III SA/Lu 199/11
WyrokWSA w Lublinie2011-05-31
Skład orzekający: Jerzy Drwal, Ewa Ibrom, Jerzy Marcinowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ocena projektu w ramach konkursu dofinansowania może zostać uznana za naruszającą prawo, jeśli organ błędnie uznał, że inwestycja rozpoczęła się przed złożeniem wniosku, a także czy organ właściwie pełnił funkcję instytucji zarządzającej?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że organ nie wykazał dostatecznie, iż inwestycja rozpoczęła się przed złożeniem wniosku o dofinansowanie, a twierdzenia skarżącej nie zostały obalone. Ponadto organ nie zapewnił rzetelnej i bezstronnej oceny projektu, a informacje o wynikach oceny i procedury odwoławczej zostały wydane przez niewłaściwy podmiot, co naruszało przepisy o instytucji zarządzającej. W konsekwencji sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez właściwy organ.Stan faktyczny
Pracownicza Spółdzielnia Mieszkaniowa "K." złożyła wniosek o dofinansowanie projektu rewitalizacji osiedla, który został odrzucony przez Departament Strategii i Rozwoju Regionalnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa L. z powodu rzekomego rozpoczęcia inwestycji przed złożeniem wniosku. Spółdzielnia kwestionowała tę ocenę, wskazując, że wcześniejsze prace były finansowane ze środków własnych i wykonane przed wejściem w życie rozporządzenia regulującego pomoc. Organ odwoławczy utrzymał decyzję, co spowodowało wniesienie skargi do WSA.Rozstrzygnięcie
Stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona z naruszeniem prawa i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa L.; zasądził od Zarządu Województwa L. na rzecz skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 31 maja 2011 r. sprawy ze skargi P.S. M. "K" w L. na informację Zarządu Województwa L. z dnia [...] 2011 r. nr [...] w przedmiocie negatywnego wyniku procedury odwoławczej 1. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazuję sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa L.; 2. zasądza od Zarządu Województwa L. na rzecz P.S. M."K." kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu [...] października 2010 r. Pracownicza Spółdzielnia Mieszkaniowa "K." złożyła w odpowiedzi na konkurs zamknięty nr 03/RPOWL/3.2/2010, wniosek o dofinansowanie projektu "Poprawa infrastruktury zasobów osiedla P.".
Pismem z dnia 10 lutego 2011 r. (RR.V.JS.07650/81/2/10) Departament Strategii i Rozwoju Regionalnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa L. poinformował wnioskodawcę o odrzuceniu przedmiotowego wniosku z uwagi na negatywny wynik oceny formalnej w zakresie kryterium poprawności – Kompletność i poprawność wniosku.
W uzasadnieniu wskazano, że zakres rzeczowy projektu obejmuje m.in. termomodernizację ścian budynków mieszkalnych wielorodzinnych. Wśród inwestycji zrealizowanych przez PSM "K." w okresie od stycznia do września 2010 r. wymieniono docieplenie ścian budynków od strony wejść: ul. P. 30, P. 44, P. 46, J. 7, R. 11, 15 oraz Z. 10. W ocenie organu powyższe oznacza rozpoczęcie inwestycji polegającej na termomodernizacji budynków, a tym samym niespełnienie wymogu określonego w § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 9 czerwca 2010 r. w sprawie udzielania pomocy na rewitalizację w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz. U. Nr 117, poz. 787; dalej jako r.u.p.r.). Docieplenie ścian od strony wejść budynków wskazanych w Studium Wykonalności oraz termomodernizacja tychże budynków stanowi jedną, logiczną całość i składa się na jedną inwestycję. Wydzielenie z projektu zadania polegającego na dociepleniu ścian od strony wejść uznano za sztuczne podzielenie większego projektu. Dla powyższej oceny nie ma znaczenia, czy koszt zrealizowanej części inwestycji został uwzględniony w zakresie rzeczowym i w kosztach projektu.
Departament Strategii i Rozwoju Regionalnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa L. rozstrzygnięciem z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak: [...] uznał za niezasadny protest wniesiony przez PSM "K.", w związku z negatywną oceną i odrzuceniem projektu "Poprawa infrastruktury zasobów osiedla P.".
W uzasadnieniu wskazano, że z treści § 12 ust. 1 r.u.p.r. wynika, iż pomoc na modernizację części wspólnych wielorodzinnych budynków mieszkalnych może być udzielana jedynie w celu poprawy warunków mieszkaniowych osób fizycznych. Zgodnie natomiast z § 6 ust. 1 r.u.p.r. pomoc może być udzielana wyłącznie na projekty, których realizacja rozpocznie się po złożeniu przez beneficjenta pomocy wniosku dofinansowanie. Na podstawie analizy wniosku aplikacyjnego oraz Studium Wykonalności stwierdzono, że realizacja inwestycji objętej projektem rozpoczęła się przed dniem złożenia wniosku, co oznacza, że nie może on uzyskać wsparcia w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa L. na lata 2007-2013.
Skargę sądową na powyższą informację złożyła PSM "K.", wnosząc o uznanie zasadności protestu. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wbrew stanowisku organu złożony projekt nie obejmuje "jednej powiązanej ze sobą funkcjonalnie i ekonomicznie inwestycji - termomodernizacji budynków", ale szereg działań składających się na cały program rewitalizacji zasobów Osiedla "P.". W ocenie strony skarżącej, nieprawidłowe jest sztucznie wydzielanie jednego działania i nazywanie go projektem. Z treści rozporządzenia w sprawie udzielania pomocy na rewitalizację nie wynika, że wnioskiem o pomoc publiczną nie mogą być objęte budynki, na których beneficjent ze środków własnych z funduszu remontowego wykonał częściowy remont. Również przepisy ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów (Dz. U. Nr 223, poz. 1459) dopuszczają wykonanie robót ujętych tym zakresem w częściach i w takim zakresie, na jaki stać beneficjenta.
Remonty ścian budynków objętych projektem od strony wejść do klatek schodowych zostały zrealizowane w 2009 r., a odbiór robót nastąpił w II kwartale 2010 r., czyli przed wydaniem przepisu wykonawczego – rozporządzenia w sprawie udzielania pomocy na rewitalizację w ramach regionalnych programów operacyjnych. Spółdzielnia nie może zostać ukarana za wykonanie pewnego etapu robót z własnych środków przed wejściem w życie powyższych przepisów. Złożony wniosek obejmuje jedynie docieplenie ścian nieocieplonych, w adekwatnej kwocie dofinansowania na dane przedsięwzięcie termomodernizacyjne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Stwierdził, że projekt strony skarżącej składa się z kilku różnych rodzajowo inwestycji, które jednak mają tworzyć pewną całość. Uznano, że w świetle obowiązujących przepisów docieplenie jednej ściany budynku może być traktowane jako odrębne przedsięwzięcie termomodernizacyjne. Tym bardziej takim przedsięwzięciem będzie docieplenie wszystkich ścian budynków. Datą rozpoczęcia realizacji projektu jest przewidywana data zawarcia umowy z wykonawcą prac inwestycyjnych. W niniejszym przypadku, prace tego samego rodzaju (docieplenie ścian), zaplanowane do realizacji w następujących po sobie latach, dotyczące tych samych budynków i uzupełniające się wzajemnie rozpoczęły się już nawet w 2009 r., tj. przed datą złożenia wniosku. Zakres rzeczowy projektu (w części dotyczącej docieplenia budynków) stanowi logiczną kontynuację wcześniej rozpoczętej inwestycji, co powoduje, iż nie występuje w tym wypadku efekt zachęty, o którym mowa w art. 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych) – (Dz. Urz. UE seria L. z 2008 r. Nr 214, s. 3 ze zm.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
§ 6 ust. 1 r.u.p.r. nie określa znaczenia pojęcia "projekt", w związku z czym należy odwołać się do przepisów ustawy z dnia 6 grudnia 2009 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.; dalej jako u.z.p.p.r.).
Zgodnie z definicją zamieszczoną w art. 5 pkt 9 u.z.p.p.r. – pod pojęciem projekt należy rozumieć przedsięwzięcie realizowane w ramach programu operacyjnego na podstawie decyzji lub umowy o dofinansowanie, zawieranej między beneficjentem a instytucją zarządzającą, instytucją pośredniczącą lub instytucją wdrażającą.
Stosownie do art. 29 ust. 2 pkt 1 u.z.p.p.r. ogłoszenie o konkursie, w celu wyłonienia projektów do dofinansowania obejmuje rodzaj projektów podlegających dofinansowaniu.
Zarząd Województwa L., jako instytucja zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa L. (dalej jako RPOWL) na lata 2007-2013 ogłosił konkurs nr [...] w ramach RPOWL Osi Priorytetowej III Atrakcyjność obszarów miejskich i tereny inwestycyjne. Działania 3.2 Rewitalizacja zdegradowanych obszarów miejskich.
W ramach powyższego działania przewidziano takie czynności, jak np. renowację wspólnych części wielorodzinnych budynków mieszkaniowych oraz odnowienie głównych elementów konstrukcji budynku – m.in. elewacji zewnętrznej, a także działania w zakresie oszczędności energetycznej.
Skarżąca we wniosku o dofinansowanie określiła, że przedmiotem projektu (inwestycji) jest rewitalizacja 17 budynków wraz z infrastrukturą otaczającą, znajdujących się na osiedlu P. w dzielnicy B. Zakresem rzeczowym projektu objęto m.in. termorenowację ścian budynków mieszkalnych wielorodzinnych – P. 30, 32A, 34, 34A, 38, 44, 46, J. 1, 2, 7, Z. 10, R. 11, 15, 17, P. i L. 3.
Nie jest sporne, że przed złożeniem wniosku PSM "K." dokonała docieplenia ścian frontowych budynków zlokalizowanych przy ul. P. 30, 44, 46, J. 7, R. 11, 15 oraz przy ul. Z.j 10. Przy czym – według twierdzeń skarżącej, których organ nie weryfikował – powyższe roboty zostały zrealizowane w 2009 r., zaś ich odbiór nastąpił w II kwartale 2010 r. W piśmie z dnia 26 stycznia 2011 r. strona stwierdziła, że owe roboty sfinansowano z funduszu remontowego spółdzielni, a docieplenie było konieczne, z uwagi na przecieki i przemarzanie ścian. Według jej twierdzeń, których organ nie kwestionował, zakres prac nazwanych we wniosku "termorenowacją" obejmował pozostałe – niedocieplone ściany w/w budynków.
Jeżeli powyższe fakty są prawdziwe, nieuprawnione jest stanowisko organu, że wnioskodawca rozpoczął realizację projektu przed złożeniem wniosku o dofinansowanie. Twierdzenia oraz argumentacja przytoczona w odpowiedzi na skargę, nie mogą zastąpić ustaleń, które powinny znaleźć się w uzasadnieniu aktu wydanego przez organ administracji publicznej.
Niezasadna jest również konkluzja organu zawarta w zaskarżonej informacji, że "(...) wydzielenie z inwestycji jej części polegającej na dociepleniu poszczególnych ścian budynków prowadzi do wniosku, iż Wnioskodawca dokonał tego zabiegu celowo, z zamiarem obejścia art. 6 § 1 w/w Rozporządzenia".
Pomijając już to, że powołano niewłaściwą jednostkę redakcyjną (przepisy zamieszczone w r.u.p.r. nie zawierają artykułów, lecz paragrafy) i przyjmując, że organowi chodziło o § 6 ust. 1 r.u.p.r., to godzi się zauważyć, że r.u.p.r. podpisano 9 czerwca 2010 r., a weszło ono w życie dopiero w dniu 16 lipca 2010 r. Tymczasem, zgodnie ze stanowiskiem skarżącej, roboty dociepleniowe ścian frontowych budynków wykonano w 2009 r., a odebrano w II kwartale 2010 r., czyli przed wejściem w życie, a być może nawet przed podpisaniem r.u.p.r.
Ma rację organ w zakresie twierdzenia zawartego w odpowiedzi na skargę, że przepis § 6 ust. 1 r.u.p.r. stanowi normatywny wyraz zaimplementowania do krajowego porządku prawnego zasady, że pomoc publiczna może zostać udzielona wyłącznie dla projektów wywołujących efekt zachęty, która została zdefiniowana w art. 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych) – (Dz. Urz. UE seria L. z 2008 r. Nr 214, s. 3 ze zm.).
Według tego przepisu efekt zachęty wystąpi wówczas, "(...) jeśli beneficjent przed rozpoczęciem prac nad projektem lub działaniem złożył do danego państwa członkowskiego wniosek o przyznanie pomocy".
Rzecz jednak w tym, że organ nie wykazał w sposób dostateczny tezy przyjętej w zaskarżonej informacji i nie obalił twierdzeń skarżącej.
W tych okolicznościach uznać trzeba, że instytucja zarządzająca nie zrealizowała dyrektywy zawartej w art. 26 ust. 2 u.z.p.p.r. w zakresie zapewnienia rzetelnej i bezstronnej oceny projektu, przy zastosowaniu przejrzystych reguł. Powyższa konkluzja nakazywała wydanie wyroku na podstawie art. 30c ust. 3 pkt 1 u.z.p.p.r. Tego rodzaju orzeczenie oznacza, że sprawa powraca do etapu rozpatrzenia protestu – art. 30b ust. 4 u.z.p.p.r. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 września 2010 r., sygn. akt II GSK 1025/10).
Dla porządku należy jeszcze zwrócić uwagę na poważne błędy (wady) w treści/formie, zarówno informacji z dnia [...] lutego 2011 r. o wynikach oceny projektu, jak też informacji z dnia [...] kwietnia 2011 r. o wynikach procedury odwoławczej.
Nie ulega wątpliwości, że w świetle przepisów u.z.p.p.r. – w przedmiotowej sprawie instytucją zarządzającą jest Zarząd Województwa L.. Tymczasem w/w informacje, jak wynika z ich części nagłówkowych wydał – nie Zarząd Województwa L., lecz Urząd Marszałkowski Województwa L. Departament Strategii i Rozwoju Regionalnego.
Wskazany urząd nie jest organem administracji publicznej. Stanowi on jedynie aparat pomocniczy Zarządu Województwa L., zapewniający wykonywanie jego zadań, jako organu wykonawczego Województwa. Urząd sprawuje obsługę merytoryczną, organizacyjną, prawną, techniczną i kancelaryjno-biurową sejmiku, zarządu i marszałka (Regulamin organizacyjny Urzędu Marszałkowskiego Województwa L. – przyjęty Uchwałą Nr XVIII/153/07 z dnia 1 lutego 2007 r., zmieniony Uchwałą Nr XXI/162/07 Zarządu Województwa L. z dnia 12 lutego 2007 r.).
Nieprawidłową praktyką jest natomiast by urząd i jego pracownicy zastępowali upoważnioną przepisami u.z.p.p.r. – instytucję zarządzającą, jaką jest zarząd województwa, nie wskazując nawet przy podpisach, że działają z upoważnienia Zarządu Województwa L..
Z tych względów orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie wskazanego wyżej art. 30c ust. 3 pkt 1 u.z.p.p.r. Rozstrzygnięcie o kosztach (punkt II), uzasadnia art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło