III SA/Lu 212/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis Sędzia WSA Ewa Ibrom po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 5 lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 lutego 2024 r. nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez E. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. (dalej jako "strona skarżąca") od decyzji Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia 20 marca 2023 r. nr [...] Powyższe rozstrzygniecie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco. Decyzją z dnia z dnia 20 marca 2023 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej (dalej jako "organ I instancji") nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 6.000 zł za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy przez kierowcę nieposiadającego ważnego świadectwa kierowcy oraz za niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1539). Decyzja została doręczona stronie skarżącej w dniu 24 marca 2023 r. W dniu 11 kwietnia 2023 r. skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 25 maja 2023 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej jako "organ odwoławczy") utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W wyniku rozpoznania wniesionej przez stronę skarżącą skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, wyrokiem z dnia 5 października 2023 r., sygn. akt III SA/Lu 383/23, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Sąd stwierdził, że organ dopuścił się rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), dalej jako "k.p.a.", bowiem rozpoznał odwołanie, które zostało złożone przez stronę z uchybieniem czternastodniowego terminu do jego wniesienia. Postanowieniem z dnia 5 lutego 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy przywołał przepisy art. 129 § 1 i 2 k.p.a. i wyjaśnił, że decyzja organu I instancji została doręczona stronie skarżącej w dniu 24 marca 2023 r., w związku z czym czternastodniowy termin do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie upłynął z dniem 7 kwietnia 2023 r. Odwołanie od decyzji Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia 20 marca 2023 r. zostało nadane w Urzędzie Pocztowym 11 kwietnia 2023 r., a zatem z uchybieniem wskazanego terminu. Stwierdzenie, że odwołanie zostało złożone po upływie terminu, obligowało organ do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. E. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na powyższe postanowienie, zarzucając, że jest ono sprzeczne z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 października 2023 r., sygn. akt III SA/Lu 383/23. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest postanowienie organu odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. W myśl art. 129 § 1 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2). Wskazany termin jest terminem zawitym, co oznacza, że jego przekroczenie, niezależnie od przyczyn, powoduje konieczność stwierdzenia, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Jednocześnie jest to termin ustawowy, a zatem wiąże wszystkie osoby i organy występujące w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne (art. 134 k.p.a.). Z powyższego wynika, że organ właściwy do rozpatrzenia odwołania, działając z urzędu – obligatoryjnie bada zachowanie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Koniecznym warunkiem merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ II instancji jest uprzednie zbadanie, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz, czy wniesiono je w terminie. Pozytywny wynik tego badania, otwiera dopiero drogę do wydania jednej z właściwych decyzji, o których mowa w art. 138 § 1 lub § 2 k.p.a. Negatywny wynik powyższego badania wywołuje natomiast taki skutek, że nie jest możliwa merytoryczna ocena decyzji pierwszoinstancyjnej, zaś organ odwoławczy załatwia sprawę w sposób procesowy poprzez wydanie postanowienia, w którym stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania (art. 134 k.p.a.). Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność orzeczenia organu I instancji. W razie ustalenia, że odwołanie zostało wniesione po terminie, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do jego wniesienia. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że przesyłkę zawierającą decyzję organu I instancji doręczono stronie skarżącej w dniu 24 marca 2023 r. Decyzja pierwszoinstancyjna zawierała prawidłowe pouczenie o przysługującym stronie prawie do wniesienia o odwołania do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie, za pośrednictwem Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Termin do wniesienia odwołania upłynął zatem w dniu 7 kwietnia 2023 r. Odwołanie zostało natomiast złożone dopiero w dniu 11 kwietnia 2023 r. Z powyższego wynika, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem czternastodniowego terminu do dokonania tej czynności. W związku z powyższym organ odwoławczy zobligowany był stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wskazać także nalży, że skarżąca nie skorzystała z możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu, o którym mowa w art. 58 § 1 i 2 k.p.a. Wbrew twierdzeniom skarżącej, nie można uznać, że zaskarżone postanowienie jest sprzeczne z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 października 2023 r., sygn. akt III SA/Lu 383/23. Wręcz przeciwnie. W sytuacji wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z dnia 25 maja 2023 r. oraz stwierdzenia, że wniesione przez skarżącą odwołanie nie mogło wywołać skutku w postaci wszczęcia postepowania odwoławczego organ odwoławczy zobligowany był stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.). Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym. W świetle art. 119 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy (pkt 2), a także, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (pkt 3). W sprawie zachodziły przesłanki wymienione w obu przytoczonych punktach art. 119 p.p.s.a. Organ w odpowiedzi na skargę zgłosił wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Strona skarżąca, mimo zawiadomienia o złożeniu tego wniosku (k. 26 i 30 akt sprawy), nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. Jednocześnie przedmiot skargi stanowiło postanowienie wymienione w art. 119 pkt 3 p.p.s.a.