III SA/Lu 206/09

WyrokWSA w Lublinie2009-07-07

Skład orzekający: Marek Zalewski, Jadwiga Pastusiak, Maria Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wymiana zagranicznego prawa jazdy na polskie prawo jazdy może być uzależniona od odzyskania przez wnioskodawcę uprawnień, które zostały mu wcześniej cofnięte w Polsce?
Ratio decidendi
Wymiana zagranicznego prawa jazdy na polskie prawo jazdy nie może być automatycznie uzależniona od odzyskania przez wnioskodawcę uprawnień, które zostały mu wcześniej cofnięte w Polsce. Organy administracji publicznej mają obowiązek rozpatrzyć wniosek w kontekście przepisów prawa krajowego i międzynarodowych konwencji, w tym Konwencji o ruchu drogowym, a także wyjaśnić wszelkie wątpliwości dotyczące wniosku i posiadanych przez wnioskodawcę uprawnień.
Stan faktyczny
Skarżący K. N. posiadał prawo jazdy wydane na Ukrainie i złożył wniosek o jego wymianę na polskie prawo jazdy. Organy administracji odmówiły wymiany w zakresie niektórych kategorii, argumentując, że skarżący musi najpierw odzyskać uprawnienia cofnięte mu wcześniej w Polsce z powodu kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości i istnienia przeciwwskazań zdrowotnych. Skarżący zarzucił organom błędną kwalifikację wniosku jako próby odzyskania cofniętych uprawnień, a nie wymiany zagranicznego dokumentu, oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji wydaną z upoważnienia Starosty Powiatu przez Naczelnika Wydziału Komunikacji Transportu i Drogownictwa Starostwa Powiatowego. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz K. N. kwotę 440 złotych tytułem kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Stażysta Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 lipca 2009 r. sprawy ze skargi K. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymiany prawa jazdy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję wydaną z upoważnienia Starosty Powiatu przez Naczelnika Wydziału Komunikacji Transportu i Drogownictwa Starostwa Powiatowego z dnia [...] grudnia 2008 roku nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz K. N. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania K. N. od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty L. z dnia [...] grudnia 2008 r., znak: [...] odmawiającej wymiany prawa jazdy wydanego na Ukrainie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L/ utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Niesporny stan faktyczny w sprawie przedstawiał się następująco: Skarżący K. N. legitymował się uprawnieniami do kierowania pojazdów kategorii B, C, D, BE, CE i DE. Prawo jazdy zostało mu zatrzymane postanowieniem Prokuratora Rejonowego w Ś. z dnia [...] grudnia 2005 r. (sygn. akt: [...]) w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 Kodeksu karnego, tj. kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości. Wyrokiem Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] lutego 2006 r. (sygn. akt: [...]) orzeczono wobec skarżącego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres roku, zaliczając na poczet zakazu okres zatrzymania prawa jazdy. W międzyczasie skarżący, na podstawie dyspozycji art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 176, poz. 1238, z późn. zm.), został skierowany na badania lekarskie z powodu prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości. Skarżący poddał się takim badaniom i w dniu 17 stycznia 2006 r. uzyskał dwa orzeczenia lekarskie: nr 36/2006 o braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami kategorii B i BE oraz nr 36a/2006, o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami kategorii C i D. W związku z powyższymi okolicznościami decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r., wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta L., nr [...], cofnięto skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii C, D, CE oraz DE. Po upływie zakazu prowadzenia pojazdów nałożonego wyrokiem Sądu Rejonowego w L., w dniu 10 stycznia 2007 r. wydano skarżącemu wtórnik dokumentu prawa jazdy kategorii B i BE. W dniu 19 stycznia 2009 r. skarżący złożył w Starostwie Powiatowym w L. wniosek o wymianę prawa jazdy nr [...], wydanego dnia [...] grudnia 2008 r. przez Wydział Państwowej Inspekcji Ruchu Drogowego, Wydział Rejestracyjno-Egzaminacyjny we Lwowie, obejmującego kategorie A, B, C1, C, BE, C1E, CE na polskie prawo jazdy, bez sprawdzania kwalifikacji. Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r., wydaną z upoważnienia Starosty L., odmówiono skarżącemu wymiany prawa jazdy w zakresie uprawnień do kierowania pojazdami kategorii C1, C, C1E, CE. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, skarżący w celu odzyskania cofniętych uprawnień w zakresie kategorii C, D, CE i DE, w związku z istnieniem przeciwwskazań zdrowotnych, powinien przedłożyć orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w/w kategorii, przeprowadzonego w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy. Ponadto skarżącego obowiązuje również kontrolny egzamin państwowy sprawdzający kwalifikacje, w związku z ubieganiem się o przywrócenie uprawnień, które były cofnięte na okres przekraczający 1 rok. Rozpatrując odwołanie K. N., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. przytoczyło następującą argumentację prawną: W ocenie organu odwoławczego nie ma kluczowego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy podnoszona przez odwołującego się kwestia, że wbrew temu, co stwierdzono w uzasadnieniu decyzji organu I instancji ubiegał się on nie o przywrócenie cofniętych w Polsce uprawnień, lecz o wymianę prawa jazdy uzyskanego na Ukrainie. Materiał dowodowy wskazuje, że skarżący nigdy nie ubiegał się o przywrócenie utraconych (cofniętych) uprawnień. Jego działania zmierzają w istocie do "odzyskania" pełni uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, jakie posiadał zgodnie z dokumentem wtórnika prawa jazdy wydanego dnia 29 grudnia 2004 r. Jest jednakże oczywiste, iż dla osiągnięcia wymienionego celu prowadzą odmienne drogi i rozwiązania. Z argumentów podnoszonych przez stronę w odwołaniu organ wywiódł konkluzję, że w świetle postanowień art. 94 ust. 1 pkt 2 lit. a Prawa o ruchu drogowym oraz Konwencji o ruchu drogowym, sporządzonej w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r. (Dz. U. Nr 5, poz. 40 i 44 z 1988 r.), sam fakt podpisania tejże Konwencji przez Ukrainę stanowi podstawę do wymiany prawa jazdy wydanego na terytorium tego kraju przez uprawniony organ. W ocenie organu to stanowisko jest błędne. Jedną z zasad wprowadzonych do przepisów o ruchu drogowym, w tym w zakresie wydawania praw jazdy czy też ich wymiany, jest zasada wzajemności. Odwołuje się do niej ust. 3 wymienionego artykułu o treści: jeżeli prawo jazdy wydane za granicą zawiera ograniczenie terminu ważności, ograniczenie ze względu na stan zdrowia lub inne, należy to ograniczenie uwzględnić w wydanym prawie jazdy. Wobec cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii C, D, CE, DE ograniczenia związane z przeciwwskazaniami zdrowotnymi w tym zakresie nie zostały umieszczone we wtórniku prawa jazdy otrzymanym przez skarżącego w dniu 10 stycznia 2007 r. Również ukraińskie prawo jazdy nie zawiera żadnych wpisów o ograniczeniach wynikających ze stanu zdrowia. Akta sprawy nie zawierają wyników badań lekarskich czy też wyników kontrolnego badania kwalifikacyjnego do kierowania pojazdami, poza kserokopią praw jazdy wydanego we Lwowie i przetłumaczonego na język polski. Niezależnie od wspomnianej wyżej zasady wzajemności należy przyjąć że o ile w odniesieniu do konkretnej osoby w danym kraju stwierdzono przeciwwskazania do przyznania jej określonych uprawnień w zakresie kategorii prawa jazdy, to tylko w tym kraju jest możliwe przejście stosownej procedury celem odzyskania lub przywrócenia tych uprawnień. Osoba ubiegająca się o uzyskanie uprawnień w innym państwie – stronie Konwencji powinna poinformować o przyczynach cofnięcia uprawnień w swoim kraju. Brak jakichkolwiek informacji w tej kwestii nie pozwala na przyjęcie aby skarżący zadośćuczynił temu wymogowi. Kolegium podniosło w uzasadnieniu, że argumentacja strony prowadzi do wniosków nie do zaakceptowania, gdyż otwierałaby możliwość odzyskiwania utraconych uprawnień na terenie państw-stron Konwencji, gdy jest wielce prawdopodobne, że przywrócenie uprawnień do kierowania cofniętych ze względu na stan zdrowia w kraju byłoby praktycznie niemożliwe bądź możliwe w czasie, którego nie da się z dużym prawdopodobieństwem określić. Zasadnie organ pierwszej instancji wykazał, iż uzyskane na Ukrainie przez skarżącego prawo jazdy nie jest zgodne z wzorem określonym w Konwencji oraz, że K. N. nie wykazał zdania części teoretycznej egzaminu państwowego. W ocenie organu odwoławczego błędem zaś organu I instancji było powołanie się w uzasadnieniu na art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. a, nie mający zastosowania w niniejszej sprawie. Z kolei za bez znaczenia dla rozstrzyganej sprawy Kolegium uznało brak odniesienia się przez organ I instancji do kwestii dotyczącej kategorii uprawnienia oznaczonego literą A. Na powyższą decyzję K. N. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zarzucając orzeczeniu naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w szczególności art. 94 ust. 1 pkt 2 lit. a, ust. 2, ust. 3, art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. a, art. 122 ust. 1 pkt 2-5 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, § 5 ust. 1 pkt 5 i 9, ust. 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 24, poz. 215 z późno zm.), § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienie do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 150) oraz art. 6, 7, 8, 11 i 107 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z obszernego uzasadnienia skargi wynika, że istota zarzutów podniesionych w skardze sprowadza się do wadliwego zakwalifikowania wniosku o wymianę prawa jazdy uzyskanego na Ukrainie na polskie prawo jazdy jako wniosku zmierzającego do odzyskania cofniętych uprawnień, co w okolicznościach sprawy były całkowicie bezzasadne. Ponadto skarżący wywodzi, iż dokumenty zgromadzone w sprawie, w świetle obowiązujących przepisów wskazują na spełnienie wszelkich przesłanek uprawniających go do wymiany uzyskanego we Lwowie prawa jazdy na polskie prawo jazdy, bez żadnych ograniczeń w zakresie kategorii. W ocenie skarżącego uzależnianie przez polskie organy wymiany zagranicznego prawa jazdy na polskie prawo jazdy od odzyskania przezeń utraconych uprawnień do kierowania pojazdami kategorii C, D, CE i DE nie ma żadnych podstaw w obowiązujących przepisach. Ustawa – Prawo o ruchu drogowym w żadnym ze swych postanowień nie uzależnia wymiany zagranicznego prawa jazdy na polski dokument od uzyskania utraconych wcześniej w Polsce uprawnień. Ponadto skarżący zarzuca organom nie podjęcie działań mających na celu potwierdzenia danych zawartych w ukraińskim prawie jazdy, co potwierdziłoby legalność nabytych przezeń na Ukrainie uprawnień. To samo dotyczy orzeczenia lekarskiego wydanego na Ukrainie w związku z procedurą uzyskania tam prawa jazdy, stwierdzającego brak przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Skarżący zarzuca także organowi odwoławczemu niewyjaśnienie, dlaczego w ocenie organu bez znaczenia dla sprawy pozostaje brak odniesienia się przez organ I instancji do kwestii dotyczącej uprawnienia oznaczonego literą A. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ wywiódł, iż fakt uzyskania przez skarżącego prawa jazdy we Lwowie sam przez się nie może stanowić przesłanki skutecznego żądania wymiany zagranicznego prawe jazdy na polski dokument w świetle obowiązujących przepisów prawa. Nie ulega wątpliwości, że Ukraina należy do państw stron, które podpisały Konwencję o ruchu drogowym. Umożliwia to uzyskanie na jej terytorium dokumentu uprawniającego do kierowania pojazdami mechanicznymi według określonych kategorii, z uwagi na fakt przebywania tam osoby zainteresowanej uzyskaniem takiego dokumentu oraz późniejszą jego wymianę na polskie prawo jazdy. Można by wysnuć domniemanie, iż wobec przebywania danej osoby na terytorium innego państwa niż kraj własny, osoba ta ubiega się o wydanie dokumentu po raz pierwszy, z uwagi na zaistniałe potrzeby związane z tymże pobytem. Wszakże Konwencja ta nie ma na celu służenie obejściu prawa polegającego na możliwości uzyskania prawa jazdy na terytorium państwa strony Konwencji w sytuacji, gdy zainteresowany z jakiegokolwiek powodu został pozbawiony określonych uprawnień we własnym kraju i w kraju tym uprawnień tych nie "odzyskał". Z takim zaś przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W ocenie Kolegium uzyskanie przez skarżącego prawa jazdy we Lwowie nie odpowiada wymogom zarówno Konwencji, jak i polskiego prawa, gdyż brak jest jakichkolwiek dowodów, iż uzyskanie tego dokumentu nastąpiło stosownie do odpowiednich unormowań, tj. przy uwzględnieniu przez zagraniczny organ faktu wcześniejszego cofnięcia stronie określonych uprawnień w kraju. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie argumenty w niej podniesione mają uzasadnione podstawy. Sąd administracyjny zobowiązany jest jednak do dokonania z urzędu kompleksowej kontroli zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem, niezależnie od wniosków i argumentów podnoszonych w skardze i przywołanej tam podstawy prawnej (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm., dalej jako: p.p.s.a.). Istota żądań skarżącego sprowadza się do wymiany prawa jazdy uzyskanego za granicą – na Ukrainie, na polskie krajowe prawo jazdy. Kwestie te reguluje art. 94 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym, którego wykładnia musi uwzględniać również postanowienia Konwencji o ruchu drogowym. W świetle art. 94 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym osoba posiadająca krajowe prawo jazdy wydane za granicą, która zamieszkuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, może otrzymać polskie krajowe prawo jazdy po oddaniu zagranicznego ważnego prawa jazdy organowi wydającemu prawo jazdy, z zastrzeżeniem ust. 4. Jeżeli zagraniczne prawo jazdy nie jest zgodne ze wzorem określonym w Konwencji [o ruchu drogowym], dodatkowym warunkiem otrzymania polskiego prawa jazdy jest zdanie części teoretycznej egzaminu państwowego - warunek ten nie dotyczy prawa jazdy wydanego przez państwo, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 (państwo członkowskie Unii Europejskiej, Konfederację Szwajcarską lub państwo członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronę umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym). Zarówno art. 94 polskiej ustawy jaki i art. 41 Konwencji generalnie opierają się na zasadzie wzajemnego uznawania dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami przez państwa – sygnatariuszy Konwencji. Zasadę tą jednoznacznie wyraża art. 41 ust. 1 Konwencji, w świetle którego "umawiające się Strony uznają: a) każde krajowe prawo jazdy, sporządzone w ich języku narodowym lub w jednym z ich języków narodowych, a jeżeli nie jest sporządzone w takim języku, to, do którego jest dołączony uwierzytelniony przekład; b) każde krajowe prawo jazdy zgodne z postanowieniami załącznika 6 do niniejszej konwencji oraz c) każde międzynarodowe prawo jazdy zgodne z postanowieniami załącznika 7 do niniejszej konwencji, jako uprawniające na ich terytoriach do kierowania pojazdem, który należy do kategorii wymienionych w prawie jazdy, pod warunkiem że prawo jazdy jest nadal ważne oraz że zostało wydane przez inną Umawiającą się Stronę lub jeden z jej organów terenowych albo przez stowarzyszenie upoważnione do tego przez tę inną Umawiającą się Stronę lub jeden z jej organów terenowych. Postanowień niniejszego ustępu nie stosuje się do praw jazdy osób uczących się kierowania pojazdami." Zasada wzajemności nie ma jednak charakteru bezwzględnego, o czym świadczy szereg zawartych w art. 41 Konwencji zastrzeżeń dotyczących uznawalności obcych praw jazdy. Zastrzeżenia te dotyczą zwłaszcza: konieczności używania określonych przyrządów przez posiadacza pojazdu lub konieczności dostosowania pojazdu poprzez odpowiednie urządzenia, określonego wieku posiadacza prawa jazdy, należytego zagwarantowania umiejętności kierowcy oraz jego sprawności fizycznej. Ważnym zastrzeżeniem do zasady wzajemnej uznawalności jest zawarte w art. 41 ust. 6 Konwencji kryterium domicylu. W świetle przytoczonego przepisu, przepisy Konwencji nie zobowiązują Umawiających się Stron do uznawania ważności krajowych lub międzynarodowych praw jazdy wydanych na terytorium innej Umawiającej się Strony w dwóch sytuacjach: po pierwsze w przypadku osób, których stałe miejsce zamieszkania w tym czasie znajduje się na ich terytoriach lub zostało ono przeniesione na ich terytoria po wystawieniu tych praw jazdy; po drugie: w przypadku praw jazdy wydanych kierującym, których stałe miejsce zamieszkania w czasie ich wydawania nie znajdowało się na terytorium, na którym te prawa jazdy zostały wydane, lub których miejsce zamieszkania po wydaniu tych praw jazdy zostało przeniesione na inne terytorium. Wbrew twierdzeniom skarżącego art. 94 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym nie przewiduje bezwzględnego automatyzmu w zakresie wymiany prawa jazdy uzyskanego w innym państwie – stronie Konwencji o ruchu drogowym. Stosowanie tego przepisu musi uwzględniać regulacje zawarte w art. 41 Konwencji, w tym wspomniane wyżej zastrzeżenia, ograniczające wzajemną uznawalność praw jazdy pomiędzy stronami Konwencji. Obowiązek taki wynika nie tylko z treści art. 94 ust. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, ale i z charakteru Konwencji, która jako ratyfikowana umowa międzynarodowa jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Analiza podjętych w sprawie rozstrzygnięć organów obydwu instancji wskazuje, że wydając decyzje nie brały pod uwagę regulacji zawartych w Konwencji o ruchu drogowym. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji całkowicie pomija uregulowania konwencyjne, jego nawiązania do "odzyskania przez skarżącego cofniętych uprawnień" wydają się świadczyć o całkowitym niezrozumieniu podstaw prawnych żądania skarżącego. Błędu tego nie usuwa decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które wprawdzie zwraca uwagę, że skarżący nie ubiega się o przywrócenie cofniętych uprawnień, lecz o wymianę prawa jazdy uzyskanego na Ukrainie na polskie prawo jazdy, ale ze stwierdzenia tego nie wyciąga należytych wniosków. Pomimo wzmiankowania o postanowieniach Konwencji również organ odwoławczy nie dokonał badania żądania skarżącego w kontekście uregulowań konwencyjnych. Już te uchybienia świadczą o niewyjaśnieniu przez organy istotnych okoliczności sprawy i niezastosowaniu właściwych podstaw prawnych rozstrzygnięcia, co wystarczyłoby do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. Uchybień tych nie sanują obszerne rozważania na temat zastosowania Konwencji w niniejszej sprawie zawarte w odpowiedzi na skargę, gdyż taka analiza powinna znaleźć się w treści rozstrzygnięcia wydanego w toku postępowania administracyjnego, a nie w piśmie procesowym wyrażającym stanowisko organu w sporze o legalność zaskarżonego aktu przed sądem administracyjnym. Ponieważ celem kontroli administracji publicznej sprawowanej przez sąd administracyjny jest nie tylko ocena legalności zaskarżonego aktu, ale w razie negatywnej ocenie, pośrednie doprowadzenie do tego, aby zapadło w sprawie rozstrzygnięcie odpowiadające wymogom prawa, Sąd uznał za zasadne zwrócenie uwagi na inne jeszcze wadliwości zaskarżonej decyzji. Całkowicie niezrozumiałe jest zawarte w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego sformułowanie: "Zasadnie zatem organ I instancji powołał się na art. 94 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym, zgodnie z którym warunkiem otrzymania polskiego prawa jazdy, gdy osoba takie prawo jazdy uzyskała w kraju stronie Konwencji, a nie jest ono wszakże zgodne z wzorem określonym w Konwencji, jest zdanie części teoretycznej egzaminu państwowego". Stwierdzenie to w żaden sposób nie przystaje do okoliczności badanej sprawy. Organy w żaden sposób nie odnosiły się do kwestii tego, czy prawo jazdy wydane na Ukrainie jest zgodne z wzorem określonym w Konwencji, nie było zresztą podstaw do formułowania takich wniosków. Art. 94 ust. 2 zd. 2 Prawa o ruchu drogowym nie miał w przedmiotowej sprawie zastosowania, zatem całkowicie bezzasadne jest jego przywoływanie w uzasadnieniu decyzji Kolegium. Bardzo istotnym uchybieniem organów podejmujących badane przez Sąd decyzje było nierozpoznanie całości żądań skarżącego poprzez brak odniesienia się do żądania skarżącego wymiany ukraińskiego prawa jazdy w zakresie kategorii A. Organ I instancji całkowicie pominął tą kwestię w rozstrzygnięciu, zaś organ odwoławczy błąd ten skwitował niedopuszczalnym w tych warunkach stwierdzeniem: "Za bez znaczenia dla rozstrzyganej sprawy pozostaje zaś uznać brak odniesienia się przez organ I instancji do kwestii dotyczącej kategorii uprawnienia oznaczonego kategorią A". Taki sposób postępowania organów stanowi poważne naruszenie zasad praworządności i prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), nakazujących organom kompleksowe wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy i odniesienie się do całości żądań strony postępowania administracyjnego. Zachowanie organów stanowi zaprzeczenie standardom postępowania wymaganych od organów praworządnego państwa. Jeżeli organy polskie miały wątpliwości co do wykazania się przez skarżącego należytymi umiejętnościami kierowcy oraz sprawnością fizyczną powinny były zwrócić się do organów ukraińskich o potwierdzenie danych zawartych w ukraińskim prawie jazdy lub o przesłanie kopii dokumentacji postępowania w sprawie udzielenia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami wydanych na Ukrainie. Taka możliwość wynika z kilku różnych podstaw prawnych. Przede wszystkim trzeba wskazać na § 5 ust. 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 24, poz. 215 z późn. zm.), w świetle którego w przypadku wymiany prawa jazdy wydanego przez państwo niebędące państwem członkowskim Unii Europejskiej należy wystąpić do organu wydającego o potwierdzenie danych i informacji zawartych w dokumencie prawa jazdy. Gdy nie jest możliwe ustalenie organu wydającego, wystąpienie o potwierdzenie jest dokonywane za pośrednictwem polskiego przedstawicielstwa dyplomatycznego w tym państwie. Przytoczone brzmienie przepis ten uzyskał dopiero w toku postępowania odwoławczego, gdyż stosowna zmiana weszła w życie w dniu 6 lutego 2009 r. (rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 29 grudnia 2008 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami; Dz. U. z 2009 r., Nr 9, poz. 46). Poprzednia treść cytowanego przepisu była wprawdzie niejasna, ale w drodze odpowiedniej interpretacji również pozwalała na podjęcia stosownych działań wyjaśniających. Niezależnie od tego, na obowiązek wyjaśnienia wszelkich wątpliwości związanych z posiadaniem przez skarżącego uprawnień do kierowania pojazdami wskazuje podstawowa zasada polskiej procedury administracyjnej – zasada prawdy obiektywnej, wyrażona w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Dodatkowym argumentem za podjęciem takich czynności wyjaśniających jest treść art. 41 ust. 3 Konwencji o ruchu drogowym, w świetle którego umawiające się Strony podejmą niezbędne środki zmierzające do tego, aby krajowe i międzynarodowe prawa jazdy nie były wydawane na ich terytoriach bez należytego zagwarantowania umiejętności kierowcy oraz jego sprawności fizycznej. Brak podjęcia czynności celem wyjaśnienia wspomnianych wątpliwości oznacza naruszenie przez organy wydające decyzje w niniejszej sprawie zasady prawdy obiektywnej Również należy zwrócić uwagę, że w sprawie niniejszej Starosta L., w oderwaniu od treści wniosku wszczynającego postępowanie z dnia 19 grudnia 2008 r. rozpoznał wniosek skarżącego o wymianę prawa jazdy w zakresie uprawnień kat. C1 i C1E. Wskazać należy, że wniosek skarżącego wszczynający postępowanie dotyczył wymiany prawa jazdy wydanego we Lwowie w zakresie kat. A, B, BE, CE, C i nie obejmował uprawnień z kategorii C1 i C, E. Dopiero w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej skarżący domaga się wymiany prawa jazdy w zakresie tych uprawnień. Wobec istniejących wątpliwości, jaki jest faktycznie zakres żądania strony, organ administracji powinien zwrócić się do skarżącego o wyjaśnienie bądź doprecyzowanie złożonego wniosku. Uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oznacza konieczność rozpatrzenia na nowo sprecyzowanego już wniosku skarżącego o wymianę ukraińskiego prawa jazdy i wydania stosownej decyzji. Ponownie rozpatrując sprawę organy powinny w szczególności zwrócić uwagę na usunięcie wskazanych wyżej uchybień – zwłaszcza w zakresie pełnego rozpoznania sprawy poprzez odniesienie się do wszystkich żądań skarżącego oraz w zakresie należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, w tym z zastosowaniem uregulowań zawartych w Konwencji o ruchu drogowym. Organy powinny również podjąć stosowne czynności mające na celu potwierdzenie danych i informacji zawartych w ukraińskim dokumencie prawa jazdy, stosownie do aktualnego brzmienia cytowanego wyżej § 5 ust. 8 rozporządzenia w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) oraz art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadnia treść art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło