III SA/Lu 206/12

PostanowienieWSA w Lublinie2012-12-05

Skład orzekający: Jerzy Drwal

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata), mimo braku podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej ustanowienia adwokata, ponieważ sytuacja materialna skarżącego uprawnia do stwierdzenia, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania (wynagrodzenia adwokata) bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jednocześnie sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienia od kosztów sądowych), uznając, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów postępowania, w szczególności wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej, który nie przekroczy 100 zł.
Stan faktyczny
Skarżący J. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Referendarz WSA w Lublinie odmówił przyznania prawa pomocy. Skarżący złożył sprzeciw od tego postanowienia. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym po skutecznym sprzeciwie.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano J. B. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata. II. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata postanawia: I. przyznać J. B. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Lublinie; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z dnia 24 października 2012 r., złożonym na urzędowym formularzu, J. B. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 15 listopada 2012 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie odmówił przyznania prawa pomocy skarżącemu. Od przedmiotowego postanowienia J. B., w ustawowym terminie złożył sprzeciw. Wojewódzki Sad Administracyjny w Lublinie, zważył co następuje: Wniesienie skutecznego sprzeciwu przez stronę skarżącą powoduje, na mocy art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), że zaskarżone postanowienie traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego trakcie (art. 243 § 1 p.p.s.a). Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Stwierdzić należy, że wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej ustanowienia adwokata. Przedstawiona sytuacja materialna skarżącego w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, przesłanych na wezwanie dokumentach źródłowych i dodatkowych oświadczeniach, uprawnia do stwierdzenia, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania (kosztów wynagrodzenia adwokata) bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając powyższe na uwadze oraz na podstawie art. 260 w związku z art. 254 § 1 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd orzekł jak w pkt I postanowienia. Jednocześnie należy stwierdzić, iż brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy w całkowitym zakresie, skarżący bowiem nie wykazał, że nie jest w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów postępowania. Podnieść w tym miejscu należy, że prawo pomocy w całkowitym zakresie jest przyznawane osobom, które ze względu na sytuację życiową (brak majątku, brak stałych dochodów lub bardzo niskie dochody), mimo największych starań, nie są w stanie wygospodarować środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W oparciu o dane zawarte w urzędowym formularzu oraz w przedstawionych przez skarżącego dokumentach wynika, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną. W skład majątku rodziny wchodzi dom o pow. 54 m2 oraz nieruchomość rolna o pow. 9,93 ha fiz. (tj. 5,387 ha przel.) oraz lasu o pow. 3,63 ha, a także jest współwłaścicielem w ¼ części działki lasu o pow. 0,62 ha i współwłaścicielem w 24/48 działki lasu o pow. 0,30 ha. Na dochód rodziny składa się emerytura rolnicza skarżącego w wysokości 204,84 zł miesięcznie (decyzja KRUS z 26 marca 2012 r.) oraz wynagrodzenie żony skarżącego za pracę w kwocie 1.047,00 zł netto (zaświadczenie zakładu pracy z dnia 19 października 2012 r.). Ponadto do dochodu rodziny należy doliczyć ryczałtowy dochód w kwocie 1217,91 zł miesięcznie z gospodarstwa rolnego należącego do skarżącego. Łącznie dochód miesięczny rodziny wynosi 2.469,75 zł, co w przeliczeniu na osobę stanowi kwotę 1.234,87 zł. Natomiast do stałych miesięcznych wydatków rodziny, według oświadczenia skarżącego, należy: energia – 100 zł; woda – 54 zł; gaz – 55 zł; telefon – 72 zł, raty pożyczek zaciągniętych w SKOK po 875,80 zł i 381 zł (oświadczenie z dnia 7 listopada 2012 r.) Wykazane przez skarżącego koszty wynoszą 1.537,80 zł. W tej sytuacji, trudno uznać, iż skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zauważyć należy, iż z dokumentów załączonych przez skarżącego wynika, że małżonkowie B. wraz ze swoją córką B. są stroną umowy dotyczącej kredytu mieszkaniowego, na kwotę 50 tys. zł. Obowiązek spłaty rat kredytu obciąża nie tylko żonę skarżącego, czy też samego skarżącego. Wobec tego nie można zaliczyć, spłacanych rat do kosztów utrzymania rodziny skarżącego. Ponadto jeśli żona skarżącego spłaca całą ratę wskazanego kredytu, aby pomóc córce, to należy uznać iż są to dobrowolne, a nie przymusowe ustalenia pomiędzy rodzicami i dzieckiem. Skarżący ubiega się obecnie o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata po wydaniu przez sąd wyroku oddalającego jego skargę. Do kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy należy zatem wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej oraz opłata sądowa od ewentualnego zażalenia. Biorąc pod uwagę unormowanie § 2 ust. 3 pkt 6 w związku z § 3, § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm), opłaty te nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł. Rodzina skarżącego, jak wynika z przedstawionych przez niego dokumentów, ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada stały dochód, a w skład jej majątku wchodzą nieruchomości. Z dokumentów przedłożonych przez skarżącego nie wynika, aby sytuacja finansowa skarżącego była na tyle trudna, że nie mógłby on uiścić jakichkolwiek kosztów sądowych. Zdaniem sądu, skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie uiścić kosztów wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej, a także ewentualnie innych kosztów sądowych, które każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł. Brak jest zatem podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 260 w związku z art. 254 § 1 p.p.s.a., należało orzec jak w pkt II postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło