III SA/Lu 203/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Referent Monika Kutarska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 20 listopada 2008 r. sprawy ze skargi M.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego 1. oddala skargę, 2. przyznaje adw. M.K. wynagrodzenie tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu w kwocie [...] które wypłacić z funduszów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 4 i art. 151 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, póz. 1071 ze zm.) oraz art. 34 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania M. G. od decyzji z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wójta Gminy nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r. w sprawie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] położonej w D., stanowiącą własność H. D. z działką o numerze ewidencyjnym [...], stanowiącą własność M. G. i przekazania z urzędu sprawy do rozpatrzenia przez Sąd Rejonowy w K. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że zaskarżoną decyzją organ I instancji po wznowieniu postępowania objętego postanowieniem SKO z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...], odmówił uchylenia decyzji w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wójta Gminy nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r. w sprawie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] położonej w D., stanowiącą własność H. D. z działką o numerze ewidencyjnym [...], stanowiącą własność M. G. i przekazania z urzędu sprawy do rozpatrzenia przez Sąd Rejonowy w K. Powodem odmowy był brak ustalenia przesłanek, które uzasadniałyby uchylenie tej decyzji. Jak dodało SKO, od decyzji organu I instancji M. G. wniosła odwołanie wskazując, że decyzja organu I instancji, której uchylenia żądała strona jest fałszywa. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 4 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe oraz strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia [...] maja 2005 r. organ I instancji na wniosek H. D., wszczął postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] z nieruchomością oznaczoną w ewidencji gruntów nr [...]. Do przeprowadzenia czynności rozgraniczeniowych upoważnił geodetę T. C., który w dniu [...] sierpnia 2005 r. rozpoczął przeprowadzanie tych czynności. O terminie pomiarów geodezyjnych strony postępowania zostały skutecznie powiadomione wezwaniami z dnia [...] lipca 2005 r. M. G. wezwanie otrzymała w dniu [...] lipca 2005 r. W wyznaczonym dniu geodeta rozpoczął pomiary, ale ich nie zakończył z powodu opadów atmosferycznych. Były one jednak kontynuowane w dniu [...] sierpnia 2005r. Informację o tym zamieszczono w Protokole Granicznym nr [...]. O kontynuowaniu pomiarów w tej dacie strony postępowania zostały poinformowane w dniu [...] sierpnia 2005 r. ustnie i nie było to przez żadną z tych stron kwestionowane. W czasie pomiarów przeprowadzanych w dniu [...] sierpnia 2005 r. M. G. nie była obecna. Z tego faktu wywodzi ona przyczynę uzasadniającą uchylenie decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...]. Jak zauważył organ odwoławczy, decyzja Wójta Gminy została skutecznie doręczona skarżącej w dniu [...] lipca 2005 r. Jeżeli wówczas w tej decyzji pojawiły się rozbieżności ze stanem faktycznym, mogła skorzystać ze zwyczajnego środka zaskarżenia jakim jest odwołanie (art. 127 kpa). Z tego środka zaskarżenia strona jednak nie skorzystała, w związku z tym decyzja stała się ostateczna. Dopiero w dniu [...] grudnia 2007 r. (czyli po ponad [...] latach od wydania wskazanej decyzji) strona wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. zarzucając sfałszowanie ustaleń i brak zapewnienia jej czynnego udziału w postępowaniu. W opinii Kolegium w sprawie nie zachodzą żadne z wskazanych w przepisie art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 4 przesłanki uzasadniające uchylenie przedmiotowej decyzji o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego i przekazania sprawy do sądu powszechnego. W postępowaniu rozgraniczeniowym strona miała zapewniony czynny udział, była informowana o podejmowaniu kolejnych czynności, a brak jej stosownego działania zmierzającego do uchylenia decyzji wójta w trybie zwyczajnym i uzyskanie przez nią waloru decyzji ostatecznej, nie uzasadnia w konsekwencji uchylenia przedmiotowej decyzji. Ponadto ustalenia dokonane przez uprawnionego geodetę, wyrażone w operacie technicznym [...] nie budzą zastrzeżeń i należy je ocenić jako wiarygodne. Wobec tego zarzuty skarżącej są bezzasadne, a decyzja nie zasługuje na uchylenie. Organ II instancji zauważył również, że brak zawarcia przed geodetą ugody między stronami co do sposobu ustalenia granic sąsiadujących ze sobą nieruchomości, spowodował przekazanie sprawy rozgraniczenia do Sądu Rejonowego w K., jako właściwego ze względu na położenie nieruchomości. Nastąpiło to stosownie do przepisu art. 34 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, zgodnie z którym m.in. jeżeli w razie sporu co do przebiegu linii granicznych nie dojdzie do zawarcia ugody, upoważniony geodeta tymczasowo utrwala punkty graniczne według ostatniego stanu spokojnego posiadania, dokumentów i wskazań stron, oznacza je na szkicu granicznym, sporządza opinię i całość dokumentacji przekazuje właściwemu wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta). Z kolei wójt, burmistrz lub prezydent umarza postępowanie administracyjne i przekazuje sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi (art. 34 ust. 2). Sprawa rozgraniczenia została zakończona w wyniku wydania przez Sąd Rejonowy w K. I Wydział Cywilny sygn. akt I Ns [...] w dniu [...] kwietnia 2007 r. postanowienia w przedmiocie rozgraniczenia działki [...]z działkami [...] i [...]. Jak dodało SKO, postanowienie to jest prawomocne, nie zostało zaskarżone. Należy uznać, że stosownie do w/w przepisu ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nastąpiło przekazanie sprawy administracyjnej do trybu sądowego. Ostateczne orzeczenie sądu powszechnego jest dla organów administracji wiążące i nie może być kwestionowane. Sprawa rozgraniczenia została więc definitywnie załatwiona i ponowny powrót do trybu administracyjnego jest niemożliwe. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. wniosła M. G. Podniosła w niej m.in., że w zaskarżonej decyzji SKO nie odniosło się do meritum sprawy, tj. do faktu niedoinformowania jej o rozprawie administracyjnej, co stanowiło przyczynę niepodpisania przez nią protokołu o wytyczeniu granic między spornymi działkami. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Przede wszystkim należy podnieść, że w myśl przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa. Zaskarżona decyzja pozostaje w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa, zatem skarga podlega oddaleniu. Podstawą wydania zaskarżonej decyzji stanowią przepisy art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 4 i art. 151 § 2 kpa. Zgodnie z powołanym powyżej przepisem art. 151 § 2 kpa w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 kpa, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Natomiast jak wskazano w przepisie art. 146 § 2 kpa , który będzie miał zastosowanie w niniejszej sprawie, nie uchyla się decyzji w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Nie budzi wątpliwości fakt, że wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną jest możliwie w nadzwyczajnych przypadkach, określonych w przepisie art. 145 kpa. Za takie przypadki w powołanym przepisie uznano sytuacje, gdy: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 kpa, 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję, 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2 kpa), 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca za podstawę wzruszenia decyzji ostatecznej (tj. Wójta Gminy z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...]) podała przyczyny określone w przepisie art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 4 kpa. W odniesieniu do przesłanki uzasadniającej wzruszenie decyzji – brak udziału strony bez własnej winy w postępowaniu, stwierdzić należy, że przesłanka ta oznacza sytuację, gdy strona nie została zawiadomiona o wszczęciu postępowania lub nie została dopuszczona do udziału w istotnych czynnościach procesowych, albo nie mogła w nich brać udziału z powodów od niej niezawinionych. Nie jest przy tym wymagane, aby winę w tym zakresie ponosili inni uczestnicy postępowania lub organ administracyjny. Brak winy strony podlega udowodnieniu. Nie wystarczy więc tutaj prawdopodobieństwo. Skarżąca rzeczywiście nie została powiadomiona o czynnościach postępowania administracyjnego w dniu [...] sierpnia 2005 r. to jednak okoliczność ta nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie, a w szczególności nie mogła stanowić podstawy do uchylenia przedmiotowej decyzji z dnia [...] 2005 r. Brała jednak udział w postępowaniu bowiem została powiadomiona o jego wszczęciu, czynnościach geodety w dniu [...] sierpnia 2005 r., doręczono jej odpis decyzji z dnia [...] listopada 2005 r., a po jej uprawomocnieniu uczestniczyła w postępowaniu sądowym, które zakończyło się prawomocnym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r. wydanym przez Sąd Rejonowy w K. w sprawie sygn. akt I Ns [...]), w wyniku których dokonano rozgraniczenia spornych nieruchomości. Z analizy akt wynika, że skarżąca dopiero po ponad [...] latach zdecydowała się złożyć wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną. Co więcej, po wydaniu decyzji Wójta Gminy z dnia [...] listopada 2005 r. skarżąca nie wniosła środka odwoławczego jakim jest odwołanie (art. 127 kpa). Na aprobatę zasługuje więc argumentacja organu II instancji, że skarżąca mogła skorzystać z możliwości odwołania się od tej decyzji po jej wydaniu, jeżeli pojawiły się w niej rozbieżności ze stanem faktycznym. Niewątpliwie również okoliczności podniesione przez skarżącą we wniosku o wznowienie postępowania były jej znane w trakcie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Wójta Gminy z dnia [...] listopada 2005 r. Wobec powyższego należy stwierdzić, że organy administracji prawidłowo oceniły stan faktyczny i wydały decyzje zgodne z obowiązującym prawem. Z tych też względów oraz na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270, ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.