III SA/Lu 205/25
WyrokWSA w Lublinie2025-06-17
Skład orzekający: Robert Hałabis, Jerzy Drwal, Iwona Tchórzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka wykonująca międzynarodowy przewóz drogowy towarów, która zakupiła te towary i jest ich odbiorcą, a następnie sprzedaje je innemu podmiotowi, wykonuje przewóz zarobkowy czy na potrzeby własne, co determinuje obowiązek posiadania zezwolenia na taki przewóz?Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółka wykonująca międzynarodowy przewóz drogowy towarów, które zakupiła i jest ich odbiorcą, a następnie sprzedaje innemu podmiotowi, wykonuje przewóz na potrzeby własne, nawet jeśli ponosi koszty transportu i planuje późniejszą odsprzedaż. Kluczowe jest ustalenie charakteru przewozu w momencie kontroli, a nie późniejsze rozliczenia. W związku z tym, brak wymaganego zezwolenia na taki przewóz stanowi naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, uzasadniające nałożenie kary pieniężnej.Stan faktyczny
Spółka L. z siedzibą w Ukrainie została ukarana karą pieniężną w wysokości 12 000 zł za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego 4 samochodów osobowych bez wymaganego zezwolenia. Organy administracji uznały przewóz za niezarobkowy (na potrzeby własne), podczas gdy spółka twierdziła, że był to przewóz zarobkowy, zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na mocy umowy między UE a Ukrainą. Spółka skarżyła decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, zarzucając błędną wykładnię przepisów dotyczących charakteru przewozu oraz naruszenie zasad postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 17 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym sprawy ze skargi L. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 30 stycznia 2025 r. nr 0601-IGC.4802.168.2024 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 30 stycznia 2025 r. (nr [...]) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie, po rozpatrzeniu odwołania Spółki z o.o. L. z siedzibą w Ukrainie (dalej też jako "skarżąca", "spółka" lub "strona"), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia 15 października 2024 r. (nr [...]) w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:
W dniu 9 maja 2024 r. na terenie Drogowego Przejścia Granicznego w D. poddany został kontroli pojazd członowy o nr rej. [...], którego kierowcą był obywatel Ukrainy S. B., wykonujący przejazd w ramach międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na rzecz przewoźnika drogowego – ukraińskiej spółki W. . Kierowca zgłosił do odprawy celnej towar w postaci 4 sztuk samochodów osobowych o masie brutto 9 406 kg, przewożony na podstawie zgłoszenia celnego nr [...] Nadawcą towaru była A. S.A. w siedzibą w Z. k/B. , działająca w imieniu J. [...]), natomiast odbiorcą skarżąca spółka. W trakcie kontroli stwierdzono, że skarżąca wykonywała przewóz na potrzeby własne (przewóz niezarobkowy), na wykonywanie którego wymagane jest zezwolenie zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (dalej jako "u.t.d."). Kierujący pojazdem nie posiadał w pojeździe i nie okazał na żądanie funkcjonariuszy służby celno-skarbowej zezwolenia na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udzielonej przewoźnikowi wykonującemu przewóz drogowy, ważnego w dniu kontroli, a także nie przedłożył również zezwolenia wielokrotnego, wielostronnego EKMT.
Wobec stwierdzonego naruszenia – zgodnie z art. 94 ust. 3 u.t.d. – pobrano kaucję w wysokości 12 000 zł, tj. w kwocie odpowiadającej przewidywanej karze pieniężnej. Na okoliczność kontroli sporządzono protokół kontroli drogowej nr [...] z dnia 9 maja 2024 r. oraz wykonano kserokopie okazanych dokumentów, tj. dowodu rejestracyjnego pojazdu samochodowego i przyczepy ciężarowej, paszportu kierującego, międzynarodowego samochodowego listu przewozowego CMR z dnia 8 maja 2024 r., deklaracji wywozowej, karnetu TIR, zgłoszenia celnego oraz faktur (z dnia 30 października 2023 r., 19 marca 2024 r. oraz 16 kwietnia 2024 r.).
Postanowieniem z dnia 18 lipca 2024 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej zawiadomił skarżącą spółkę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej w związku ze stwierdzeniem naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, opisanego w protokole kontroli jako naruszenie z lp. 1.12. i lp. 3.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
W toku postępowania Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego jako organ I instancji włączył do materiału dowodowego w sprawie pismo Ministerstwa Infrastruktury – Departament Transportu Drogowego z dnia 22 marca 2024 r. (nr DTD-6.014.2.2024), pismo Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego – Biura Prawnego z dnia 24 kwietnia 2024 r. (nr [...]), wydruk ze strony internetowej Stowarzyszenia Międzynarodowych Przewoźników Drogowych Ukrainy [...]?idt=68963&laneid=I wraz z tłumaczeniem na język polski, wydruk ze strony internetowej Głównego Inspektoratu Transportu Międzynarodowego oznaczony jako "Informacja 18/2005" oraz informację dot. podmiotu L. " ze strony internetowej [...] na podstawie kodu USREOU ([...]).
W piśmie z dnia 1 października 2024 r. pełnomocnik strony wskazał, że argumentem przemawiającym za odstąpieniem przez organ od wymierzenia kary jest okoliczność, że to podmiot A. S.A. z siedzibą w Z. k/B. opłacił usługi transportowe za przewóz pojazdów samochodowych dla skarżącej spółki. Jako dowody w sprawie załączył przetłumaczone przez tłumacza przysięgłego na język polski odpisy:
. faktury nr [...] z dnia 24 maja 2024 r. wraz z aktem nr [...] dotyczącym świadczenia usług transportowych zgodnie z umową nr [...] z dnia 1 kwietnia 2024 r., wraz z protokołem nr [...] z dnia 1 kwietnia 2024 r. dotyczącym świadczenia usług transportowych, zestawienie usług transportowych, Załącznik nr 1 z dnia 24 maja 2024 r.;
. faktury nr [...] z dnia 31 maja 2024 r. wraz z aktem nr [...] dotyczącym świadczenia usług transportowych zgodnie z umową nr [...] z dnia 1 kwietnia 2024 r. wraz z protokołem nr [...] z dnia 1 kwietnia 2024 r. dotyczącym świadczenia usług transportowych;
. zestawienie usług transportowych, Załącznik nr 1 z dnia 31 maja 2024 r.;
. zlecenia transportowe nr: [...], [...] z dnia 8 maja 2024 r.
Decyzją z dnia 15 października 2024 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 12 000 zł za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego zezwolenia, zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. i stosownie do Ip. 3.1. załącznika nr 3 do tej ustawy oraz umorzył postępowanie w części dotyczącej niewyposażenia kierowcy w odpowiednie zezwolenie, wymagane zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.t.d. na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2024 r. poz. 572 – dalej jako "k.p.a.") w związku z Ip. 1.12. załącznika nr 3 do u.t.d. W ocenie organu I instancji z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że transport drogowy towarów (kod klasyfikacji działalności gospodarczej KVED 49.41) był wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej, tj. handlu pojazdami samochodowymi i lekkimi pojazdami silnikowymi (kod klasyfikacji działalności gospodarczej KVED 45.11) oraz że zostały łącznie spełnione wszystkie warunki określone w art. 4 u.t.d. Biorąc pod uwagę rodzaj przewożonego towaru, zakres działalności spółki oraz okoliczność, że strona sama dokonywała przewozu swojego towaru swoim pojazdem prowadzonym przez swojego pracownika, a także parametry zespołu pojazdów (dopuszczalna masa całkowita 38 500 kg, ładowność 18 394 kg), organ stwierdził, że był to międzynarodowy przewóz na potrzeby własne i nie zachodziły przesłanki zwalniające przewoźnika z obowiązku uzyskania i przedkładania do kontroli zezwolenia na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przewóz ten nie mieścił się w katalogu zwolnień wynikającym z art. 7 umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy ani w katalogu zwolnień wynikających z umowy między Unią Europejską a Ukrainą.
Na skutek złożonego przez spółkę odwołania od decyzji organu I instancji, po ponownym rozpoznaniu sprawy, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie jako organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W pierwszej kolejności stwierdził, odwołując się do uregulowań ustawy o transporcie drogowym, że z danych zawartych w dowodach rejestracyjnych pojazdu członowego wynika, iż dopuszczalna masa całkowita wynosiła 38 500 kg (19 500 kg – pojazdu samochodowego o 19 000 kg – naczepy ciężarowej), natomiast rzeczywista masa własna pojazdów bez ładunku wynosiła 20 106 kg (7 466 kg – pojazd samochodowy, 12 640 kg – naczepa). Obliczona ładowność środka przewozowego będąca różnicą dopuszczalnej masy całkowitej i masy własnej wynosi 18 394 kg. Skutkowało to brakiem wyłączenia określonego w art. 3 ust. 1 pkt 2 lit. b) i pkt 2a) u.t.d., a tym samym do przewozu drogowego wykonywanego w rozpatrywanej sprawie znajdowały zastosowanie przepisy ustawy o transporcie drogowym. Przytaczając definicje przewozu drogowego, międzynarodowego transportu drogowego, niezarobkowego przewozu drogowego (przewozu na potrzeby własne) oraz niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego, organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że w sprawie zostały łącznie spełnione wszystkie warunki określone w art. 4 u.t.d., tj. pojazd prowadzony był przez pracownika podmiotu (S. B.), podmiot posiadał tytuł prawny do używania pojazdu samochodowego, zakupiony towar w postaci samochodów osobowych był przewożony do przedsiębiorstwa na jego własną działalność gospodarczą, a przewóz nie był przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.
Odnosząc się do zarzutów spółki co do rzekomego naruszenia umowy między Unią Europejską a Ukrainą w sprawie transportu drogowego towarów z dnia 29 czerwca 2022 r. (Dz. Urz. UE L nr 179 z dnia 6 lipca 2022 r., str. 4 – dalej jako "umowa Unia Europejska – Ukraina"), organ odwoławczy zauważył, że nie może mieć ona w sprawie zastosowania, gdyż dotyczy wyłącznie przewoźników drogowych wykonujących zarobkowo przewozy drogowe towarów w relacji dwustronnej i tranzytowej (transportem towarów w celach handlowych). Natomiast skarżąca spółka wykonywała niezarobkowy międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy (przewóz na potrzeby własne), który nie podlegał pod regulacje przedmiotowej umowy. Ponadto organ wyjaśnił, że w przypadkach, które nie obejmują postanowienia umowy między Unią Europejską a Ukrainą w sprawie transportu drogowego towarów, tj. w przypadku przewozów na potrzeby własne, zastosowanie mają postanowienia Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy o międzynarodowych przewozach drogowych sporządzonej w Warszawie w dniu 18 maja 1992 r. (M.P. z 2002 r. Nr 6, poz. 125 – dalej jako "umowa" lub "umowa z Ukrainą") oraz przepisy ustawy o transporcie drogowym. Obowiązek posiadania zezwolenia przez obywateli ukraińskich wynika z postanowień umowy (jej art. 6), gdyż kontrolowany przewóz nie zawierał się w katalogu przewozów zwolnionych z konieczności posiadania zezwolenia wymienionych w art. 7 ust. 1 umowy zawartej z Ukrainą. Organ zauważył również, że regulacja art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a u.t.d., zgodnie z którą, kierowca pojazdu, wykonując przewóz drogowy rzeczy w międzynarodowym transporcie drogowym, powinien mieć przy sobie i okazywać na żądanie organu kontroli dokumenty związane z przewożonym ładunkiem, a także odpowiednie zezwolenie wymagane w międzynarodowym transporcie drogowym, pozostaje w ścisłym związku z postanowieniami art. 13 ust. 1 umowy z Ukrainą, co oznacza, że przewoźnik, który nie okazał w dniu kontroli właściwego zezwolenia dla konkretnej operacji przewozu, nie posiadał wymaganego – zarówno przepisami prawa polskiego, jak i stosownie do postanowień umowy z Ukrainą – zezwolenia.
Organ II instancji zwrócił także uwagę na treść komunikatu, zamieszczonego na stronie internetowej Stowarzyszenia Międzynarodowych Przewoźników Drogowych Ukrainy [...]), z którego wynika, że w sytuacji, kiedy przewoźnik pełni jednocześnie rolę importera i przewoźnika, organy regulacyjne wymagają od przewoźników posiadania zezwolenia na transport. Z uwagi na fakt, że na rok 2024 Ukraina i Polska nie dokonały wymiany zezwoleń zagranicznych w przypadku przewozu towarów, gdy przewoźnicy pełnią jednocześnie rolę importera i przewoźnika, powinni zaplanować transport z wykorzystaniem zezwolenia EKMT. Tego rodzaju zezwolenia są dokumentami upoważniającymi do wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego towarów pomiędzy państwami członkowskimi stowarzyszonymi w ramach Europejskiej Konferencji Ministrów Transportu (obecnie Międzynarodowym Forum Transportu), powołanej do życia protokołem sporządzonym w Brukseli dnia 17 października 1953 r., do którego Rzeczpospolita Polska przystąpiła w 1993 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 116, poz. 518).
W świetle takich ustaleń organ stwierdził, że przedmiotowy przewóz drogowy wykonywany był z naruszeniem art. 28 ust. 1 i art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a u.t.d., dlatego organ I instancji zasadnie nałożył na skarżącą spółkę karę pieniężną w kwocie 12 000 zł zgodnie z obowiązującymi przepisami. Organ II instancji za prawidłowe uznał także działanie organu I instancji, co do umorzenia postępowania w części dotyczącej niewyposażenia kierowcy w odpowiednie zezwolenie, wymagane zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.t.d. i opisane w Ip. 1.12. załącznika nr 3 do tej ustawy. Skoro przewoźnik w trakcie kontroli w ogóle nie dysponował zezwoleniem, to oczywistym jest, że nie mógł wyposażyć kierowcy w ten dokument. Z opisu naruszenia z Ip. 1.12. załącznika nr 3 do u.t.d. wynika bowiem, że dotyczy ono sytuacji, gdy wymagany dokument w sensie formalnym istnieje (występuje w obrocie prawnym), jednak przewoźnik drogowy nie wyposażył kierowcy w ten dokument (kierowca nie posiada go podczas wykonywania przewozu). W okolicznościach niniejszej sprawy taka sytuacja nie miała jednakże miejsca.
Według organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie znajduje także zastosowania przepis art. 92c u.t.d., ponieważ spółka przy dołożeniu należytej staranności przy organizacji międzynarodowych przewozów towarów, jako przewoźnik mogła nie dopuścić do powstania naruszenia przepisów prawa mających zastosowanie, poprzez zaopatrzenie kierowcy w ważne zezwolenie. Za stwierdzone w sprawie naruszenie nie została także nałożona na stronę kara przez inny uprawniony organ, a od dnia ujawnienia naruszenia (9 maja 2024 r.) nie upłynął jeszcze okres 2 lat. Dlatego w ocenie organu odwoławczego w sprawie zachowano wszystkie standardy postępowania administracyjnego.
Skarżąca spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję organu odwoławczego z dnia 30 stycznia 2025 r., zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji postawiła zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego oraz reguł proceduralnych, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
1) art. 4 pkt 4 u.t.d. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na niepełnej i wybiórczej analizie przepisu i uznaniu za organem I instancji, że międzynarodowy przewóz drogowy dokonany przez spółkę miał charakter niezarobkowy jedynie z uwagi na fakt wypełnienia przesłanek określonych w art. 4 pkt 4 lit. a)-d) u.t.d., podczas gdy definicja niezarobkowego przewozu drogowego uwzględnia każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, przy spełnieniu łącznie przesłanek opisanych w lit. a)-d), co w sytuacji spółki nie miało miejsca z uwagi na odpłatny charakter przewozu potwierdzony m.in. wystawionymi przez spółkę fakturami VAT, który to koszt jako wartość faktur VAT został uiszczony przez "A." S.A., zleceniami transportowymi wystawionymi przez "A." S.A., w których to dane spółki zostały wskazane w rubryce: Przewoźnik (na dokumencie w języku angielskim: Carrier) oraz zastosowanymi regułami Incoterms CIP;
2) art. 28 ust. 1 u.t.d. w zw. z art. 2 ust. 1 Umowy między Unią Europejską a Ukrainą w sprawie transportu drogowego towarów, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu za organem I instancji, iż międzynarodowy przewóz drogowy dokonany przez spółkę miał charakter niezarobkowy, w konsekwencji czego spółka powinna posiadać wymagane na podstawie art. 28 ust. 1 u.t.d. zezwolenie, podczas gdy przewóz ten miał charakter zarobkowy i odpłatny, o czym świadczy fakt, że transport odbył się na zlecenie "A." S.A. z zastosowaniem reguł Incoterms CIP, na dowód czego spółka w toku postępowania przedstawiła zlecenia transportowe, w których to dane spółki zostały wskazane w rubryce: Przewoźnik (na dokumencie w j. angielskim: Carrier), dokumenty CMR, z których wynika zastosowanie reguł Incoterms CIP, następie po odbyciu się transportu zostały wystawione przez spółkę faktury VAT, które obejmowały koszt transportu, który to koszt został uiszczony przez "A." S.A. (na dowód czego spółka załącza potwierdzenie przelewu) i tym samym zastosowanie miały postanowienia Umowy, na mocy których spółka była uprawniona do korzystania z ułatwień w transporcie drogowym dopuszczonych na mocy art. 2 ust. 1 Umowy, w oparciu o które nie było wymagane uzyskanie zezwolenia przy dokonaniu przewozu, a które to naruszenie doprowadziło do niesłusznego utrzymania w mocy wymierzonej spółce kary pieniężnej na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. w zw. z lp. 3.1. załącznika nr 3 do u.t.d.;
3) art. 233 UKC poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że spółka dokonała zgłoszenia do zewnętrznego tranzytu unijnego T1 i była zatem zobowiązana do realizacji obowiązków wynikających z art. 233 UKC, co doprowadziło organ do konkluzji, iż przewóz dokonany przez Spółkę miał charakter niezarobkowy, podczas gdy spółka nie dokonała zgłoszenia do zewnętrznego tranzytu unijnego T1, gdyż przewóz odbywał się na podstawie karnetu TIR, a ponadto nałożenie na spółkę obowiązków wynikających z art. 233 UKC w żaden sposób nie przesądza o tym, iż dokonany przewóz miał charakter niezarobkowy;
4) art. 6 k.p.a., tj. naruszenia zasady praworządności, poprzez kierowanie się przy wydawaniu decyzji przesłankami niewynikającymi z przepisów prawa, takimi jak komunikaty publikowane na stronie ukraińskiego związku przewoźników, podczas gdy organy administracji publicznej w swojej działalności powinny działać na podstawie przepisów prawa;
5) art. 8 k.p.a. tj. naruszenia zasady zaufania do władzy publicznej i braku kierowania się przez organ w swoich działaniach zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, poprzez uznanie za organem I instancji, iż spółka nie działa zgodnie z prawem na skutek braku wymaganego zezwolenia, co skutkowało nałożeniem na nią kary pieniężnej, podczas gdy spółka z uwagi na zarobkowy charakter przewozu była uprawniona do korzystania z ułatwień w transporcie drogowymi dopuszczonych na mocy Umowy, na co wskazywały okoliczności faktyczne i zebrany w sprawie materiał dowodowy;
6) art. 7 w zw. z art. 87 Konstytucji RP, poprzez błędne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w której wymierzył on spółce karę pieniężną w wysokości 12 000 zł za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez zezwolenia, podczas gdy na podstawie postanowień Umowy spółka nie była zobowiązana do jego uzyskania, co zostało wykazane przez spółkę w toku postępowania administracyjnego, a zatem decyzja organu I instancji nie powinna się ostać w porządku prawnym.
Powołując się na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji w zaskarżonej części oraz umorzenie postępowania w zaskarżonym zakresie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i potrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła zostać uwzględniona, a w konsekwencji jako niezasadna podlegała oddaleniu.
Kontroli pod względem legalności została poddana w tej sprawie decyzja organu odwoławczego wydana w przedmiocie ostatecznego nałożenia na skarżącą spółkę kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł za naruszenie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1539, ze zm. – dalej jako "u.t.d.").
Stosownie do art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12 000 zł za każde naruszenie (...). Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 zł, z wyjątkami nie mającymi w sprawie zastosowania (art. 92a ust. 3 u.t.d.).
Przepis art. 92a ust. 7 u.t.d. wskazuje, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10
. załącznika nr 3 do ustawy.
Pod lp. 3.1. załącznika nr 3 do u.t.d. wymienione zostało naruszenie polegające na wykonywaniu międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego zezwolenia. Naruszenie to jest sankcjonowane karą w wysokości 12 000 zł. Według treści art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a u.t.d., kierowca pojazdu, wykonując przewóz drogowy rzeczy w międzynarodowym transporcie drogowym, winien mieć przy sobie i okazywać na żądanie organu kontroli dokumenty związane z przewożonym ładunkiem, a także odpowiednie zezwolenie wymagane w międzynarodowym transporcie drogowym. Zgodnie zaś z art. 28 ust. 1 u.t.d., wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczny podmiot niemający siedziby w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej. Z kolei w art. 29b u.t.d. ustawodawca zawarł delegację dla ministra właściwego do spraw transportu do określenia, w drodze rozporządzenia, m.in. sposobu wypełniania blankietów zezwoleń, o których mowa w art. 28 ust. 1 i art. 29 ust. 1 oraz wzorów zezwoleń, o których mowa w art. 28 ust. 1 i art. 29 ust. 1 - uwzględniając warunki wykorzystania zezwoleń określone w dwustronnych umowach międzynarodowych o wykonywaniu przewozów drogowych oraz zakres niezbędnych danych umieszczonych w zezwoleniach. W oparciu o to umocowanie Minister Infrastruktury i Rozwoju wydał rozporządzenie z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie zezwoleń na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy oraz drogowy przewóz kabotażowy (Dz. U. z 2017 r. poz. 1564). Przepis art. 28a ust. 3 u.t.d. stanowi z kolei, że kierujący pojazdem samochodowym wykonującym międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy jest obowiązany posiadać w pojeździe i okazywać na żądanie uprawnionych osób blankiet zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1. W przypadku nieokazania podczas kontroli tego dokumentu, międzynarodowy przewóz drogowy uznaje się za wykonywany bez zezwolenia. Zagraniczny podmiot wykonujący międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy jest obowiązany wypełnić blankiet zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1, najpóźniej przed wjazdem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pojazdu samochodowego, którym przewóz ten jest wykonywany art. 28a ust. 1 u.t.d. W przypadku niewypełnienia lub nieprawidłowego wypełnienia blankietu zezwolenia, przejazd uznaje się za wykonywany bez zezwolenia (art. 28a ust. 2 u.t.d.). W świetle natomiast art. 4 pkt 3 i pkt 6a u.t.d., przewóz drogowy oznacza transport drogowy (w tym międzynarodowy transport drogowy) lub niezarobkowy przewóz drogowy. Niezarobkowy międzynarodowy przewóz drogowy, to przewóz na potrzeby własne wykonywany z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej (art. 4 pkt 6 u.t.d.).
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadzała się do kwestii prawidłowej kwalifikacji wykonywanego i skontrolowanego w dniu 9 maja 2024 r. przez skarżącą spółkę przewozu. W ocenie organu spółka w dniu 9 maja 2024 r. wykonywała niezarobkowy międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy, co wymagało posiadania przez stronę odpowiedniego zezwolenia (zarówno na podstawie przepisów u.t.d. jak i postanowień umowy z Ukrainą). Natomiast według skarżącej spółki, wykonywany przewóz miał charakter zarobkowy, a w konsekwencji, na mocy postanowień umowy Unia Europejska – Ukraina, z obowiązku posiadania zezwolenia na skontrolowany przewóz strona była zwolniona.
W ocenie Sądu, rację w tym sporze należało przyznać organom obu instancji, a podniesione przez stronę zarzuty skargi okazały się bezzasadne.
Przede wszystkim nie budziło wątpliwości i nie było przez stronę skarżącą kwestionowane to, że do kontrolowanego przewozu znajdowały zastosowanie przepisy ustawy o transporcie drogowym z tej przyczyny, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego w niniejszej sprawie zespołu pojazdów wynosiła łącznie 38 500 kg. Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 i 2a u.t.d., przepisów ustawy nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony: a) w krajowym transporcie drogowym rzeczy, w przypadku gdy przedsiębiorca wykonuje wyłącznie krajowy transport drogowy rzeczy, b) w niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy (pkt 2) oraz o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 2,5 tony w transporcie drogowym rzeczy (pkt 2a).
W takich warunkach istotne znaczenia dla oceny charakteru wykonywanego przez stronę przewozu miał przepis art. 4 pkt 4 u.t.d., według którego, niezarobkowy przewóz drogowy, czyli przewóz na potrzeby własne – to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:
a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,
b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,
c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego – rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,
d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym z przedłożonego przez spółkę wyciągu z Ogólnego Krajowego Rejestru Osób prawnych, Osób Fizycznych Przedsiębiorców i Organizacji Społecznych, wynika jednoznacznie, że podstawowa działalność gospodarcza spółki, to handel pojazdami samochodowymi i lekkimi pojazdami silnikowymi (kod klasyfikacji działalności gospodarczej KVED 45.11). Zaś ciężarowy transport samochodowy (kod klasyfikacji działalności gospodarczej KVED 49.41) został wymieniony na czwartej pozycji.
Dodatkowo postępowanie administracyjne wykazało, co także nie było kwestionowane, że pojazd prowadzony był przez pracownika kontrolowanej spółki – S. B., a spółka posiadała tytuł prawny do używania skontrolowanego pojazdu (zob. m.in. protokół przesłuchania świadka z dnia 9 maja 2024 r. oraz dowody rejestracyjne pojazdów).
Nie było też sporne, co stanowiło przedmiot przewozu (4 sztuki samochodów osobowych), a nadawcą towaru była A. S.A. w siedzibą w Z. k/B. , działająca w imieniu brytyjskiej spółki J. natomiast odbiorcą była skarżąca spółka. Fakt, że odbiorca towaru był tożsamy z przewoźnikiem drogowym potwierdza międzynarodowy drogowy list przewozowy CMR [...] z dnia 8 maja 2024 r.
Skarżąca przedłożyła na etapie postępowania organem dokumenty mające wykazać, że wykonywała wcześniej zakontraktowany przewóz, którym transportowała zamówiony przez kontrahenta towar. Akcentowała, że za wykonana usługę, w tym transport oraz sprzedaż otrzymała zapłatę. Argumentem przemawiającym za odstąpieniem od wymierzenia kary zdaniem strony skarżącej miała być okoliczność, że to A. S.A. opłaciła usługi transportowe za przewóz pojazdów samochodowych dla skarżącej spółki. Jako dowody w sprawie strona załączyła przetłumaczone przez tłumacza przysięgłego na język polski odpisy: faktury Nr [...] z dnia 24 maja 2024 r. wraz z aktem [...] dotyczącym świadczenia usług transportowych zgodnie z umową nr [...] z dnia 1 kwietnia 2024 r. oraz wraz z protokołem nr [...] z dnia 1 kwietnia 2024 r. dotyczącym świadczenia usług transportowych, zestawienie usług transportowych Załącznik nr 1 z dnia 24 maja 2024 r., faktury Nr [...] z dnia 31 maja 2024 r. wraz z aktem nr [...] dotyczącym świadczenia usług transportowych zgodnie z umową nr [...] z dnia 1 kwietnia 2024 r. oraz wraz z protokołem nr [...] z dnia 1 kwietnia 2024 r. dotyczącym świadczenia usług transportowych, zestawienie usług transportowych Załącznik nr 1 z dnia 31 maja 2024 r., zlecenia transportowe: nr [...] i [...] z dnia 8 maja 2024 r.
W kontekście powyższego, po pierwsze, przedsiębiorca dokonujący przewozu towaru na potrzeby własne nie jest zobowiązany do jego wykorzystania. W art. 4 pkt 4 lit. c u.t.d., wskazano, że w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin. Konstrukcja cytowanego przepisu określającego okoliczności, które muszą zostać spełnione, aby przejazd pojazdu z ładunkiem został uznany za przewóz na potrzeby własne, a zwłaszcza użycie spójników "lub" wyraźnie wskazuje, że wystarczy zaistnienie jednego z wymienionych tam przypadków. Stąd z powołanego art. 4 pkt 4 lit. c u.t.d. wprost wynika, że wystarczy, aby nastąpiła którakolwiek z sytuacji wskazanych w tym przepisie.
Po drugie, fakt zakupu 4 sztuk pojazdów osobowych i ich import na Ukrainę, a następnie ich sprzedaż innemu podmiotowi, nie oznacza przewozu o charakterze zarobkowym. W świetle dokumentów celnych i transportowych to skarżąca dokonała zakupu towaru i towar ten został objęty procedurą wywozu i to skarżąca była jego odbiorcą. Dlatego w sądu, nie kwestionując nawet stanowiska skarżącej, w tym co do zapłaty za koszty transportu, uznać należy, że okoliczności te dotyczą wyłącznie późniejszej odsprzedaży pojazdów osobowych i rozliczeń pomiędzy skarżącą a jej kontrahentem. Zatem są to czynniki kształtujące cenę, jednak jako zdarzenia przyszłe, nieistniejące w dacie kontroli – pozostają bez wpływu na ocenę co do charakteru (rodzaju) skontrolowanego w dniu 9 maja 2024 r. przewozu w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i obowiązujących przepisów prawa. Innymi słowy, skarżąca w sposób nieuprawniony, powołując się na zdarzenia nieistniejące w chwili zgłoszenia, a powstałe już po dacie kontroli, oczekuje, że przewóz ostatecznie będzie mógł zostać uznany za zarobkowy. Tymczasem tak nie jest. Obowiązkiem organu było bowiem ustalenie charakteru przewozu wyłącznie w oparciu o fakty istniejące i możliwe do zidentyfikowania w dniu kontroli.
Na marginesie zwrócić uwagę można, że z treści złożonych przez stronę skarżącą w toku postępowania zleceń transportowych wynika, iż strony umówiły się co do tego, że kierowca otrzyma, po pierwsze, zezwolenia CEMT, a ponadto, że przewoźnik winien posiadać (i upewnić się, że kierowca je otrzymał), komplet dokumentów niezbędnych do wykonania przewozu towarów w ruchu krajowym i międzynarodowym, w tym m.in.: komplet listów przewozowych CMR, karnet TIR, oraz zezwolenia. Świadczy to o tym, że skarżąca jako podmiot gospodarczy zajmujący się profesjonalnie przewozem drogowym towarów, miała świadomość ciążącego na niej obowiązku legitymowania się w chwili kontroli stosownymi zezwoleniami, w tym obok zezwolenia EKMT, również zezwoleniem na wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W konsekwencji, całkowicie prawidłowa była ocena organów co do braku podstaw do zastosowania w sprawie postanowień umowy Unia Europejska – Ukraina, a zarzuty skargi w tym zakresie są należało uznać za całkowicie chybione.
W ocenie Sądu, wykładnia postanowień powyższej umowy także nie budzi wątpliwości. Z umowy tej wynika m.in, że jej celem jest tymczasowe ułatwienie drogowego transportu towarowego między i przez terytorium Unii Europejskiej i Ukrainy, poprzez przyznanie dodatkowych praw tranzytu i przewozu towarów między Stronami przewoźnikom mającym siedzibę na terytorium jednej ze Stron w związku ze skutkami prowadzonej przez Rosję napastniczej wojny przeciwko Ukrainie i poważnymi zakłóceniami, jakie stwarza ona dla wszystkich rodzajów transportu w tym państwie (art. 1 ust. 1 Umowy). Wskazana umowa ma zastosowanie do tranzytu i międzynarodowego przewozu drogowego towarów między Stronami wykonywanego zarobkowo i pozostaje bez uszczerbku dla stosowania zasad ustanowionych przez wielostronny system kontyngentów Europejskiej Konferencji Ministrów Transportu w ramach Międzynarodowego Forum Transportu. Przewóz drogowy towarów w obrębie państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub między państwami członkowskimi Unii Europejskiej pozostaje zaś poza zakresem stosowania niniejszej Umowy. Tranzyt przez terytorium drugiej Strony w celu przewozu towarów między państwami trzecimi nie jest w ogóle Umową objęty (art. 2 ust. 1 Umowy). Nadto w świetle postanowień tej umowy i dla jej celów "przewoźnik drogowy towarów" oznacza osobę fizyczną lub prawną zajmującą się transportem towarów w celach handlowych, mającą siedzibę na terytorium Strony zgodnie z prawem tej Strony i posiadającą zezwolenie wydane przez tę Stronę na zarobkowe wykonywanie międzynarodowego transportu towarów za pomocą pojazdów silnikowych lub zespołów pojazdów (art. 3 pkt 2 Umowy).
Dlatego też stanowisko organu, że umowa Unia Europejska – Ukraina dotyczy wyłącznie przewoźników drogowych wykonujących zarobkowo przewozy drogowe towarów w relacji dwustronnej i tranzytowej – było w pełni prawidłowe, a cel handlowy transportu towarów został wprost wyartykułowany w definicji przewoźnika. Z tej też przyczyny zarzuty skargi dotyczące naruszenia zasad konstytucyjnych wynikających art. 9 w zw. z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej uznać należało za bezpodstawne.
Słusznie również organ odwoławczy podniósł, że w przypadkach, których nie obejmują postanowienia umowy Unia Europejska – Ukraina, zastosowanie znajdą postanowienia umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy o międzynarodowych przewozach drogowych. Z powołanego wyżej art. 28 ust. 1 u.t.d. wprost bowiem wynika, że wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczny podmiot niemający siedziby w państwie członkowskim Unii Europejskiej (...), wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 5 umowy z Ukrainą, przewoźnicy każdej Umawiającej się Strony mogą wykonywać przewozy ładunków oraz wykonywać przejazdy w stanie próżnym: a) między miejscem położonym na terytorium jednej Umawiającej się Strony a miejscem położonym na terytorium drugiej Umawiającej się Strony, b) w tranzycie przez terytorium drugiej Umawiającej się Strony. Postanowienie art. 6 ust. 1 i 2 przedmiotowej Umowy stanowi z kolei, że z wyjątkiem przewozów określonych w artykule 7, przewozy ładunków wymienione w artykule 5 mogą być wykonywane jedynie na podstawie zezwoleń wydanych uprzednio przez właściwą władzę państwa rejestracji pojazdu w imieniu właściwej władzy drugiej Umawiającej się Strony. Właściwe władze Umawiających się Stron przekazują sobie wzajemnie zezwolenia, wymienione w ustępie 1 niniejszego artykułu. Zwolnienia z wymogu zezwoleń, o których mowa w art. 7 Umowy z oczywistych względów nie mają w sprawie zastosowania, gdyż zgodnie z tym przepisem nie wymagają zezwoleń przewozy:
a) rzeczy przesiedlenia,
b) materiałów i przedmiotów, w tym dzieł sztuki, przeznaczonych na targi, wystawy lub na imprezy o charakterze niehandlowym na terytorium drugiej Umawiającej się Strony,
c) sprzętu, przedmiotów i zwierząt przeznaczonych na imprezy teatralne, muzyczne, filmowe lub sportowe, dla cyrków, targów, kiermaszy na terytorium drugiej Umawiającej się Strony,
d) sprzętu przeznaczonego dla wykonywania zapisów radiofonicznych, zdjęć filmowych lub telewizyjnych,
e) zwłok,
f) pojazdów uszkodzonych.
Trafnie również organ odwoławczy zwrócił uwagę na brzmienie art. 13 ust. 1 przedmiotowej Umowy, który stanowi, że przewoźnicy jednej Umawiającej się Strony, jak również załogi pojazdów powinni przestrzegać podczas swojego pobytu na terytorium drugiej Umawiającej się Strony przepisów prawnych obowiązujących na tym terytorium, dotyczących w szczególności przewozów i ruchu drogowego.
W tym stanie faktycznym i prawnym trafna okazała się ocena organu, że kontrolowany przewóz drogowy wykonywany był z naruszeniem art. 28 ust. 1 i art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o transporcie drogowym.
Zwrócić przy tym uwagę należy, że organ miał na względzie okoliczność, iż na rok 2024 Ukraina i Polska nie dokonały wymiany zezwoleń zagranicznych, zgodnie z art. 8 ust. 1 umowy, który stanowi, że zezwolenia na wykonywanie przewozów ładunków są wydawane w granicach kontyngentów ustalanych wspólnym porozumieniem każdego roku przez właściwe władze Umawiających się Stron. Jednakże taki stan rzeczy powinien być znany stronie skarżącej jako profesjonalnemu przewoźnikowi, albowiem jak ustaliły organy, a strona tych ustaleń nie podważała, na stronie internetowej Stowarzyszenia Międzynarodowych Przewoźników Drogowych Ukrainy (AsMAP UE) zamieszczono jasny komunikat (komunikat z roboczym tłumaczeniem w aktach sprawy – k. 18-19 akt adm.), z którego wynika, że w sytuacji, kiedy przewoźnik pełni jednocześnie rolę importera i przewoźnika, organy regulacyjne wymagają od przewoźników posiadania zezwolenia na transport. Z uwagi na fakt, że na rok 2024 Ukraina i Polska nie dokonały wymiany zezwoleń zagranicznych, w przypadku przewozu towarów, gdy przewoźnicy pełnią jednocześnie rolę importera i przewoźnika, winni zaplanować transport z wykorzystaniem zezwolenia EKMT. Zezwolenie EKMT, jak wyjaśnił organ II instancji, jest dokumentem upoważniającymi do wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego towarów pomiędzy państwami członkowskimi stowarzyszonymi w ramach Europejskiej Konferencji Ministrów Transportu (obecnie Międzynarodowym Forum Transportu), powołanej do życia protokołem sporządzonym w Brukseli dnia 17 października 1953 r. Zarówno Rzeczpospolita Polska, jak i Ukraina, są państwami członkowskimi EKMT. Zezwolenia te są wielokrotne, wielostronne i przyznawane są z reguły na okres 1 roku. Na ich podstawie można wykonywać przewozy między krajami członkowskimi EKMT oraz w tranzycie przez ich terytoria.
Niesporne zaś było, że skarżąca spółka takiego zezwolenia wielostronnego nie okazała. Wprawdzie w skardze podnosiła, że powołany wyżej komunikat nie stanowi źródła prawa obowiązującego, co jest stanowiskiem prawidłowym, gdyż przewoźnik nie musiał się do tego komunikatu stosować, to jednak dla sprawy jest to okoliczność prawnie obojętna. Nie może bowiem zapominać, że odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy, którą ponosi na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., ma charakter obiektywny i niezaleny od winy. Dla potwierdzenia zaistnienia tej odpowiedzialności wystarczające jest zatem samo stwierdzenie naruszenia, nawet jeżeli powstało ono w sposób niezawiniony. Jednocześnie należy zauważyć, że organ powołał się wprawdzie na przepis art. 233 UKC [Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L z 2013 r. Nr 269, str. 1, ze zm.)], jednakże wbrew zarzutom skargi nie zastosował tego przepisu w sposób wskazany w skardze, lecz podniesiono go jako dodatkowy argument w świetle innych dowodów zebranych w sprawie, których ocena świadczyła o charakterze wykonanego przez stronę przewozu. W każdym zarzut odwołania się przez organ do obowiązków wynikających z art. 233 UKC jako okoliczności decydującej i przemawiającej za niezarobkowym charakterem przewozu, nie znajduje w okolicznościach sprawy należytego uzasadnienia. Tym samym wskazanego przepisu organy nie naruszyły.
Ponadto, w ocenie sądu, wbrew zarzutom skargi przepisy postępowania, w tym zasady określone w przepisach art. 6 i art. 8 k.p.a. – nie zostały naruszone. Zauważyć również należy, że sam kierowca nie miał wątpliwości, kto był odbiorcą towaru i dla kogo przedmiotowy transport realizował (zeznania świadka – k. 12v akt. adm.). W ocenie sądu zgromadzony materiał dowodowy był w zupełności wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia, a jego ocena i wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się organ przy podjęciu decyzji znalazły wyraz w uzasadnieniu zarówno decyzji organu I instancji jak i decyzji organu odwoławczego.
W ocenie sądu, okoliczność braku zezwolenia w trakcie kontroli została bezspornie udowodniona. Brak natomiast ważnego zezwolenia w świetle wyżej przywołanych przepisów art. 28 ust. 1, art. 28a ust. 3 i art. 87 ust.1 pkt 3 lit. a u.t.d. zasadnie skutkował nałożeniem na stronę kary, o jakiej mowa w lp. 3.1. załącznika nr 3 do u.t.d., a więc kary w wysokości 12 000 zł. Przy tym, pobór kaucji w przypadku skarżącej w wysokości przewidywanej kary znajdował swoje normatywne podstawy w zasadzie wynikającej z art. 94 ust. 3 i 4 u.t.d.
Dokonując zatem kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach sprawy, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.") dodać trzeba, że trafna była także ocena organu odwoławczego, zgodnie z którą organ I instancji prawidłowo, działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie w części dotyczącej naruszenia polegającego na niewyposażenia kierowcy w odpowiednie zezwolenie, wymagane zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.t.d., a więc w części dotyczącej naruszenia określonego w Ip. 1.12. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, sankcjonowanego karą 500 zł. Zasadnie bowiem wywiódł organ I instancji, a za nim również organ II instancji z odwołaniem się do judykatury, że naruszenie wskazane w lp. 1.12. i lp. 3.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym dotyczą dwóch odrębnych naruszeń, mających zastosowanie w dwóch odrębnych stanach faktycznych. W sytuacji, gdy w rozpatrywanej sprawie ustalono, że przewoźnik w ogóle nie posiadał ważnego zezwolenia, to nie można było zarazem przyjąć, że mamy do czynienia także z kolejnym deliktem administracyjnym w postaci niewyposażenia kierowcy w ten dokument, bo nie było to w ogóle możliwe. Celem zaś sankcji określonej w lp. 1.12. załącznika nr 3 do u.t.d. jest bowiem wymuszenie na podmiocie wykonującym przewóz drogowy takich działań organizacyjnych, by kierowca każdorazowo posiadał w pojeździć kompletną wymaganą dokumentację związaną z wykonywanym przewozem. Natomiast celem unormowania określonego w lp. 3.1. załącznika nr 3 do u.t.d. jest wymuszenie na podmiocie wykonującym przewóz drogowy innego rodzaju działań administracyjnych, które zagwarantują przestrzeganie przepisów prawa dzięki posiadaniu przez przewoźnika uprawnień do wykonywania danego rodzaju przewozów.
Sąd stwierdza również, że w okolicznościach tej sprawy brak było podstaw do zastosowania przepisu art. 92c u.t.d. Skarżąca zresztą żadnej argumentacji w tym przedmiocie nie przedstawiła, koncentrując swoje zarzuty na wadliwym w ogólności stanowisku organów co do obowiązku posiadania przez nią stosownego zezwolenia. W tej kwestii trafnie organ odwoławczy stwierdził, że w okolicznościach niniejszej sprawy przewoźnik miał całkowity wpływ na powstanie stwierdzonego naruszenia, bowiem podejmując się międzynarodowego przewozu drogowego wskazanego towaru powinien posiadać zezwolenie, którym jednak w ogóle nie dysponował. Kierujący pojazdem nie posiadał również i nie przedłożył do kontroli zezwolenia wielostronnego, wielokrotnego CEMT/EKMT, które uprawniałoby go do wykonywania przedmiotowego przewozu.
Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, w świetle należycie zebranego materiału dowodowego i prawidłowości jego oceny dokonanej przez organy, a także prawidłowego zastosowania przez nie właściwych przepisów prawa (materialnego i procesowego), obowiązany był stwierdzić, że zapadłe w sprawie rozstrzygnięcia organów obu instancji prawa nie naruszają. Dlatego w konsekwencji – działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. – Sąd skargę jako bezzasadną oddalił, o czym orzekł w sentencji wyroku.
Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Według tego przepisu, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Stosowny wniosek został złożony przez organ w odpowiedzi na skargę, zaś skarżąca nie wnosiła o przeprowadzenie rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło