III SA/Lu 200/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Agnieszka Kosowska po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. B. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 17 lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2021 postanawia: odrzucić skargę kasacyjną Sygn. III SA/Lu 200/23 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 21 lipca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę R. B. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 17 lutego 2023 r. w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2021. Podczas ogłoszenia wyroku obecni byli – zdalnie pełnomocnik skarżącego radca prawny A. M. oraz na sali rozpraw pełnomocnik organu K. C.. W dniu 28 lipca 2023 r. skarżący złożył wniosek o doręczenie orzeczenia wraz z uzasadnieniem (przez ePUAP). Odpis wyroku z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącego (przez EPUAP). Wobec nieodebrania dokumentu - korespondencja kierowana do pełnomocnika skarżącego została uznana za doręczoną z dniem 22 września 2023 r. Skarżący pismem z dnia 25 października 2023 r. (przez ePUAP) wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem tut. Sądu skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Wskazał, że zaskarża wyrok w niniejszej sprawie zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego oraz postępowania. Wyjaśnił, że ze względu na bak doręczenia mu uzasadnienia wyroku, pomimo złożonego przez niego wniosku nie miał możliwości złożenia skargi kasacyjnej. Wyjaśnił, że pełnomocnictwo dla radcy prawnego obowiązywało do ogłoszenia wyroku, więc wniosek o uzasadnienie złożył sam. Podał, że do tej pory tut. Sąd nie doręczył mu uzasadnienia wyroku. Wskazał, że upływ czasu powoduje, że z ostrożności składa wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. W pierwszej kolejności należy wskazać, że w aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego radcy prawnemu. Zgodnie z jego treścią skarżący ustanowił radcę prawną A. M. swoim pełnomocnikiem w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 17 lutego 2023 r. w przedmiocie płatności w ramach wsparcia bezpośredniego na rok 2021 oraz w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi podając sygn. akt III SA/Lu 199/23 oraz III SA/Lu 200/23. Zgodnie z art. 36 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") pełnomocnictwo może być ogólne - do prowadzenia spraw przed sądami administracyjnymi, do prowadzenia poszczególnych spraw lub do niektórych tylko czynności w postępowaniu. Jednocześnie stosownie do treści art. 39 pkt 1 p.p.s.a. pełnomocnictwo ogólne lub do prowadzenia poszczególnych spraw obejmuje z samego prawa umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem. Bez wątpienia w sprawie mamy do czynienia z pełnomocnictwem tzw. rodzajowym czyli do prowadzenia poszczególnych spraw, w ocenie Sądu, ograniczonym do postępowania jedynie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, skoro wyraźnie podane zostały sygnatury spraw. W doktrynie przyjmuje się, że wskazanie, że umocowanie dotyczy czynności podejmowanych przed konkretnym sądem, niezależnie od ich charakteru i związku z konkretnym etapem postępowania, powinno oznaczać, że pełnomocnik uprawniony jest do podjęcia przed tym sądem także takich czynności, które mają związek z uruchomieniem postępowania w kolejnej instancji. (zob. M. Romańska [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, red. T. Woś, Warszawa 2016, art. 39). Zgodnie natomiast z art. 67 § 5 p.p.s.a. jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom. W związku z tym, Sąd prawidłowo doręczył odpis wyroku z uzasadnieniem pełnomocnikowi skarżącego, a nie samemu skarżącemu. Do dnia dzisiejszego również skarżący nie wypowiedział pełnomocnictwa swojemu pełnomocnikowi. Art. 175 p.p.s.a. wprowadza wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego. Skargę kasacyjną może sporządzić także w określonych przypadkach sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka, a także doradca podatkowy i rzecznik patentowy (art. 175 § 2-3 p.p.s.a.). Z kolei jak precyzuje art. 177 § 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Jak zaś stanowi art. 178 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną. W przedmiotowej sprawie skarżący, mimo udzielenia radcy prawnemu pełnomocnictwa, wniósł skargę kasacyjną osobiście, bez zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego. Co więcej, ostatnim dniem 30-dniowego terminu na wniesienie skargi kasacyjnej był 23 października 2023 r. (22 października 2023 r. to niedziela). Przesłanie skargi kasacyjnej (przez ePUAP) nastąpiło z dniem 25 października 2023 r., a więc bez zachowania terminu. Należy wyjaśnić, że obowiązkiem sędziego jest przeprowadzenie oceny, ze szczególną starannością, prawnej skuteczności skargi złożonej do sądu administracyjnego. Przy prowadzeniu tej oceny sędziego obowiązuje nakazana przepisami prawa kontrola elementów konstrukcji prawnej skargi, w pierwszej kolejności merytorycznych, w drugiej – formalnoprawnych. Kolejność badania skargi do sądu administracyjnego należy usystematyzować w kolejności: 1) ustalenie, czy skarga do sądu administracyjnego została wniesiona; 2) badanie dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego pod względem przedmiotowym, a następnie podmiotowym; 3) badanie spełnienia warunków formalnych skargi (terminu, wymogów co do treści skargi, uiszczenia wpisu). Takie usystematyzowanie kolejności badania skargi musi być przez sędziego przestrzegane. Sędzia nie może bowiem odrzucić skargi do sądu administracyjnego z przyczyny uchybienia terminu czy nieuiszczenia wpisu, skoro skarga jest niedopuszczalna z powodu braku drogi sądowej w sprawie (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Metodyka pracy sędziego w sprawach administracyjnych, J. Borkowski, Warszawa 2020.). Należy jednocześnie wskazać, że tak jak w postępowaniu przed WSA prowadzonym ze skargi na działanie, bezczynność lub przewlekłość prowadzonego postępowania przez organ wykonujący administrację publiczną, również w postępowaniu kasacyjnym można wyróżnić trzy stadia postępowania: postępowanie wstępne, rozpoznawcze, podjęcie orzeczenia. Skargę kasacyjną wnosi się w trybie pośrednim, a mianowicie do WSA, który wydał zaskarżone orzeczenie. Przewodniczący wydziału bada następnie spełnienie przesłanek dopuszczalności skargi, braku wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy, spełnienie wymogów materialnych oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej. Dopuszczalność skargi kasacyjnej jest wyznaczona przesłankami przedmiotowymi i podmiotowymi. Nie jest dopuszczalna skarga kasacyjna np. od wyroku, który wydał sąd powszechny, od wyroku nieistniejącego (wyroku nieogłoszonego i niedoręczonego), od postanowienia podlegającego zażaleniu. Z przyczyn podmiotowych – jeżeli skargę kasacyjną wniósł podmiot, który nie ma legitymacji do złożenia skargi kasacyjnej lub jeżeli skarga nie została sporządzona przez adwokata, radcę prawnego oraz w oznaczonym zakresie doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, chyba że przymus ten nie obowiązuje. Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, jeżeli nie spełnia wymagań materialnych określonych w art. 176 p.p.s.a. (zob. B. Adamiak, ibidem). Jeżeli już na tym etapie zachodzi niedopuszczalność skargi kasacyjnej, w tym przypadku z powodu jej sporządzenia osobiście przez stronę, a nie przez adwokata, radcę prawnego oraz w oznaczonym zakresie doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego – to bezprzedmiotowe staje się badanie pozostałych wymogów materialnych oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej. Innymi słowy nie ma potrzeby analizowania czy skarga kasacyjna została wniesiona w terminie skoro zachodzi jej niedopuszczalność. Wobec tego, że w przedmiotowej sprawie skarżący złożył skargę kasacyjną osobiście podlega ona odrzuceniu na podstawie art. 178 p.p.s.a.