III SA/Lu 20/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kosowska Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. Z. na postanowienie Dowódcy [...] Skrzydła Lotnictwa Szkolnego w D. z dnia 16 października 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi na wniesienie odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dowódcy [...] Skrzydła Lotnictwa Szkolnego w D. na rzecz S. Z. kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia 16 października 2024 r. nr [...]/pos. Dowódca [...]. Skrzydła Lotnictwa Szkolnego w D. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez st. chor. szt. S. Z. (dalej jako skarżący) od decyzji Komendanta Ośrodka Szkolenia Wysokościowo-Ratowniczego i Spadochronowego z dnia 27 lutego 2024 r. nr [...] w sprawie zawieszenia w czynnościach służbowych. Z uzasadnienia ww. postanowienia wynikało, że decyzję nr [...] Komendanta Ośrodka Szkolenia Wysokościowo-Ratowniczego i Spadochronowego – zawierającą prawidłowe pouczenie o przysługującym środku odwoławczym - doręczono skarżącemu w dniu 27 lutego 2024 r. Dnia 14 czerwca 2024 r. do organu I instancji wpłynęło odwołanie od tejże decyzji. W tych okolicznościach organ ustalił, że odwołanie wniesione zostało po upływie terminu 14 dni od dnia doręczenia decyzji. W skardze do WSA w Lublinie na powyższe postanowienie skarżący zarzucił naruszenie: - art. 40 § 2 k.p.a. w zw. z art. 57 § 1 k.p.a. w zw. z art. 129 § 2 k.p.a., poprzez uznanie, że 14-dniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji nie biegnie od dnia doręczenie decyzji organu I instancji ustanowionemu - i nie odwołanemu przez stronę pełnomocnikowi, lecz od dnia bezskutecznego prawnie doręczenia decyzji organu I instancji bezpośrednio stronie, mimo że w sprawie był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, któremu decyzja organu I instancji, wydana w trybie art. 132 § 1 k.p.a., została doręczona dopiero po interwencji pełnomocnika; - art. 11 k.p.a. poprzez uchybienie zasadzie przekonywania, a mianowicie niewyjaśnieniu przez organ II instancji zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy, w tym pominięciu decydującego elementu decyzji administracyjnej, jakim jest należyte uzasadnienie przyczyn wydania postanowienia o uchybieniu terminowi na wniesienie odwołania pomijając okoliczności, które miały istotne znaczenie dla sprawy. W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że decyzja organu I instancji została doręczona pełnomocnikowi w dniu 24 maja 2024 r. Dowódca [...]. Skrzydła Lotnictwa Szkolnego w D. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, z późn. zm.), dalej jako "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Poza tym sądową kontrolę decyzji podejmowanych wobec żołnierzy przewiduje ustawa o obronie Ojczyzny. W art. 122 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2024 r. poz. 248, ze zm.) przewidziano, że od decyzji wydanych przez właściwe organy w sprawach określonych w ustawie żołnierz może wnieść odwołanie do organu wyższego stopnia, na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, i skargę do właściwego sądu administracyjnego, na zasadach określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Przedmiotem kontroli jest postanowienie organu odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji (decyzji z dnia 27 lutego 2024 r.). Od tej decyzji wniesione zostało odwołanie, które załatwiono zaskarżonym postanowieniem Dowódcy [...]. Skrzydła Lotnictwa Szkolnego w D. z dnia 16 października 2024 r. Z uwagi na charakter prowadzonego sporu należy wyjaśnić, że strona może działać przez pełnomocnika (art. 32 k.p.a.). Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu (art. 33 § 2 k.p.a.). Pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa (art. 33 § 3 k.p.a.). Pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi (art. 40 § 1 k.p.a.). Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. (art. 40 § 2 k.p.a.). Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 k.p.a.). W myśl art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy trzeba zauważyć, że organ odwoławczy przyjął, że odwołanie datowane na dzień 7 czerwca 2024 r. nie może być merytorycznie rozpoznane z powodu uchybienia terminu. Organ pomija to, że skuteczne doręczenie decyzji stronie skutkuje rozpoczęciem (otwarciem) biegu terminu do wniesienia odwołania. Organ pomija także okoliczność, że przed wydaniem i doręczeniem skarżącemu decyzji organu I instancji, w postępowaniu administracyjnym brał udział pełnomocnik strony. W aktach administracyjnych przedstawionych Sądowi brak jest pełnomocnictwa datowanego na dzień 10 lutego 2024 r. udzielonego radcy prawnemu D. S.. Na wezwanie Sądu, organ przedłożył kopię przedmiotowego pełnomocnictwa. Podkreślenia wymaga, że już z treści samej decyzji z dnia 27 lutego 2024 r. nr [...] r. wynika wprost, że organ miał wiedzę o profesjonalnym pełnomocniku skarżącego. Pełnomocnika oznaczono bowiem jako "D. S. K. R. P.". Pełnomocnika oznaczono zatem z imienia i nazwiska wraz z podaniem jego tytułu zawodowego jako osobę wnoszącą odwołanie, które rozpoznano decyzją z dnia 27 lutego 2024 r. Wspomnianą decyzją rozpoznano odwołanie skarżącego od wcześniejszej decyzji Komendanta Ośrodka Szkolenia Wysokościowo-Ratowniczego i Spadochronowego z dnia 5 lutego 2024 r. nr [...] w sprawie zawieszenia żołnierza w czynnościach służbowych. Prawnie nieskutecznym było doręczenie decyzji z dnia 27 lutego 2024 r. nr [...] r. samemu skarżącemu w dniu 27 lutego 2024 r. Przedwczesnym jest ustalenie organu, że odwołanie datowane na dzień 7 czerwca 2024 r. zostało wniesione po terminie. To, że odwołanie w dniu 14 czerwca 2024 r. wpłynęło do organu I instancji – jak wyjaśniono w zaskarżonym postanowieniu - nie miało decydującego znaczenia w sprawie. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, rzeczą organu będzie zbadanie tego, czy prawidłowe (skuteczne) doręczenie decyzji nr [...] z dnia 27 lutego 2024 r. nastąpiło dopiero 24 maja 2024 r. (jak twierdzi pełnomocnik skarżącego). Udowodnienie tego faktu będzie obowiązkiem organu. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu Sąd (o czym orzeczono w punkcie I. wyroku). O kosztach postępowania (punkt II. wyroku) Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2023 r. poz. 1935, z późn. zm.). Zasądzona od organu na rzecz skarżącego kwota obejmuje wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika ([...] zł) oraz opłatę od pełnomocnictwa (17 zł). Sprawę niniejszą rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 czerwca 2025 r. w trybie uproszczonym.