III SA/Lu 218/08
WyrokWSA w Lublinie2008-11-25
Skład orzekający: Maria Wieczorek, Jerzy Drwal, Jadwiga Pastusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków może dokonać zmian w zapisach dotyczących właściciela nieruchomości na podstawie dokumentów historycznych, jeśli nie stanowią one bezspornego dowodu aktualnego stanu prawnego i nie zostały sporządzone po wprowadzeniu kwestionowanych danych do ewidencji?Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie może dokonać zmian w zapisach dotyczących właściciela na podstawie dokumentów historycznych, które nie stanowią bezspornego dowodu aktualnego stanu prawnego i nie zostały sporządzone po wprowadzeniu kwestionowanych danych do ewidencji. Ewidencja ma charakter techniczno-deklaratoryjny i nie rozstrzyga sporów o prawa własności. Zmiany mogą być wprowadzane jedynie na podstawie dokumentów potwierdzających aktualny stan prawny, a wnioskodawca ma obowiązek dostarczyć takie dokumenty.Stan faktyczny
Wnioskodawca W.W. domagał się wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, wpisując siebie jako właściciela działki nr [...]. Przedłożył szereg dokumentów historycznych, jednak organy administracji uznały, że nie stanowią one bezspornego dowodu jego własności i nie dotyczą aktualnie spornej działki. Po odmowie wprowadzenia zmian przez organ I instancji i utrzymaniu tej decyzji przez organ II instancji, sprawa trafiła do WSA w Lublinie. Skarżący zarzucił organom brak wnikliwego zbadania dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Protokolant Starszy inspektor Maria Filipek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 25 listopada 2008r. sprawy ze skargi W.W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2008r., znak [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L., po rozpatrzeniu odwołania W. W. od decyzji z dnia [...] lutego 2008r., znak [...], wydanej z upoważnienia Starosty L., w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia doszło w następujących okolicznościach:
Podaniem z dnia 9 sierpnia 2007r. W. W zwrócił się do Starostwa Powiatowego w L. Filia Wydziału Geodezji w B. o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów dla obrębu B. Centrum odnośnie działki Nr [...] o pow. 49 mkw i wpisanie W. W. s. J. i A. jako właściciela. Na poparcie swego żądania wnioskodawca przedłożył szereg dokumentów, które w jego ocenie świadczą o tym, że jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości. Wśród nich znalazły się kserokopie następujących dokumentów: świadectwa będącego załącznikiem do aktu notarialnego Nr [...] z dnia 15 czerwca 1895r.; opisu majątku z dnia 10 listopada 1900r. po zmarłej W. E. z B. S.; zaświadczenia Zarządu Gminnego w B. z 13 grudnia 1948r; aktu notarialnego Nr Rep. [...] z 3 października 1946r. (kupno kuźni i całości reszty placu przy kuźni); aktu notarialnego Nr Rep. [...] z dnia 21 grudnia 1948r. dotyczącego zakupu ¼ domu i placu pod nim; postanowienia Sądu Grodzkiego w L. z 29 marca 1950r. o urządzeniu zbioru dokumentów, zaświadczenie Zarządu Gminy B. z 27 lipca 1925r.
Pismem z dnia 24 sierpnia 2007r. Starostwo Powiatowe w L. Filia Wydziału Geodezji w B. zobowiązało W. W. do dostarczenia w terminie do 12 października 2007r. sporządzonych przez jednostkę wykonawstwa geodezyjnego dokumentów geodezyjnych, kartograficznych i innych dokumentów, niezbędnych do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, w tym: mapy stanu prawnego przedmiotowej działki; wykazu synchronizacyjnego, zawierającego oznaczenie tej działki wynikające z przedłożonych dokumentów prawnych w korelacji z obecnie obowiązującą ewidencją gruntów i budynków; dokumentów zawierających analizę i zakres stanu prawnego wynikającego z treści przedłożonych dokumentów prawnych w powiązaniu z obowiązującą ewidencją gruntów i budynków.
Pismem z dnia 10 września 2007r. pełnomocnik W. W. – A. W. poinformował organ prowadzący postępowanie, że wykonanie dokumentacji wskazanej w piśmie z 24 sierpnia 2007r. zlecił jednostce wykonawstwa geodezyjnego, ustalając wstępny termin wykonania dokumentacji do 20 listopada 2007r. Kolejnym pismem – z dnia 19 listopada 2007r. A. W. poinformował organ, że dokumenty prawne dotyczące przedmiotowej działki przekazał geodecie uprawnionemu C. W. Jednocześnie dołączył do pisma kolejne dokumenty mające potwierdzić zasadność żądań w zakresie zmian w ewidencji gruntów i budynków: mapę z 1960r. wykonaną przez geodetę T. P., mapę z 1961r. wykonaną przez geodetę T. N., mapy ze zbiorów Archiwum Państwowego w L. z lat 1808-1929 oraz Archiwum Państwowego w R. "ZDP Kartografia Guberni L.".
Pismem znak [...] pełnomocnik W. W. został ponownie zobowiązany do przedłożenia w terminie do 31 stycznia 2008r. dokumentów niezbędnych do wprowadzenia zmian w ewidencji, wskazanych we wcześniejszym piśmie z 24 sierpnia 2007r. W odpowiedzi A. W. złożył pismo z dnia 23 stycznia 2008r., do którego dołączył następujące dokumenty: świadectwo wydane przez Wójta Gminy B. Nr [...] z 15 czerwca 1895r., wypis z tabeli likwidacyjnej Nr [...] – obydwa dokumenty w oryginale rosyjskim i tłumaczeniu na język polski, kserokopię pisma Burmistrza Miasta B.e z 4 września 2003r., informujące A. W., iż działka nr [...] nie ma uregulowanego stanu prawnego.
Decyzją z dnia [...] lutego 2008r., znak [...], wydaną z upoważnienia Starosty L., odmówiono wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu B.-Centrum poprzez odmowę wykreślenia w jednostce rejestrowej nr [...] Skarb Państwa – właściciel, Gmina B. – użytkownik i wpisania w to miejsce W. W. s. J. i A. jako właściciela. Decyzję odmowną organ I instancji uzasadnił tym, że przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty graficzne i opisowe albo w ogóle nie dotyczą działki nr [...], będącej przedmiotem postępowania, albo nie stanowią bezspornych dowodów na to, że W. W. jest właścicielem działki nr [...] położonej w obrębie B.-Centrum. Organ podniósł, iż zmiany w ewidencji gruntów i budynków w zakresie podmiotu wpisuje się tylko na podstawie tytułów prawnych wykazanych w odpowiednich dokumentach. Ewidencja pełni wyłącznie funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów ani nie ustala tych praw, winna być wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego. Ponieważ wnioskodawca, mimo dwukrotnego wezwania go do przedstawienia odpowiednich dokumentów, nie przedstawił ich, organ prowadzący ewidencję nie mógł samodzielnie rozstrzygać o uprawnieniach wnioskodawcy do gruntu na podstawie dokumentów, w których nie ma mowy o działce będącej przedmiotem wniosku, a w konsekwencji organ musiał odmówić dokonania żądanych zmian.
Od decyzji powyższej odwołanie wniósł A. W. jako pełnomocnik W. W. Odwołujący się podniósł iż decyzja jest wadliwa, nie uwzględnia bowiem, potwierdzonych przedstawionymi w toku postępowania dokumentami, okoliczności dotyczących własności i faktycznego władania przedmiotowym gruntem. Przede wszystkim decyzja nie uwzględnia faktu, iż przedmiotowa działka została nabyta przez W. W. od W. S. umową zawartą w formie aktu notarialnego nr Rep. [...] z dnia 3 października 1946r. Odwołujący się wskazał również, że podczas zakładania ewidencji w latach 60-tych XX-wieku nie wzięto pod uwagę istniejących aktów notarialnych oraz pozostałych dokumentów stwierdzających jednoznacznie prawo własności opisywanego gruntu i w konsekwencji bez podstawy prawnej jako użytkownika wpisano Skarb Państwa.
Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2008r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, że wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów i budynków zgodnie z żądaniem W. W. jest uzależnione od przedłożenia organowi prowadzącemu ewidencję takiej dokumentacji, z której będą wynikały jednoznacznie jego prawa do przedmiotowej działki. W ocenie organu wnioskodawca takich dokumentów nie przedstawił. Załączone przez wnioskodawcę dokumenty dotyczą nieruchomości położonej w B. przy ul. [...], jednakże nie posiadają one odniesienia do aktualnej mapy ewidencji gruntów i budynków. Ponadto organ stwierdził, że z żadnego z przedłożonych przez wnioskodawcę dokumentów nie wynika, aby właścicielem działki nr [...] był W. W. W tym stanie rzeczy organ I instancji podjął właściwą decyzję, zatem w ocenie organu odwoławczego należało utrzymać ją w mocy.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł A. W. reprezentujący W. W. Skarżący zarzucił organowi odwoławczemu brak wnikliwego zbadania dowodów i zgodnego ze stanem faktycznym rozpatrzenia odwołania od decyzji. W związku z tym skarżący wniósł o uchylenie decyzji w całości i skierowanie sprawy do powtórnego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L. wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zarzuty podniesione przez skarżącego w skardze nie mają uzasadnionych podstaw. Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie dopatrzył się również w działaniach organów administracji publicznej naruszeń prawa, które winien uwzględnić z urzędu, nie będąc związanym zarzutami skargi (art. 134 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej jako: p.p.s.a.).
Na wstępie należy stwierdzić, iż z mocy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) ewidencja gruntów i budynków stanowi jednolity dla kraju i systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach i budynkach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami (art. 2 pkt 8).
Z przepisów ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika, że zapisy w ewidencji gruntów mają jedynie charakter techniczno-deklaratoryjny. Rejestr odzwierciedla aktualny stan prawny nieruchomości, ma charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny. Nie może zatem rozstrzygać sporów co do prawa własności gruntu, ani nadawać prawa do nieruchomości. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich (por. dla przykładu wyroki NSA z 21 stycznia 1998r., II SA 725/97, LEX nr 41837; z 20 sierpnia 1998 r., II SA 766/98, LEX nr 41298; z 20 listopada 1998 r., II SA 914/98, LEX nr 41816). Celem postępowania zmierzającego, tak jak w badanej sprawie, do dokonania zmian w ewidencji, nie jest rozstrzyganie w kwestii praw do przedmiotowej nieruchomości, lecz aktualizacja zawartych w niej danych na podstawie dokumentów (orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, prawomocnych decyzji organów administracji publicznej) potwierdzających aktualny stan prawny.
Aby zapewnić organowi prowadzącemu ewidencję (staroście) dostęp do informacji o zmianach w zakresie danych ujętych w ewidencji ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne nakłada na właścicieli i inne podmioty wymienione w ustawie obowiązek zgłaszania wszelkich zmian danych objętych ewidencją, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian (art. 22 ust. 2 zd. 1). Ponadto, jak wynika z art. 22 ust. 3 ustawy, na żądanie starosty osoby zgłaszające zmiany danych objętych ewidencją gruntów obowiązane są dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian. Dokonanie zmian w operacie możliwe jest poprzez udokumentowanie przez osobę zainteresowaną rozbieżności pomiędzy danymi wynikającymi z ewidencji a danymi wynikającymi z przedłożonych dokumentów. Istotne jest przy tym zastrzeżenie, na co trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 lutego 2003 r. (II SA 1478/01; LEX nr 156384) , że w art. 22 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego chodzi o takie dokumenty, które zostały sporządzone już po wprowadzeniu do ewidencji gruntów kwestionowanych danych.
Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że W. W., mimo dwukrotnego wezwania organów, nie przedstawił w toku postępowania dokumentów, które uzasadniałyby dokonanie w ewidencji gruntów i budynków zmian zgodnych z treścią jego żądania. Trafnie organy administracji publicznej wskazały, że przedstawione przez wnoszącego dokumenty o charakterze graficznym (wyrysy z map i planów z różnych okresów czasu, przy czym najnowszy pochodzi z roku 1961r.) nie dotyczą będącej przedmiotem niniejszego postępowania działki oznaczonej w aktualnym operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu B.-Centrum numerem [...]. Z kolei przedstawiane przez skarżącego w toku postępowania dokumenty w postaci aktów notarialnych, orzeczeń sądu, tabeli likwidacyjnych, świadectw i zaświadczeń nie stanowią bezspornego dowodu potwierdzającego, że W. W. jest właścicielem działki, której dotyczy postępowanie. Są to dokumenty pochodzące z odległej przeszłości (najstarszy z roku 1895, najnowszy z 1950), nie sposób zatem na ich podstawie ustalić jakich działek wedle aktualnego kształtu operatu ewidencji gruntów i budynków dotyczą. Prawidłowo organy obu instancji ustaliły, że odnoszą się one do zupełnie innej działki, niż objęta postępowaniem. Jak wynika także z dokumentów przedstawianych przez skarżącego (pismo Burmistrza Miasta B. z 4 września 2003r., informujące A. W., iż działka nr [...] nie ma uregulowanego stanu prawnego) kwestia własności przedmiotowej działki nie została uregulowana w sposób prawny. W związku z tym organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków, która jak wyżej wskazano pełni wyłącznie funkcje informacyjno-techniczne, nie może dokonywać w postępowaniu o zmianę wpisu do ewidencji samodzielnych ustaleń w kwestii własności przedmiotowej działki. Musi w tym zakresie opierać się na aktualnych dokumentach potwierdzających stan prawny.
Sąd zwraca przy tym uwagę, co podkreśla się w wyżej cytowanym orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że dokumenty, które miałyby stanowić podstawę dokonania ewentualnych zmian w ewidencji gruntów i budynków muszą być sporządzone już po wprowadzeniu do ewidencji zakwestionowanych danych. Jak trafnie ustalił organ ewidencyjny na podstawie posiadanych dokumentów (k. 24-24 akt administracyjnych) kwestionowane przez skarżącego dane zostały wprowadzone do ewidencji w latach 70-tych XX-wieku. Działka, której dotyczy niniejsze postępowanie, nosząca aktualnie nr [...] w ewidencji gruntów i budynków przed modernizacją ewidencji w 1984r. nosiła numer [...]. W aktach sprawy administracyjnej znajduje się kserokopia wypisu z ewidencji gruntów z 4 lutego 1978r., w którym działka o dawnym numerze [...] była zapisana w jednostce rejestrowej nr [...], a jako posiadacz wpisany był Urząd Miasta i Gminy B. W aktach tych znajdują się również kserokopie dokumentacji dotyczącej przeprowadzonej w okresie od 1 października 1973r. do 25 czerwca 1974r. na terenie miasta B. inwentaryzacji mienia Skarbu Państwa. W ramach tej procedury dokonano w dniu 8 listopada 1973r. protokolarnego ustalenia granic. W postępowaniu tym uczestniczył W. W. jako osoba władająca obiektem [...], stanowiącym działkę o ówczesnym numerze [...]. Fakt ten potwierdzają własnoręczne podpisy W. W. na dokumentach związanych z tym postępowaniem. W dokumentach tego postępowania zawarty jest zapis, zgodnie z którym władającym przedmiotową działką jest Skarb Państwa – Urząd Miejski w B. (k. 31 akt administracyjnych). Ustalenia te organy poczyniły na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, Sąd nie znajduje zatem podstaw do ich kwestionowania.
W świetle wyżej prezentowanego poglądu, który Sąd w składzie niniejszym w pełni podziela, dokumenty przedstawione przez skarżącego, jako pochodzące z okresu przed zamieszczeniem w ewidencji kwestionowanych danych nie mogły stanowić podstawy dokonania zmiany w ewidencji zgodnie z jego żądaniem.
Z powyższych rozważań wynika, że skarżący nie przedstawił w toku postępowania aktualnych dokumentów w sposób jednoznaczny i bezsporny wskazujących, że to on jest właścicielem przedmiotowej działki o nr [...]. Organ prowadzący ewidencję nie mógł zatem dokonać żądanej przez skarżącego zmiany w zakresie wpisu właściciela, zatem decyzja odmowna organu była zgodna z prawem. Wbrew zarzutom skarżącego dotyczącym braku wnikliwego zbadania dowodów, organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób wyczerpujący i logiczny dokonał analizy stanu faktycznego sprawy, nie można zatem przyjąć, że decyzję podjął w oparciu o wadliwe ustalenia faktyczne.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, co w świetle art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniało jej oddalenie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło