III SA/Lu 207/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędzia WSA (del) Dorota Chobian (sprawozdawca), Protokolant Adam Traczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2005 r. sprawy ze skargi W. M. na orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] września 2003r. Nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby 1. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] lipca 2003r., 2. określa , że zaskarżone orzeczenia nie mogą być wykonane w całości, 3. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz W. M. 250 (dwieście pięćdziesiąt ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...], po rozpatrzeniu odwołania sierżanta sztabowego W. M. , Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Miejskiego Policji z dnia 18 lipca 2003 r. o ukaraniu W. M. wydaleniem ze służby na podstawie § 1 pkt 3 i § 32 ust. 1 i 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów. W uzasadnieniu wskazał, iż orzeczeniem dyscyplinarnym z [...] lipca 2003 r. sierżant sztabowy W. M. został uznany winnym tego, że w dniu [...] września 2002 r. w L. działając wspólnie i w porozumieniu z ustalonymi osobami, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, jako asystent zespołu Drużyny Sekcji Prewencji KMP przekroczył swoje uprawnienia w ten sposób, że po wcześniejszym uzgodnieniu z ustalonymi osobami skierował patrol policji do wykonania czynności związanych z kolizją drogową wiedząc, że została ona uzgodniona przez jej uczestników, czym pomógł ustalonym osobom w wyłudzeniu odszkodowania z tytułu ubezpieczenia pojazdów marki Renault Laguna nr rej. [...] i Toyota Avensis nr rej. [...] w kwocie 36.000 zł na szkodę T.U. "[...]" w W. – Ekspozytura w L. , tj. popełnienia przestępstwa wyczerpującego znamiona art. 231 § 1 kk i art. 18 § 3 kk w zw. z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk. Organ II instancji rozpatrując odwołanie uznał, iż wina obwinionego została w pełni udowodniona a oczywistość popełnionego czynu, jego charakter i okoliczności nie pozwalały na pozostawienie obwinionego w służbie , zgodnie z § 21 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wyróżnień oraz prowadzenia postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów. W skardze od orzeczenia dyscyplinarnego skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie W. M. zarzucił naruszenie art. 139 ust. 2 ustawy o Policji w związku z art. 145 a poprzez prowadzenie postępowania dyscyplinarnego z powołaniem się na treść rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy w sytuacji, gdy na podstawie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2002 r. przepis ten utracił moc a takie orzeczenie jest podstawą do wznowienia postępowania. Wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał, że Trybunał Konstytucyjny stwierdzając, że art. 139 ust. 2 ustawy o Policji w części dotyczącej postępowania dyscyplinarnego jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, jednocześnie na podstawie art. 190 ust. 3 Konstytucji ustalił, że przepis ten traci moc obowiązującą z dniem 30 września 2003 r. Oznacza to, że dopiero z tą datą utraciło również moc rozporządzenie Ministra Administracji i Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 1997r. Zarówno orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji jak i Komendanta Wojewódzkiego zapadły przed [...] września 2003 r. Skoro orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego odraczające na przyszłość utratę mocy obowiązującej przepisów procesowych w zakresie postępowania dyscyplinarnego policjantów ma prospektywną moc, zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne nie narusza ani prawa materialnego ani przepisów postępowania uzasadniających jego uchylenie. Sąd wyraził także pogląd, że brak było podstaw do zastosowania art. 145 a § 1 kpa i uchylenia zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustalając jednocześnie, że skarżący skierował do Komendanta Wojewódzkiego Policji odrębny wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 a § 1 kpa, który to wniosek został już rozpoznany przez organ i instancji. W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie W. M. zarzucił naruszenie art. 190 ust. 3 Konstytucji poprzez błędną wykładnię tego przepisu polegającą na uznaniu prospektywnego skutku mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2002 r. oraz art. .145 § 1 pkt 1 lit.a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 139 ust. 2 ustawy o Policji oraz w zw. z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej w wyniku przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego w oparciu o treść rozporządzenia wykonawczego do ustawy o Policji w sytuacji, gdy na podstawie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego przepisy tego rozporządzenia uznane zostały za niezgodne z Konstytucją RP. Wyrokiem z dnia 28 stycznia 2005 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Sąd nie mógł ocenić legalności decyzji wydanej na podstawie przepisów aktu wykonawczego, który już w dacie wydania decyzji został uznany za niekonstytucyjny. Powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego – postanowienie z 7 grudnia 2000 r. III Zp 27/00 – OSNAPiUS 2001, Nr 10, poz. 331, uchwała III ZP 30/00 – OSNAPiUS 2001, Nr 23, poz. 615 oraz wyrok z 18 kwietnia 2002 r. sygn. III RN 4/01 – OSNP 2003/2/35 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że podziela pogląd wyrażony w tych orzeczeniach, iż od momentu ogłoszenia przez Trybunał Konstytucyjny, że dany akt pozostaje w sprzeczności z aktem prawnym wyższego rzędu akt ten nie powinien być stosowany przez Sąd w konkretnej sprawie, mimo że obowiązuje. Dlatego też zdaniem NSA naruszającym przepisy prawa materialnego i procesowego było dokonywanie oceny legalności zaskarżonych decyzji w oparciu o przepisy niekonstytucyjnego i nieobowiązującego już w dacie wyrokowania rozporządzenia z 19 grudnia 1997r. i oddalenie skargi podczas, gdy zachodziła przesłanka z art. 145 § 1 lit "b" uzasadniająca uchylenie decyzji z przyczyny wznowieniowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny . W tej sytuacji zarówno zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne Wojewódzkiego Komendanta Policji jak i orzeczenie Komendanta Miejskiego podlegały uchyleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 lit. "b" ustawy z 30 września 2002 r. Zgodnie bowiem z dokonaną przez NSA oceną prawną a wcześniej wyrażoną m.in. w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 18 kwietnia 2002 r. sygn. III Zp 27/00 (OSNA 2001 Nr 10, poz. 331) , akt uznany za sprzeczny z Konstytucją mimo, iż obowiązuje to w konkretnej sprawie nie może być przez sąd stosowany. Tak więc, skoro oba orzeczenia dyscyplinarne zostały wydane w oparciu o przepisy rozporządzenia wydanego z mocy delegacji zawartej w art. 139 § 2 ustawy o Policji, który to przepis został uznany za sprzeczny z art. 92 Konstytucji, decyzje te podlegały uchyleniu. Podnoszona na rozprawie okoliczność, iż postępowanie wznowieniowe zostało zakończone orzeczeniem Komendanta Głównego Policji, utrzymującym w mocy orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego z dnia [...] lutego 2004 r. o odmowie uchylenia orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego z dnia [...] września 2003 r. (a więc orzeczenia zaskarżonego w niniejszej sprawie) nie mogła skutkować umorzeniem postępowania, jak tego domagał się organ II instancji. Ostateczne orzeczenie Komendanta Głównego Policji zapadło w dniu [...] kwietnia 2004 r. , zaś jak wcześniej wskazano, zgodnie z art. 190 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest wykładnią prawa dokonaną w niniejszej sprawie przez NSA w uzasadnieniu wyroku, jaki zapadł w dniu 28 stycznia 2005r. O kosztach postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł zgodnie z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Na zasądzoną kwotę składa się uiszczony przez skarżącego wpis oraz wynagrodzenie ustanowionego przez niego adwokata.