III SA/Lu 215/10
PostanowienieWSA w Lublinie2010-07-06
Skład orzekający: Anna Puton - Mazurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek ubezpieczeniowych, strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy, a jeśli tak, to czy może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Strona skarżąca w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek ubezpieczeniowych jest zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy art. 239 pkt 1 lit. e) PPSA. W związku z tym, że nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, rozpoznaniu podlega jedynie wniosek o ustanowienie adwokata. Prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata może zostać przyznane, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co w niniejszej sprawie zostało udowodnione trudną sytuacją finansową i zdrowotną.Stan faktyczny
W. D. złożył skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek, jednocześnie wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Po wezwaniu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, skarżący nadesłał wypełniony formularz, domagając się zwolnienia od kosztów i ustanowienia adwokata. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek, uwzględniając trudną sytuację finansową i zdrowotną skarżącego oraz jego rodziny.Rozstrzygnięcie
Przyznano W. D. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton - Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. D. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] , Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanawia: przyznać W. D. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
W złożonej skardze skarżący zawarł jednocześnie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Skarżący wezwany do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, w terminie nadesłał wypełniony urzędowy formularza wniosku zaznaczając w nim, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie natomiast do art. 239 pkt 1 lit. e) p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sprawa, w której strona skarżąca wniosła skargę, mieści się w wymienionej kategorii spraw, a zatem strona jest w tej sprawie zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W związku z tym, że strona nie ma obowiązku uiszczenia jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie w której wniosła skargę, rozpoznaniu podlega jedynie wniosek strony o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie adwokata.
W tym miejscu podnieść należy, że do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie przepisy o przyznaniu prawa pomocy (art. 262 p.p.s.a.). Zgodnie z powyższym, żądanie strony dotyczące przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 ( 3 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stwierdzić należy, że wniosek strony o ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie, ponieważ strona wykazała, iż nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Skarżący w uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego na urzędowym formularzu podniósł trudną sytuację finansową i zdrowotną rodziny, brak środków pieniężnych na wykupienie leków. W dalszej części urzędowego formularza skarżący wykazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i córką. Odnośnie stanu majątkowego podał, że oprócz mieszkania o pow. [...] m2, nie posiadają innych nieruchomości jak również żadnych zasobów pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych. Jako źródło utrzymania rodziny skarżący wskazał na swoje świadczenie emerytalne w kwocie [...] zł brutto, rentę żony w kwocie [...] zł brutto oraz rentę córki w wysokości [...] zł brutto. Skarżący zwrócił uwagę, iż z renty żony ZUS dokonuje potrąceń na kwotę ok. [...] zł, co powoduje, że jej świadczenie netto wynosi [...] zł.
Mając na uwadze przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wynikającą z akt sprawy, sytuację materialną i zdrowotną skarżącego i jego rodziny, (niski realny dochód rodziny, brak zasobów pieniężnych, a także brak majątku, który mógłby służyć pozyskaniu środków pieniężnych na sfinansowanie kosztów postępowania, istniejące schorzenia wszystkich członków rodziny), uznać należy, że strona nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w zakresie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe prowadzi do wniosku, że strona znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata.
Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 262 i art. 258 § 1
i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło