III SA/Lu 219/05
WyrokWSA w Lublinie2005-06-21
Skład orzekający: Marek Zalewski, Dorota Chobian, Jadwiga Pastusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby z miejsca pobytu stałego, jeśli opuszczenie tego miejsca było spowodowane działaniami osób trzecich (np. córki), a nie dobrowolną decyzją o zmianie miejsca zamieszkania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej orzeka o wymeldowaniu osoby z miejsca pobytu stałego na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, gdy osoba ta opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Ewidencja ludności służy rejestracji faktycznego miejsca zamieszkania, a nie ocenie legalności pobytu czy przyczyn opuszczenia lokalu. W związku z tym, nawet jeśli opuszczenie miejsca pobytu stałego nie było dobrowolne lub było spowodowane działaniami innych osób, ale faktycznie nastąpiło zaprzestanie zamieszkiwania w danym lokalu, organ ma podstawę do orzeczenia wymeldowania.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę W. B. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. Skarżący zarzucił organowi nieuwzględnienie faktycznej przyczyny jego nieprzebywania w lokalu przy ul. G., wskazując na przymus spowodowany zachowaniem córki. Organ odwoławczy ustalił, że skarżący faktycznie nie zamieszkuje w lokalu przy ul. G., lecz przy ul. P. z żoną, co potwierdziły kontrole policyjne. Skarżący sam przyznał, że bywa w lokalu przy ul. G. tylko dwa razy w tygodniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia WSA (del) Dorota Chobian,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak /spr./, Protokolant Ewa Lachowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2005r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną z upoważnienia Wojewody przez Dyrektora Wydziału Spraw Obywatelskich i Migracji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania W. B. od decyzji Zastępcy Dyrektora Wydziału Spraw Administracyjnych działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] o wymeldowaniu W. B. z pobytu stałego przy ul. G. w L., utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ administracji na wniosek strony lub z urzędu wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przez opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu należy rozumieć fizyczne nieprzebywanie w lokalu i skoncentrowanie swoich spraw życiowych w innym miejscu.
Organ pierwszej instancji w sposób nie budzący wątpliwości ustalił, że W. B. nie zamieszkuje w lokalu przy ul. G. Zamieszkuje natomiast z żoną w lokalu przy ul. P. w L. Powyższy fakt potwierdzają kontrole meldunkowe przeprowadzone przez funkcjonariuszy Komisariatu V Policji.
Sam odwołujący się w swoich zeznaniach złożonych do protokołu przesłuchania zeznał, że zamieszkuje z żoną przy ul. P., natomiast przy ul. G. bywa dwa razy w tygodniu, co nie może być utożsamiane z zamieszkiwaniem na pobyt stały w rozumieniu art. 6 ust. 1 cytowanej ustawy.
Zameldowanie jest tylko wyłącznie potwierdzeniem faktycznego, rzeczywistego zamieszkiwania osoby pod danym adresem, natomiast celem ewidencji ludności jest rzetelne zbieranie informacji w zakresie danych o faktycznym, a więc zgodnym z rzeczywistością, miejscu zamieszkania i pobytu osób.
Na powyższą decyzję W. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając organowi nieuwzględnienie faktycznej przyczyny nieprzebywania przez skarżącego w domu przy ul. G. Według skarżącego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Skarżący podniósł, że do zabrania rzeczy osobistych z domu przy ul. G. i nieprzebywania tam, został zmuszony przez dokuczliwe zachowanie córki.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269) i przepisów rozdziału pierwszego ustawy z dnia sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjnie sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje badanie zgodności z prawem indywidualnych aktów administracyjnych. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej legalności, stwierdzić należy, ze decyzja organu drugiej instancji z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] została wydana w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa.
Na wstępie należy wyjaśnić, że materia ewidencji ludności została uregulowana w ustawie z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 z późn. zm.). Z przepisów tej ustawy wynika; że przez pobyt stały należy rozumieć zamieszkanie w określonej miejscowości poci oznaczonym adresem z zamiarem stałego tam przebywania (art. 6 ustawy).
Czynność wymeldowania uregulowano w art. 15 powołanej ustawy. Powinna dopełnić jej osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub pobytu czasowego trwającego dłużej niż 2 miesiące najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca (art. 15 ust. 1 ustawy). W przypadku nie dopełnienia tego obowiązku - organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się (art. 15 ust. 2 ustawy).
W przedmiotowej sprawie skarżący W. B. kwestionuje decyzję o wymeldowaniu go z lokalu przy ul. G. bez uwzględnienia faktu, iż nie opuścił on tego lokalu dobrowolnie i nie miał zamiaru opuszczenia go na stałe.
Jak wyjaśniono powyżej, organ gminy orzeka o wymeldowaniu danej osoby z miejsca pobytu stałego z urzędu lub na wniosek innej osoby - na podstawie art. 15 ust 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Należy zgodzić się ze stanowiskiem (organu, że ewidencja ludności służy wyłącznie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego, nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2003 r., sygn. akt SA/Bd 1242/03, Wspólnota 2004/10/54; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2003 r. sygn. akt V SA 2425/02, Wspólnota 2004/9/58; wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., Dz. U. Nr 78, poz. 716).
W związku z powyższym przepis art. 15 ust. 2 należy interpretować tak, że podstawę orzekania o wymeldowaniu osoby z miejsca stałego pobytu stanowić może tylko przesłanka opuszczenia miejsca pobytu stałego bez wymeldowania się. W sytuacji braku dopełnienia obowiązku wymeldowania, przedmiotem oceny organu jest więc wyłącznie stan faktyczny niezamieszkiwania w przedmiotowym lokalu.
W świetle materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie, w szczególności w świetle wyjaśnień złożonych przez W. B., bezsporne jest, że skarżący nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. Zatem przesłanka zastosowania art. 15 ust. 2, tj. przesłanka opuszczenia przez daną osobę miejsca stałego pobytu i niezamieszkiwania tam, została spełniona. Skarżący W. B. sam potwierdził ten fakt przyznając w zeznaniach złożonych w dniu [...] listopada 2004 r. w odwołaniu od decyzji pierwszej instancji oraz w skardze do sądu administracyjnego że przebywa na ul. P. Również z pisma Zastępcy Komendanta Komisariatu V Policji z dnia [...] listopada 2004 r. wynika, że W. B. zamieszkuje przy ul. P. Powyższe ustalenia przesądzają o prawidłowości decyzji o wymeldowaniu W. B. z przedmiotowego lokalu.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego, że opuszczenie przez niego miejsca zamieszkania przy ul. G. było spowodowane zachowaniem córki, której skarżący, według jego twierdzeń, przekazał środki ze sprzedaży gospodarstwa w zamian za zapewnienie dożywotniego utrzymania, podkreślić należy, że w świetle prawa cywilnego istnieją środki prawne uprawniające darczyńcę do odwołania wykonanej darowizny, jeżeli obdarowany dopuścił się względem niego rażącej niewdzięczności i dochodzenia zwrotu przedmiotu darowizny, jednakże powyższe nie ma wpływu na przepisy regulujące ewidencję ludności, na charakter ewidencji ludności służący rejestracji w formie zameldowania faktycznego zamieszkiwania danej osoby, na obowiązek wymeldowania w przypadku opuszczenia miejsca stałego pobytu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznaje więc, że· zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania administracyjnego.
Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło