia granicznego w D. poddano kontroli drogowej pojazdy o nr rej. [...] i [...] przewożące ładunek w postaci części zestawu linii technologicznej do produkcji płyt OSB, każdy ważący po 7000 kg. Pojazdy były pilotowane przez jeden pojazd pilotujący o nr rej. [...], którym kierował P. W.. W trakcie kontroli ustalono, że podmiotem wykonującym przewóz i pilotowanie była spółka jawna [...] z siedzibą w T. (przekształconą później w [...] Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością spółkę komandytową z siedzibą w T.). Kierowca okazał do kontroli m.in. dwa zezwolenia kategorii VII nr [...] i nr [...] na jednokrotny przejazd ww. pojazdów nienormatywnych w okresie od 26 marca 2019 r. do 8 kwietnia 2019 r. Przesłuchani kierowcy prowadzący w kolumnie pojazdy nienormatywne zeznali, że w dniu 29 marca 2019 r. wjechali na teren drogowego przejścia granicznego z jednym pilotem P. W., natomiast drugi pojazd pilotowanie wykonujący pilotowanie zawrócił do T.. Kontrolujący stwierdzili naruszenie przepisu § 2 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 23 maja 2012 r. w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych (Dz.U. z 2012 r. poz. 629), dalej jako "rozporządzenie w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych", ponieważ pilotowanie pojazdów nienormatywnych odbywało się przy użyciu tylko jednego pojazdu pilotującego. Wyniki kontroli zostały udokumentowane w protokole kontroli z dnia 29 marca 2019 r., w oparciu o które decyzją z dnia [...] września 2020 r. Naczelnik L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. wymierzył skarżącej karę pieniężną w wysokości 3000 zł.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w L. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 64 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 450 z późn. zm.), dalej jako "p.r.d.", ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem pilotowania przejazdu pojazdu nienormatywnego na warunkach i w sposób określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 64i ust. 2, w tym przez wymaganą liczbę pojazdów wyposażonych i oznakowanych zgodnie z tymi przepisami. Zgodnie z § 2 ust. 2 wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 64i ust. 2 rozporządzenia w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych, pojazd nienormatywny, który przekracza co najmniej jedną z następujących wielkości: 1) długość pojazdu - 30,00 m, 2) szerokość - 3,60 m, 3) wysokość - 4,70 m, 4) masa całkowita - 80 t – powinien być pilotowany przy użyciu dwóch pojazdów wykonujących pilotowanie, poruszających się z przodu i z tyłu pojazdu. Pojazdy nienormatywne poruszające się w kolumnie powinny być pilotowane przy użyciu dwóch pojazdów wykonujących pilotowanie, poruszających się na początku i końcu kolumny (§ 2 ust. 3). Z zawartych w protokole kontroli danych wynika, że zmierzona szerokość z ładunkiem obu zespołów pojazdów wynosiła 440 cm. Wyniki pomiarów przekroczyły zatem dopuszczalną wartość wskazaną w § 1 ust. 2 pkt 2 omawianego rozporządzenia, co kwalifikowało każdy z pojazdów nienormatywnych jako podlegający obowiązkowi pilotowania przez dwa pojazdy pilotujące poruszające się z przodu i z tyłu pojazdu. Ponadto pojazdy poruszały się w kolumnie, zatem zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia powinny być pilotowane przy użyciu dwóch pojazdów wykonujących pilotowanie, poruszających się na początku i na końcu kolumny.
Organ nie zgodził się ze skarżącą, że po wjeździe na terytorium przejścia granicznego przejazd nie musiał odbywać się z udziałem dwóch pojazdów pilotujących, bowiem z zezwolenia kategorii VII nr [...] wynikało, że strona ma możliwość wyboru co do asysty jednego lub więcej pilotów. Zdaniem organu argumentacja strony opiera się na wybiórczym odczytywaniu zapisów zezwolenia. W zezwoleniu wskazano, że "przejazd przez teren Drogowego Przejścia Granicznego w D. – do mostu granicznego powinien odbywać się z pominięciem śluz kontrolnych i przemieszczać się wyznaczoną trasą pod nadzorem pilota (-ów), funkcjonariuszy Straży Granicznej i Krajowej Administracji Skarbowej do granicy państwa z [...]". Tymczasem w myśl art. 64d ust. 9 p.r.d., zezwolenie kategorii VII wydaje się dla podmiotu wykonującego przejazd pojazdem nienormatywnym, wskazując w nim m.in. warunki przejazdu, w tym zakres dostosowania infrastruktury drogowej na trasie przejazdu (ust. 9 pkt 5) i sposób pilotowania, o ile jest ono wymagane (ust. 9 pkt 6). Podnosząc możliwość wyboru co do ilości pilotów strona nie zwróciła uwagi, że w obu zezwoleniach określone zostały w odrębnych punktach cytowane wyżej warunki przejazdu (pkt 1) oraz wymagany sposób pilotowania (pkt 2), tj. "przejazd wymaga pilotowania (w osobnym pojeździe) przez pilotów przed oraz za pojazdem (rozporządzenie w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych)". Nie ulega zatem wątpliwości, że podczas wykonywanego przejazdu wymagane było pilotowanie każdego z pojazdów nienormatywnych przy użyciu dwóch pojazdów wykonujących pilotowanie, poruszających się z przodu i z tyłu pojazdu, zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia. Skoro jednak skontrolowane pojazdy poruszały się w kolumnie, powinny być pilotowane przez dwa pojazdy poruszające się na początku i na końcu kolumny, zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia.
Organ wyjaśnił, że stosownie do art. 140aa ust. 1a pkt 1, ust. 3a pkt 1 i art. 140ab ust. 3 pkt 1 p.r.d., w przypadku braku wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie na podmiot wykonujący przejazd nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej, w wysokości 3000 zł. Podmiotem wykonującym przejazd w rozpoznawanej sprawie była [...] spółka jawna z siedzibą w T., która przekształciła się w [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w T.. Odpowiedzialność za omawiane naruszenia ma charakter obiektywny i w odniesieniu do podmiotu wykonującego przejazd występuje niezależnie od tego, kto przyczynił się do powstania naruszenia.
Organ odwoławczy stwierdził, że wbrew twierdzeniom strony w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki wskazane, w art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d., zwalniające podmiot wykonujący przewóz z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie.
Organ nie uznał też zarzutów strony co do uchybienia przepisom postępowania administracyjnego. W szczególności nie uwzględnił zarzutu pominięcia przeprowadzenia dowodu z przesłuchania P. K., wskazując że nie ma podstaw do kwestionowania prawidłowości ustaleń zawartych w protokole kontroli, będącym dokumentem urzędowym oraz że wobec okoliczności niniejszej sprawy było to zbędne.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Spółka wniosła o uchylenie powyższej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 140aa ust. 1a pkt 1, ust. 2, ust. 3a pkt 1, ust. 4, art. 140ab ust. 3 pkt 1, art. 140ac ust. 1 i 2 p.r.d., przez ich niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na skarżącego kary pieniężnej z tytułu braku wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie pojazdu nienormatywnego;
- art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit. a i b p.r.d., przez jego niezastosowanie, w sytuacji, gdy skarżący dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miał wpływu na podstanie naruszenia.
2) przepisów postępowania, tj.
- art. 7 w związku z art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735), dalej jako "k.p.a.", przez niewyczerpujące i niedostateczne zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie, w szczególności zaś poprzez niepodjęcie wszelkich czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego;
- art. 78 k.p.a., przez pominiecie przeprowadzenia zgłaszanego przez skarżącego dowodu z przesłuchania świadka P. K., który to był zgłoszony w celu wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy;
- art. 80 k.p.a., przez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów, co w konsekwencji doprowadziło do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej z tytułu braku wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie pojazdu nienormatywnego;
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., przez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w sytuacji, w której organ I instancji dopuścił się naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego, to jest art. 140aa ust. 1a pkt 1, ust. 2, ust. 3a pkt 1, ust. 4, art. 140ab ust. 3 pkt 1, art. 140ac ust. 1 i 2, art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit a) i b) p.r.d., jak i przepisów postępowania, to jest art. 7 w zw. z art. 77, art. 78 i art. 80 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że właściwie zastosowała się do zezwolenia kategorii VII nr [...] z dnia [...] marca 2019 r. Organ wydający zezwolenie pozostawił stronie wybór, co do poruszania się pojazdów nienormatywnych z jednym lub większą ilością pilotów. Strona nie powinna zatem ponosić negatywnych konsekwencji tego, że zastosowała się do zezwolenia. Skarżąca dochowała należytej staranności przy realizacji przewozu i nie miała wpływu na powstałe naruszenia, w związku z czym należało uznać, że zachodziły przesłanki określone w art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit. a i b p.r.d. Odmowa przeprowadzenia wnioskowanego przez Spółkę dowodu w postaci przesłuchania P. K. na okoliczność zasad pilotowania pojazdów w myśl udzielonego zezwolenia doprowadziła do naruszenia art. 78 w zw. z art. 7 i art. 80 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w L. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Warunki ruchu pojazdu nienormatywnego zostały określone w art. 64 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Stosownie do ust. 1 powyższego przepisu ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem:
1) uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy;
2) przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu, o którym mowa w pkt 1;
3) pilotowania przejazdu pojazdu nienormatywnego na warunkach i w sposób określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 64i ust. 2, w tym przez wymaganą liczbę pojazdów wyposażonych i oznakowanych zgodnie z tymi przepisami;
4) zachowania szczególnej ostrożności przez kierującego pojazdem nienormatywnym.
Zgodnie z § 2 ust. 2 wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 64i ust. 2 rozporządzenia w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych, pojazd nienormatywny, który przekracza co najmniej jedną z następujących wielkości: 1) długość pojazdu - 30,00 m, 2) szerokość - 3,60 m, 3) wysokość - 4,70 m, 4) masa całkowita - 80 t – powinien być pilotowany przy użyciu dwóch pojazdów wykonujących pilotowanie, poruszających się z przodu i z tyłu pojazdu. Pojazdy nienormatywne poruszające się w kolumnie powinny być pilotowane przy użyciu dwóch pojazdów wykonujących pilotowanie, poruszających się na początku i końcu kolumny (§ 2 ust. 3).
W myśl § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych, przez pilotowanie należy rozumieć zespół czynności wykonywanych na drodze przez pilota korzystającego z pojazdu wykonującego pilotowanie, które mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa ruchu drogowego podczas przejazdu pojazdu. Pilotowanie powinno odbywać się w sposób zapewniający bezpieczeństwo oraz zminimalizowanie utrudnień w ruchu drogowym, które mogą się pojawić podczas pilotowania pojazdów (§ 4 ust. 1 rozporządzenia). Zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia, podczas pilotowania pilot zapewnia właściwą organizację przejazdu pojazdów nienormatywnych zgodnie z warunkami zawartymi w zezwoleniu albo warunkami określonymi przez zarządcę dla przejazdu pojazdu nienormatywnego przez most lub wiadukt, o których mowa w art. 64c ust. 11 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (pkt 1), sprawuje bezpośredni nadzór nad przejazdem pojazdów nienormatywnych w czasie przejazdu i postoju (pkt 2), kieruje ruchem drogowym w niezbędnym zakresie określonym przepisami o kierowaniu ruchem drogowym (pkt 3) oraz podejmuje decyzję o wstrzymaniu pilotowania w razie powstania istotnego utrudnienia w ruchu drogowym lub zagrożenia jego bezpieczeństwa (pkt 4). W tym ostatnim przypadku pilot zawiadamia zarządcę drogi oraz Policję (§ 4 ust. 3).
Stosownie do art. 140aa ust. 1a pkt 1, ust. 3a pkt 1 i art. 140ab ust. 3 pkt 1 p.r.d., w przypadku braku wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie na podmiot wykonujący przejazd nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej, w wysokości 3000 zł.
Z powyższych przepisów wynika, że ruch pojazdu nienormatywnego dozwolony jest pod warunkiem uzyskania przez przedsiębiorcę stosownego zezwolenia, przestrzegania warunków przejazdu określonych w tym zezwoleniu oraz pilotowania przejazdu pojazdu nienormatywnego na warunkach i w sposób określony w przepisach rozporządzenia w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych. W przypadku przekroczenia przez pojazd nienormatywny jednego z parametrów wskazanych w § 2 ust. 2 rozporządzenia, powinien być on pilotowany przez dwa pojazdy wykonujące pilotowanie, poruszające się z przodu i z tyłu pojazdu. Natomiast w sytuacji, gdy pojazdy nienormatywne poruszają się w kolumnie, powinny być pilotowane przy użyciu dwóch pojazdów wykonujących pilotowanie, poruszających się na początku i końcu kolumny.
W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że skontrolowany przewóz odbywał się pojazdami nienormatywnymi. Z akt sprawy wynika, że w dniu 29 marca 2019 r. na terenie przejścia granicznego w D. poddano kontroli drogowej zespoły pojazdów o nr rej. [...] i [...] przewożące ładunek w postaci części zestawu linii technologicznej do produkcji płyt OSB, każdy ważący po 7000 kg oraz pilotujący je pojazd o nr rej. [...] Przewóz odbywał się na podstawie wydanych skarżącej Spółce dwóch zezwoleń kategorii VII nr [...] i nr [...] na jednokrotny przejazd ww. pojazdów nienormatywnych w okresie od 26 marca 2019 r. do 8 kwietnia 2019 r. Skarżąca spełniła zatem podstawowy warunek przejazdu pojazdów nienormatywnych. W toku kontroli stwierdzono również, że szerokość każdego pojazdu z zespołu, z ładunkiem wynosiła po 440 cm, a więc przekraczała wartość określoną w § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych, wobec czego przejazd obu pojazdów powinien odbywać się z pilotażem dwóch pojazdów wykonujących pilotowanie, poruszających się z przodu i z tyłu pojazdu. Skontrolowane zespoły pojazdów poruszały się ponadto w kolumnie, w związku z czym powinny być pilotowane przy użyciu dwóch pojazdów wykonujących pilotowanie, poruszających się na początku i na końcu kolumny.
Powyższe okoliczności nie są kwestionowane przez skarżącą. Istota sporu sprowadza się natomiast do oceny, czy ww. pojazdy nienormatywne po wjeździe na teren Drogowego Przejścia Granicznego w D. , poruszając się w kolumnie, powinny być pilotowane przy użyciu dwóch pojazdów wykonujących pilotowanie, poruszających się z przodu i z tyłu kolumny. Skarżąca twierdzi bowiem, że miała możliwość wyboru pomiędzy tym, czy na terenie Drogowego Przejścia Granicznego w D. skontrolowane pojazdy nienormatywne będą pilotowane przez jeden bądź dwa pojazdy pilotujące, co zdaniem skarżącej przewidziane zostało w wydanych jej zezwoleniach VII nr [...] i nr [...] na przejazd ww. pojazdów nienormatywnych.
W ocenie sądu, wbrew twierdzeniom strony, ruch pojazdów nienormatywnych powinien odbywać się przy użyciu dwóch pojazdów wykonujących pilotowanie na całej trasie przejazdu, w tym również na terenie przejścia granicznego w D. .
Przede wszystkim należy podkreślić, że przywołane przepisy w zakresie pilotowania pojazdów nienormatywnych obowiązują wszystkie przejazdy pojazdów nienormatywnych w razie zaistnienia przypadków określonych w § 2 rozporządzenia. Jedyny wyjątek w tym zakresie został przewidziany we wskazanym wyżej § 4 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych, w myśl którego pilot może podjąć decyzję o wstrzymaniu pilotowania w razie powstania istotnego utrudnienia w ruchu drogowym lub zagrożenia jego bezpieczeństwa. Z akt sprawy nie wynika jednak, aby taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Na taką sytuację nie powołuje się również skarżąca.
Odmienne warunki ruchu skontrolowanych pojazdów na terenie przejścia granicznego w D. nie wynikają również z udzielonych Spółce zezwoleń kategorii VII nr [...] i nr [...] na jednokrotny przejazd ww. pojazdów nienormatywnych.
Z art. 64d ust. 9 prawa o ruchu drogowym wynika, że w treści zezwolenia powinno się wskazać następujące dane:
1) okres ważności zezwolenia;
2) trasę przejazdu;
3) liczbę przejazdów;
4) pojazd, którym będzie wykonywany przejazd;
5) warunki przejazdu, w tym zakres dostosowania infrastruktury drogowej na trasie przejazdu;
6) sposób pilotowania, o ile jest ono wymagane.
Udzielone Spółce zezwolenia zawierały dane wymagane tym przepisem prawa. W części dotyczącej warunków przejazdu w punkcie 12 w obu tych zezwoleniach wskazano m.in., że przejazd przez teren Drogowego Przejścia Granicznego w D. – do mostu granicznego na rzece Bug powinien przebiegać w ten sposób, że po uprzednim poinformowaniu służb granicznych zestaw powinien wjechać na teren Drogowego Przejścia Granicznego w D. z pominięciem śluz kontrolnych i przemieszczać się wyznaczoną trasą pod nadzorem pilota (-ów), funkcjonariuszy Straży Granicznej i Krajowej Administracji Skarbowej do granicy państwa z Ukrainą. W części "sposób pilotowania (o ile jest ono wymagane)" (pkt 13) wskazano jednocześnie, że przejazd wymaga pilotowania (w osobnym pojeździe) przez pilotów przed oraz za pojazdem (rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 23 maja 2012 r. w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych (Dz.U. z 2012 r. poz. 629).
Z obu zezwoleń wynika zatem, że ruch pojazdów ma odbywać się zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych. W części dotyczącej sposobu pilotowania wyraźnie wskazano, że przejazd wymaga pilotowania (w osobnym pojeździe) przez pilotów przed oraz za pojazdem. W ocenie sądu treść obu zezwoleń jest jednoznaczna i nie budzi wątpliwości. Warunki te obowiązują na całej trasie przejazdu, w tym również na terenie Drogowego Przejścia Granicznego w D. . Jednocześnie, z uwagi na to, że przejazd pojazdów odbywał się w kolumnie, a co nie zostało wskazane w zezwoleniu, bowiem organ nie miał wiedzy w tym zakresie i nie mógł dokonać takiego zapisu w zezwoleniu, pojazdy pilotujące powinny poruszać się na początku i na końcu kolumny.
Treść zezwoleń nie pozwala przyjąć, że Spółka miała możliwość wyboru w zakresie liczby pojazdów wykonujących pilotowanie na terenie przejścia granicznego. W szczególności takiej możliwości nie można wywieść z użytego w zezwoleniu sformułowania "pod nadzorem pilota (-ów)", gdyż ten wątek umieszczony został w danych dotyczących warunku przejazdu pojazdu nienormatywnego wjeżdżającego na teren przejścia granicznego w D. , bez szczegółowego odniesienia się do poszczególnych przypadków wskazanych w § 2 rozporządzenia w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych. Sposób pilotowania został natomiast wskazany w innym miejscu zezwolenia, w przeznaczonej do tego części (pkt 2), w której wskazano wyraźnie, że przejazd wymaga pilotowania (w osobnym pojeździe) przez pilotów przed oraz za pojazdem. Określenie szczegółowych warunków wjazdu pojazdu nienormatywnego na teren przejścia granicznego w D. wiąże się ze specyfiką tego miejsca, mieszczącymi się tam zabudowaniami, kwestiami technicznymi i koniecznością stworzenia warunków bezkolizyjnego przejazdu pojazdu nienormatywnego, który zwyczajnie mógłby się nie zmieścić w zabudowaniach, pod którymi odbywają się kontrole pojazdów. W tej części zezwolenia wskazano wprost, że przejazd ma odbywać się z pominięciem śluz kontrolnych, zaś kontrola celna i graniczna powinna być przeprowadzona na trasie przejazdu bez wjazdu pod wiaty i pawilony kontrolne. Określenie tych warunków nie ma natomiast żadnego związku z kwestią pilotowania pojazdów nienormatywnych. Sposób pilotowania określony został bowiem w odrębnym, specjalnie przeznaczonym na to miejscu zezwolenia i jest jednoznaczny.
W konsekwencji należało uznać, że przejazd obu ww. pojazdów nienormatywnych, poruszających się w kolumnie, powinien być pilotowany przy użyciu dwóch pojazdów wykonujących pilotowanie, poruszających się na początku i na końcu kolumny, na całej trasie przejazdu, w tym również na terenie Drogowego Przejścia Granicznego w D. . Skarżąca Spółka nie wywiązała się z tego obowiązku, wobec czego organy prawidłowo nałożyły na skarżącą karę pieniężną w wysokości 3000 zł, na podstawie art. 140aa ust. 1a pkt 1, ust. 3a pkt 1 i art. 140ab ust. 3 pkt 1 p.r.d.
Wbrew twierdzeniom skarżącego w rozpoznawanej sprawie nie zaszły okoliczności wyłączające odpowiedzialność przedsiębiorcy na podstawie art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit. a i b p.r.d. Stosownie do tego przepisu, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 i ust. 1a pkt 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że ten podmiot: a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Przewidziana w art. 140 aa ust. 4 pkt 1 ustawy możliwość zwolnienia przedsiębiorcy od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie prawa uzależniona jest od wykazania, że dołożył on należytej staranności, a więc uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz, a jedynie wskutek niezależnych od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa.
Jak już wyżej wyjaśniono, treść wydanych skarżącej zezwoleń jest jednoznaczna i nie można przyjąć, że pozostawiono Spółce możliwość wyboru, czy na terenie przejścia granicznego w D. pojazdy nienormatywne będą pilotowane przez jeden bądź dwa pojazdy wykonujące pilotowanie. Takie odczytywanie sformułowania "pilota(-ów)" byłoby sprzeczne z określonym w zezwoleniu sposobem pilotowania (pkt 2) oraz z treścią rozporządzenia w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych. Konsekwencje niewłaściwej interpretacji treści zezwolenia ponosi strona, która nie może powoływać się w takiej sytuacji na zachowanie należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem lub brak wpływu na powstałe naruszenie. Skarżąca Spółka nie wskazała jednocześnie żadnych innych okoliczności wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy na podstawie omawianego przepisu. W konsekwencji zarzut naruszenia przepisu art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit. a i b p.r.d. należało uznać za nieuzasadniony.
W ocenie sądu, w rozpoznawanej sprawie nie doszło również do naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Zasada swobodnej oceny dowodów, wyrażona w art. 80 k.p.a. oznacza, że organy administracji publicznej nie są skrępowane regułami dotyczącymi wartości poszczególnych dowodów, a orzekają na podstawie własnego przekonania, popartego zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego. Nakłada ona też na organy administracji publicznej obowiązek oceny wszystkich zebranych w sprawie dowodów, każdego z nich osobno i we wzajemnym ich związku. Zgodnie zaś z zasadą prawdy obiektywnej, o której mowa w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., organ jest obowiązany zebrać i wyczerpująco rozpatrzyć cały materiał dowodowy, co powinno polegać m.in. na koncentracji materiału dowodowego oraz jego ocenie w kontekście analizy przesłanek prawa materialnego. Organ wywiązał się z ciążących na nim obowiązków w powyższym zakresie i nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów i zasady prawdy obiektywnej. Materiał dowodowy w sprawie został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący, a jego ocena zgodna jest z zasadami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego.
Organ odwoławczy ustosunkował się również do składanych przez skarżącą wniosków dowodowych co do przesłuchania P. K. i prawidłowo ocenił, że w świetle okoliczności niniejszej sprawy, ich przeprowadzenie nie ma prawnego uzasadnienia. Przesłuchanie P. K. – pracownika Spółki i drugiego pilota pojazdów nienormatywnych, który po wjeździe pojazdów na teren przejścia granicznego w D. , a przed rozpoczęciem kontroli, powrócił do T., na okoliczność zasad pilotowania pojazdów na podstawie ww. zezwoleń nie ma znaczenia dla rozpoznawanej sprawy. Zasady pilotowania pojazdów zostały bowiem wyraźnie określone zarówno w rozporządzeniu w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych, jak i w zezwoleniu na przejazd pojazdów normatywnych udzielonym skarżącej.
Podkreślenia wymaga, że w świetle art. 78 k.p.a. strona posiada uprawnienie do zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodu, jednak uprawnienie to podlega ograniczeniom, które pod względem celowości i konieczności zapewnienia szybkości postępowania, organ powinien każdorazowo rozważyć, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie ma dostatecznych argumentów przemawiających za zakwestionowaniem dotychczasowych ustaleń. W konsekwencji, organ nie ma obowiązku przeprowadzenia dowodu przedstawionego przez stronę, jeżeli w jego ocenie wniosek dowodowy strony dotyczy okoliczności dostatecznie wyjaśnionych w danym postępowaniu. W okolicznościach niniejszej sprawy słusznie uznał organ, że zeznania wskazywanego świadka pozostają bez wpływu na jednoznaczne ustalenie pilotowania pojazdów nienormatywnych przez jeden pojazd pilotujący, w sytuacji gdy w świetle rozporządzenia w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych i treści udzielonych Spółce zezwoleń na przejazd tych pojazdów, wymagane było pilotowanie przez dwa pojazdy wykonujące pilotowanie poruszające się z przodu i z tyłu kolumny.
Ponadto wyjaśnić należy, że dowodem jest to, co pozwala na ustalenia faktyczne. Powoływanie się na poglądy co do wykładni i zastosowania prawa jest jak najbardziej dopuszczalne, ale nie odbywa się w ramach postępowania dowodowego. Nie prowadzi się bowiem postępowania dowodowego co do prawa (z wyjątkiem prawa obcego), a co do faktów. Wnioskowany przez skarżącą dowód w postaci przesłuchania P. K. na okoliczność zasad pilotowania pojazdów na podstawie ww. zezwoleń stanowiłby jedynie wyrażenie stanowiska tej osoby w sprawie. Dowód ten nie zmieniłby ustalonego stanu faktycznego, a jedynie interpretowałby ustalone fakty w kontekście obowiązującego prawa i treści zezwolenia.
Mając na uwadze przedstawione wyżej argumenty, uznać należało, że żaden z zarzutów skargi nie był uzasadniony. Bezsprzecznie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego wskazanych w skardze. Organy wyjaśniły wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji w pełni odpowiada wymaganiom art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się naruszenia innych przepisów postępowania, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło