III SA/Lu 212/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA (del) Dorota Chobian,, Sędzia WSA Jacek Czaja, Protokolant Asystent sędziego Adam Traczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2005 r. sprawy ze skargi L.Z. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] lutego 2005 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie uchylenia karty powołania do odbycia zasadniczej służby wojskowej uchyla zaskarżoną decyzję. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego decyzją z dnia [...] po rozpatrzeniu odwołania Ł. Ż. od decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień - 1 w L. z dnia [...] lipca 2004 r. - umorzył postępowanie odwoławcze, powołując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 24 ust. 2 w zw. z art. 45 i art. 60 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 kpa. W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że organ I instancji decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. powołał Ł. Ż. do odbycia zasadniczej służby wojskowej w JW. [...] G., z terminem stawiennictwa na dzień [...] sierpnia 2004 r. Powołanie nastąpiło, w związku z uznaniem poborowego za zdolnego do odbycia czynnej służby wojskowej, na mocy orzeczenia Nr 1[...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. wydanego przez Powiatową Komisję Lekarską Nr 2 w L. (kategoria zdrowia "A" - § 2 pkt 8, § 3 pkt 5). Zmiana zadania uzupełnieniowego w II półroczu 2004 r. oraz brak akceptacji dowódcy JW. [...] G. w kwestii powołania skarżącego, z uwagi na posiadane schorzenia wynikające z w/w orzeczenia spowodowały, że Wojskowy Komendant Uzupełnień w L. zaskarżoną decyzją uchylił swoją ostateczną decyzję - kartę powołania na podstawie art. 155 kpa, gdyż skarżący wyraził na powyższe jednoznaczną zgodę poprzez zwrot karty powołania. Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów odwołania stwierdzając, że istniały przesłanki do zastosowania art. 155 kpa. Po złożeniu odwołania, organ I instancji analizując jego treść wezwał skarżącego, z uwagi na niezadowolenie z odstąpienia od powołania do czynnej służby wojskowej i skierował go do Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej celem ponownego orzeczenia o zdolności do służby wojskowej. Orzeczeniem Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w L. Nr [...] z dnia [...] września 2004r. Ł. Ż. został uznany za czasowo niezdolnego do służby wojskowej (kategoria "B" - 12 miesięcy). Orzeczenie powyższe zostało utrzymane w mocy przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarska - orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...]. Zmiana kategorii zdolności do służby wojskowej stanowi zatem istotną przesłankę do umorzenia postępowania odwoławczego (art. 105 § 1 kpa). Organ odwoławczy nie dopatrzył się równocześnie naruszenia przepisów prawa przez organ I instancji w decyzji z dnia [...] lipca 2004 r. i nie znalazł podstaw do jej zmiany. Skargę sądową na powyższą decyzję złożył Ł. Ż., wnosząc o stwierdzenie jej nieważności. W uzasadnieniu skargi podniósł, że nigdy nie wyraził zgody na zwrot karty powołania. Składając odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej dał wyraz sprzeciwu wobec łamania prawa i poświadczenia nieprawdy w dokumencie. Do powtórnych badań lekarskich przystąpił dobrowolnie, po otrzymaniu propozycji od mjr R. M. Orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] jest nieprawomocne, gdy skarżący wniósł na nie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W odpowiedzi na skargę Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Naprzód zwrócić należy uwagę na niekonsekwencję w rozumowaniu organu odwoławczego, który w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - z jednej strony stwierdza, że istnieją przesłanki do umorzenia postępowania odwoławczego, z drugiej zaś merytorycznie ocenia decyzję pierwszoinstancyjną podnosząc, iż została ona wydana w zgodzie z obowiązującym prawem. Tego rodzaju dualizm jest niedopuszczalny, skoro skutkiem umorzenia postępowania odwoławczego jest wiążąca moc decyzji organu I instancji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 1999 r. sygn. IV SA 2326/96 - LEX Nr 47893). Zastosowany przez organ odwoławczy przepis art. 138 § 1 pkt 3 kpa nie wymienia przesłanek dopuszczających umorzenie postępowania odwoławczego. Należy zatem mieć na uwadze dotychczasowy dorobek judykatury oraz doktryny i nie siląc się na oryginalność - powtórzyć za B. Adamiak, że tego rodzaju decyzja może być wydana w sytuacji gdy prowadzenie postępowania odwoławczego było bezprzedmiotowe "(...) a zatem gdy przedmiotem zaskarżenia nie była decyzja nieostateczna, a inna czynność lub decyzja ostateczna, w razie gdy osoba wnosząca odwołanie nie ma w sprawie interesu prawnego, w razie śmieci strony, gdy sprawa administracyjna ma charakter ściśle związany ze stroną i nie przechodzą prawa na następców prawnych, gdy cofnięcie odwołania przez stronę uznano za skuteczne przez organ odwoławczy, gdy brak właściwości organu odwoławczego do rozpoznania odwołania" (Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne: B.Adamiak i J.Borkowski - Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis - W-wa 2004, Wydanie II - str. 285). Stanowisko powyższe, jako własne prezentuje również skład orzekający w przedmiotowej sprawie. Okoliczność zatem, że po wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej, a przed rozpatrzeniem wniesionego od niej odwołania nastąpiła "(...) zmiana kategorii zdolności do służby wojskowej (...)" skarżącego, nie może stanowić normatywnej przesłanki do umorzenia postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3, w zw. z art. 105 § 1 kpa, jak wadliwie wywiódł organ II instancji. Sąd administracyjny rozstrzyga wyłącznie w granicach danej sprawy, a zatem nie jest uprawniony do oceny legalności orzeczenia Nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. wydanego przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską - K. Takiej oceny dokona Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w którym zawisła sprawa ze skargi Ł. Ż. Nie jest również władny do dokonania przedsądu i za organ odwoławczy ocenić zasadność odwołania wniesionego przez Ł. Ż. od decyzji z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...] wydanej przez Wojskowego Komendanta Uzupełnień- 1 w L. Godzi się jednak wskazać, że owa decyzja pierwszoinstancyjna zapadła w trybie art. 155 kpa, który przewiduje określone przesłanki. Dopiero ich łączne spełnienie powoduje prawnie dopuszczalną możliwość wzruszenia, tj. uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawo. Ponownie rozpatrując odwołanie organ odwoławczy będzie miał obowiązek szczegółowego zbadania istnienia wszystkich przesłanek zawartych w w/w przepisie. Uwzględni zwłaszcza obowiązującą wykładnię prawa w zakresie pojęcia "za zgodą strony", która to zgoda nie może być dorozumiana ani domniemana, lecz musi być wyraźnie oświadczona (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 1991 r. sygn. III ARN 32/90 - OSNC 1992/6/112 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 marca 2002 r. sygn. IV SA 1305/00 - LEX Nr 80651; z dnia 5 stycznia 2000 r. sygn. I SA 1826/98 - LEX Nr 57178; z dnia 25 października 1999 r. sygn. IV SA 1714/97 - LEX Nr 47916; z dnia 15 lipca 1999 r. sygn. I SA 314/99 - LEX Nr 48557; z dnia 18 lutego 1999 r. sygn. IV SA 251/97 - LEX Nr 48251; z dnia 24 listopada 1998 r. sygn. I SA/380/98 - LEX Nr 45708). Skoro zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 3 kpa, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przeto podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Z tych względów należało orzec jak w sentencji.