III SA/Lu 208/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie płatności ekologicznej PROW 2014-2020 na rok 2015 - w zakresie wniosku A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 20 grudnia 2017 r. o odmowie przyznania prawa pomocy. A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w L. (dalej jako "skarżąca") we wniosku złożonym w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, zwróciła się o zwolnienie jej od kosztów sądowych w całości. W formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy PPPr skarżąca wskazała, że posiada kapitał zakładowy o wartości 100.000 zł, zaś wartość środków trwałych spółki wynosi 0 zł. Ponadto w ostatnim roku obrotowym spółka z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej poniosła stratę w kwocie 500.000 zł. Z oświadczenia zawartego na urzędowym formularzu wynika również, że spółka na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku nie posiadała rachunków bankowych. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego do złożenia określonych dokumentów i oświadczeń, skarżąca podniosła, że nie może uczynić zadość wezwaniu, ponieważ żądane dokumenty "zaginęły bądź uległy zniszczeniu", gdyż pomieszczenie gdzie były przechowywane zostało zalane podczas nawałnic burzowych i huraganów. Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2017 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. W sprzeciwie od postanowienia skarżąca zakwestionowała odmowę przyznania pomocy, argumentując, że udzieliła wszelkich niezbędnych informacji do rozpatrzenia wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Żądanie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Skarżąca domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. Na obecnym etapie postępowania na koszty sądowe składa się wpis od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 200 zł - § 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 z późn. zm.). Przedstawiona przez skarżącą sytuacja majątkowa i finansowa spółki, nie daje podstaw do uznania, że zostały spełnione przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. uprawniające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Skarżąca ograniczyła się do wskazania, że posiada kapitał zakładowy o wartości 100.000 zł, wartość środków trwałych spółki wynosi 0 zł, a w ostatnim roku obrotowym spółka z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej poniosła stratę w kwocie 500.000 zł. Skarżąca oświadczyła również, że na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku nie posiadała rachunków bankowych. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 199 p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Obowiązek stron ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie dotyczy również podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Osoba prawna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe, czy dochody (vide postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 14 lipca 2008 r., sygn. akt I SA/GI 219/08). W świetle ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych, przyznanie stronie prawa pomocy powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie środków na sfinansowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (vide postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 61/04). Taka sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Brak jest podstaw do stwierdzenia, że skarżąca nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania - w niniejszej sprawie wpisu sądowego od skargi. Strata finansowa jako ujemny wynik bilansu przychodu i kosztów nie jest okolicznością tożsamą z brakiem środków finansowych. Strata z działalności gospodarczej jest bowiem pojęciem wytworzonym na potrzeby rozliczeń podatkowych i skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (vide postanowienie NSA z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt II GZ 112/11). Dlatego też nie można tylko na tej podstawie oceniać realnych korzyści ekonomicznych z prowadzenia działalności gospodarczej. Okoliczność, że skarżąca poniosła stratę nie świadczy, że spółka utraciła płynność finansową, skarżąca nie wykazała bowiem, aby zamierzała zawiesić prowadzoną działalność gospodarczą, czy też aby była objęta postępowaniem likwidacyjnym, upadłościowym, układowym lub naprawczym. Wbrew twierdzeniu skarżącej, złożone oświadczenie o majątku i dochodach w PPPr nie jest wystarczające do oceny spełnienia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w postanowieniu, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 260 p.p.s.a.