III SA/Lu 219/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędziowie Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Asesor WSA Agnieszka Kosowska po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. W. na postanowienie Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie w zakresie odnoszącym się do obowiązku szczepień przeciwko inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b oraz inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae; II. oddala skargę w pozostałej części; III. zasądza od Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Lublinie na rzecz R. W. kwotę 100 zł (sto złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] 2023 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej R. W., Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lublinie z dnia [...] 2023 r. w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Lublinie w dniu 18 października 2023 r. wystawił w stosunku do skarżącej R. W. tytuł wykonawczy nr [...], obejmujący obowiązek poddania małoletniego syna skarżącej M. W., urodzonego w dniu [...] 2018 r., obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko: błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, Haemophilus influenzae typu b, Streptococcus pneumoniae. Pismem z dnia 6 listopada 2023 r. skarżąca wniosła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie powyższego tytułu wykonawczego. Skarżąca zarzuciła: 1. brak wymagalności obowiązku z uwagi na brak indywidualnego kalendarza szczepień, brak wykluczenia przeciwwskazań do szczepień obowiązkowych; 2. określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa tj. art. 17 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1284 z późn. zm., dalej także jako "ustawa"), poprzez pominięcie przez wierzyciela obowiązku wykluczenia przeciwskazań do szczepienia; 3. naruszenie przez organ egzekucyjny art. 29 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 z późn. zm., dalej jako "u.p.e.a."), poprzez przystąpienie do egzekucji podczas gdy tytuł nie spełnia wymogów określonych w art. 27 wymienionej ustawy tj.: a) niewłaściwie podana jest przez wierzyciela podstawa prawna obowiązku o charakterze niepieniężnym, skutkująca pominięciem art. 17 ust. 2 i 4 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, b) brak wskazania przez wierzyciela w tytule wykonawczym podstawy prawnej prowadzonej egzekucji. Postanowieniem z dnia [...] 2023 r. organ pierwszej instancji – Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Lublinie uznał zarzuty skarżącej za nieuzasadnione. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca zarzuciła naruszenie: 1. art. 104 § 2 k.p.a. w związku z art. 107 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., poprzez brak merytorycznego odniesienia się organu do zarzutów, a ograniczenie rozpoznania jedynie do wskazania w uzasadnieniu postanowienia przepisów dotyczących obowiązkowych szczepień ochronnych; 2. art. 77 §1 k.p.a., poprzez ograniczenie rozpoznania zarzutów do wybiórczego wskazania poszczególnych przepisów dotyczących obowiązkowych szczepień ochronnych, podczas gdy zarzuty zostały przez skarżącą uzasadnione i wskazane zostały błędy wierzyciela; 3. art. 33 § 2 pkt. 6 lit. c u.p.e.a., poprzez oddalenie zarzutów co do braku wymagalności obowiązku z uwagi na brak indywidualnego kalendarza szczepień, mimo stawienia się na badanie kwalifikacyjne, brak kwalifikacji do szczepień; 4. na podstawie art. 18 u.p.e.a. naruszenie art. 124 § 2 w związku z art. 7, art. 8 § 1 i art. 12 k.p.a., poprzez ograniczenie uzasadnienia do szerokiego wskazania podstawy prawnej obowiązku, z pominięciem przez organ okoliczności faktycznych podnoszonych w zarzutach, w szczególności co do braku wymagalności obowiązku. W wyniku rozpatrzenia zażalenia skarżącej, Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia [...] 2024 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym wynika z przepisu prawa, tj. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Szczegółowe unormowania w zakresie obowiązkowych szczepień ochronnych określają nadto przepisy art. 17 - 21 powołanej ustawy oraz przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2077 z późn. zm.), zawierające informacje oraz wytyczne dotyczące sposobu realizacji obowiązku szczepień ochronnych, w tym wskazujące wiek, w którym dane szczepienie powinno być przeprowadzone, zgodnie z aktualną wiedzą medyczną. Na podstawie art. 17 ust. 9 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, obowiązkiem lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną jest powiadomienie osoby obowiązanej do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym lub osoby sprawującej prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną albo opiekuna faktycznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, o obowiązku poddania się tym szczepieniom, a także poinformowanie o szczepieniach zalecanych. Jedynie lekarz dysponujący wiedzą medyczną (w określonym stanie faktycznym) jest w stanie ustalić wynikające ze stanu zdrowia i aktualnej wiedzy medycznej przeszkody lub przesłanki aktualizujące prawny obowiązek wynikający wprost z przepisów ustawy, nie zaś rodzic, który ze względu na swoje przekonania sprzeciwia się wykonaniu szczepień ochronnych. Organ wskazał, że lekarz z podmiotu leczniczego [...] w L. poinformował Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L., że syn skarżącej M. W. nie został poddany szczepieniom ochronnym. Lekarz przesyłał organowi pierwszej instancji formularze zgłoszenia osoby uchylającej się od obowiązkowych szczepień ochronnych, pierwszy z dnia 22 marca 2023 r. Oznacza to, że lekarz stwierdził, iż szczepienia ochronne są u dziecka wymagalne z uwagi na upływ terminu do ich wykonania oraz brak przeciwwskazań zdrowotnych do poddania dziecka szczepieniom. Przed wydaniem tytułu wykonawczego wierzyciel zwracał się do wyżej wymienionego podmiotu leczniczego, do którego zapisany był M. W., o udzielenie informacji na temat brakujących szczepień ochronnych oraz ewentualnych przeciwwskazań zdrowotnych do ich wykonania. Pismem z dnia 7 września 2023 r. lekarz poinformował o braku realizowania szczepień ochronnych u dziecka oraz braku informacji na temat przeciwwskazań zdrowotnych do wykonania szczepień. Jednocześnie do dnia wydania postanowienia przez organ drugiej instancji strona nie przedstawiła żadnego dokumentu poświadczającego wykonanie obowiązkowych szczepień ochronnych bądź też dokumentu świadczącego o występowaniu długotrwałych przeciwwskazań zdrowotnych do ich wykonania. Organ stwierdził, że o wykonaniu wyżej wymienionego obowiązku nie może świadczyć podnoszony przez skarżącą fakt zgłoszenia się w dniu 22 czerwca 2023 r. na lekarskie badanie kwalifikacyjne do szczepień, w trakcie którego lekarz nie stwierdził występowania przeciwwskazań zdrowotnych do szczepień, a matka nie wyraziła zgody na ich przeprowadzenie. Obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym dotyczy całej procedury, tj. badania kwalifikacyjnego oraz samego szczepienia ochronnego. Badanie kwalifikacyjne w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego przeprowadzane jest na podstawie art. 17 ust. 2 ustawy, z którego wynika, że badanie kwalifikacyjne jest nieodłącznym elementem procesu szczepienia, a obowiązek dotyczy wszystkich elementów składowych tego procesu. Organ zauważył jednocześnie, że podanie preparatu szczepionkowego, podobnie jak stosowanie innych środków medycznych, wiąże się z potencjalną możliwością występowania objawów ubocznych, których nie można wykluczyć. Organ uznał za niezasadny zarzut nieprawidłowego podania podstawy prawnej w tytule wykonawczym. Organ podniósł, że w myśl art. 27 § 1 pkt. 3 u.p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości i rodzaju, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek. Zaskarżony tytuł wykonawczy opiera stwierdzenie wymagalności obowiązku na prawidłowej podstawie prawnej, tj. art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, który stanowi, że osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym. W ocenie organu odwoławczego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Lublinie prawidłowo ustalił stan faktyczny i rozpoznał wniesione przez skarżącą zarzuty. Zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do uznania, że M. W. powinien otrzymać obowiązkowe szczepienia ochronne. W zgromadzonym materiale dowodowym nie znajdują się żadne dokumenty pozwalające uznać, że matka małoletniego wykonuje ustawowy obowiązek szczepień ochronnych zgodnie z obowiązującym stanem prawnym. W konsekwencji organ odwoławczy uznał zażalenie zobowiązanej za niezasadne. W skardze na postanowienie Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego skarżąca R. W. zarzuciła: - naruszenie art. 15 k.p.a., poprzez brak rozpoznania przez organ drugiej instancji zarzutów skarżącej, ograniczenie się do stwierdzenia, że organ odwoławczy podziela stanowisko wierzyciela; - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, tj. uznanie przez organ, że skarżąca nie wykonała obowiązku, podczas gdy obowiązek nie może być uznany za wymagalny z uwagi na brak określenia wymagalności obowiązku, ponadto brak jest oświadczenia skarżącej dotyczącego odmowy szczepień; - naruszenie art. 7a, 77 i 81a k.p.a. w zw. z art. 18 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść skarżącej, jak również wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy oraz brak wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego; - naruszenie art. 80 k.p.a., poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie tej oceny w sposób dowolny, skutkujące uznaniem, że skarżąca uchyla się od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, co nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, w szczególności brak jest oświadczenia o odmowie szczepień, a strona podejmuje kroki w celu wykonana obowiązku. Powołując się na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlegała częściowemu uwzględnieniu, aczkolwiek z innych względów niż w niej podniesione. Przedmiot skargi wniesionej w niniejszej sprawie stanowiło postanowienie Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2024 r., utrzymujące w mocy postanowienie, którym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Lublinie oddalił zarzuty R. W. w sprawie egzekucji administracyjnej w związku z uchylaniem się przez skarżącą od obowiązku poddania małoletniego syna M. W. obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a., egzekucji administracyjnej podlegają między innymi obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego. Stosownie zaś do art. 26 § 1 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne wszczyna się na wniosek wierzyciela o wszczęcie egzekucji administracyjnej i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Wnosząc zarzut zobowiązany kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji. Postępowanie zainicjowane zgłoszeniem zarzutu ma charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Wierzyciel wydaje postanowienie w sprawie zarzutu, w którym oddala zarzut, uznaje zarzut w całości lub w części, albo stwierdza niedopuszczalność zarzutu. W niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne w stosunku do skarżącej zostało wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w dniu 18 października 2023 r. przez wierzyciela – Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lublinie. Tytuł wykonawczy został wystawiony w oparciu o art. 5 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Podstawę wydania tytułu wykonawczego stanowiło niedopełnienie obowiązku o charakterze niepieniężnym polegającego na poddaniu małoletniego syna skarżącej M. W. obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Skarżąca była informowana o konieczności wykonania wskazanego obowiązku pismem z dnia 1 czerwca 2023 r. Z uwagi na nieskuteczność tej informacji, wierzyciel wystosował w dniu 10 lipca 2023 r. upomnienie, w którym wezwał skarżącą do wykonania obowiązku. Następnie wierzyciel wystawił tytuł wykonawczy i wystąpił do właściwego organu o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Po doręczeniu tytułu wykonawczego skarżąca wniosła zarzuty, o których mowa w art. 33 u.p.e.a. Organy obu instancji stwierdziły brak podstaw do uwzględnienia zarzutów skarżącej. W związku z podniesionymi w skardze zarzutami w pierwszym rzędzie wskazać należy, że zgodnie przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, stanowiącym podstawę prawną egzekwowanego względem skarżącej obowiązku, osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 ustawy, jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Przy tym, w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (art. 5 ust. 2 ustawy). W myśl zaś art. 17 ust. 1 ustawy, osoby, określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie z treścią art. 17 ust. 2 ustawy wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed szczepieniem (art. 17 ust. 3 ustawy). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4 ustawy). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 ustawy). Z art. 17 ust. 2, 3 i 4 ustawy wynika więc, że lekarskie badanie kwalifikacyjne bezpośrednio poprzedza szczepienie ochronne. W przepisie art. 17 ust. 10 ustawy udzielona została delegacja ministrowi właściwemu do spraw zdrowia, do określenia w drodze rozporządzenia m.in: wykazu chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (pkt 1) oraz osób lub grup osób obowiązanych do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wieku i innych okoliczności stanowiących przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych (pkt 2), schematu szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmującego liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia (pkt 2a), sposobu przeprowadzania szczepień ochronnych (pkt 4) oraz trybu przeprowadzania konsultacji specjalistycznej, o której mowa w ust. 5 (pkt 5), przy uwzględnieniu danych epidemiologicznych dotyczących zachorowań, aktualnej wiedzy medycznej oraz zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia. Jednocześnie w art. 17 ust. 11 ustawy przewidziano, że Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 i art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu. W wykonaniu delegacji ustawowej Minister Zdrowia wydał rozporządzenie z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 2077, dalej powoływane także jako "rozporządzenie z dnia 27 września 2023 r." lub "rozporządzenie"). Powołane rozporządzenie zastąpiło wcześniejsze rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2172). W dacie wystawienia tytułu wykonawczego w niniejszej sprawie, to jest w dniu 18 października 2023 r., obowiązywało rozporządzenie z dnia 27 września 2023 r., które weszło w życie z dniem 1 października 2023 r. Stosownie do przywołanej wyżej delegacji ustawowej oraz § 1 rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r., określa ono między innymi: wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę powstania obowiązku szczepień ochronnych, schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia (§ 1 pkt 1, 2, 3 rozporządzenia). Schematy obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży obejmujące liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia podstawowego lub przypominającego, z uwzględnieniem wieku osoby objętej obowiązkiem szczepienia, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia (§ 3 ust. 2 rozporządzenia). W aktualnie obowiązującym stanie prawnym nie budzi zatem wątpliwości, że obowiązek poddania dziecka określonym szczepieniom ochronnym, wynikający z regulacji ustawowej, tj. wskazanych wyżej przepisów art. 5 ust. 1 i art. 17 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, skonkretyzowany został w rozporządzeniu, wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego i nie ma podstaw do kwestionowania jego legalności. Powołane rozporządzenie w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych określa wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych ze wskazaniem kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym jeżeli chodzi o dzieci, w jakim okresie ich życia. Rozporządzenie określa ramy wiekowe, w których dane szczepienie jest wymagalne. W wystawionym w dniu 18 października 2023 r. tytule wykonawczym wskazano, zgodnie ze schematem obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży, że brakujące szczepienia ochronne u M. W. to: - IV dawka szczepienia przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi, która powinna być podana w 16-18 miesiącu życia, - III dawka szczepienia przeciwko ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), która powinna być podana w 16-18 miesiącu życia, - IV dawka szczepienia przeciwko inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b, która powinna być podana w 16-18 miesiącu życia, - III dawka szczepienia przeciwko inwazyjnym zakażeniom Streptoccocus pneumoniae, która powinna być podana w 13-15 miesiącu życia. Wskazane wyżej szczepienia zostały wykazane w załączniku nr 1 do rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r., a choroby, których dotyczą, zostały wymienione w § 2 rozporządzenia (pkt 1, 3, 4, 5, 9, 11). Jak wskazano już wyżej, w rozporządzeniu określone zostały grupy osób, które ze względu na wiek lub inne okoliczności, obowiązane są do poddawania się szczepieniom ochronnym. W § 3 rozporządzenia wymienione zostały grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek. Do grup tych należą, między innymi: dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw: a) błonicy, b) krztuścowi, c) tężcowi (pkt 2 § 3 rozporzadzenia), dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis) (pkt 4 § 3 rozporządzenia) oraz – zgodnie z pkt 3 § 3 rozporządzenia – dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 5. roku życia - szczepieniom przeciw: a) inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b, b) inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae. Zatem w dacie wystawienia tytułu wykonawczego wszystkie wymienione w tytule szczepienia były w stosunku do syna skarżącej obowiązkowe i wymagalne. Wydając zaskarżone postanowienie organ pominął jednakże okoliczność, że syn skarżącej M. W., urodzony w dniu [...] 2018 r., ukończył w dniu [...] 2023 r. wiek pięciu lat, do którego – ze względu na wiek – obowiązkowe są szczepienia przeciwko inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b oraz inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, a to stosownie do przywołanego wyżej § 3 pkt 3 lit. a i lit. b rozporządzenia. Organ nie rozważył tej okoliczności faktycznej w kontekście treści powołanych przepisów określających w sposób ścisły wiek, do jakiego istnieje obowiązek poddania dziecka wymienionym szczepieniom ze względu na tę właśnie przesłankę. Można zauważyć, że także w Komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 27 października 2023 r. w sprawie Programu Szczepień Ochronnych na rok 2023 w odniesieniu do szczepień wyrównawczych wyjaśniono, że szczepienia wyrównawcze przeciw zakażeniom i chorobom zakaźnym objętym obowiązkiem szczepień ochronnych, są obowiązkowe do ukończenia wieku wskazanego w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. poz. 2077). Po ukończeniu wieku, dla którego dane szczepienie jest obowiązkowe, szczepienie to nie jest już wymagane prawem i staje się szczepieniem jedynie zalecanym (osoba szczepiona ponosi koszt zakupu szczepionki). W przypadku szczepionek, które wymagają wielodawkowego schematu szczepienia podstawowego, szczepienie rozpoczęte przed ukończeniem wieku, dla którego jest ono obowiązkowe, jest kontynuowane bezpłatnie u osoby szczepionej, aż do zakończenia schematu szczepienia podstawowego z użyciem szczepionek zakupionych ze środków publicznych - którymi rozpoczęto szczepienie. Z tego względu zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu w zakresie rozstrzygającym w odniesieniu do obowiązku szczepień przeciwko inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b oraz inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae. W pozostałym zakresie skarga podlegała oddaleniu, gdyż zaskarżone postanowienie w odniesieniu do obowiązku szczepień przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi oraz przeciwko ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis) pozostaje w zgodzie z przepisami prawa. W okolicznościach niniejszej sprawy nie jest kwestionowana ustalona przez organy w toku postępowania okoliczność, że syn skarżącej M. W., urodzony w dniu [...] 2018 r., nie został zaszczepiony wymienionymi w tytule wykonawczym szczepionkami przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi oraz przeciwko ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), pomimo, że terminy podania poszczególnych dawek szczepionek już upłynęły, co potwierdza treść załącznika nr 1 do rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r. W tej sytuacji stwierdzić należy, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom stał się wymagalny. W świetle powyższego brak podstaw do kwestionowania istnienia oraz wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym w powyższym zakresie, a także stanowiska wierzyciela wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu. Trzeba zauważyć, że w toku postępowania skarżąca nie przedstawiła zaświadczenia lekarskiego ani jakiejkolwiek dokumentacji medycznej wskazującej na istnienie przeciwwskazań do wykonania szczepień u jej syna. Natomiast tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy w związku ze stanem zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia nie występują przeszkody, które wykluczają wykonanie szczepienia. Wykonanie szczepienia może zostać odroczone tylko przez lekarza, do czasu ustania przeciwwskazań zdrowotnych. Dzieci, u których istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia powikłań poszczepiennych, są zwolnione z obowiązku poddawania się szczepieniom ochronnym. Wykonanie szczepienia może zostać odroczone przez lekarza do czasu ustania przeciwwskazań zdrowotnych. W przypadkach przeciwwskazań budzących wątpliwości, lekarz podstawowej opieki zdrowotnej kwalifikuje dzieci do konsultacji specjalistycznej. Lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną dla osoby, w przypadku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, odnotowuje w dokumentacji medycznej wynik konsultacji specjalistycznej, z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej (§ 11 rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r.). Niezasadny jest zarzut braku wymagalności obowiązku wykonania szczepień ochronnych z uwagi podnoszoną przez skarżącą okoliczność poddania dziecka w dniu 22 lutego 2023 r. badaniu kwalifikacyjnemu, w czasie którego – jak akcentuje skarżąca – nie zostały wykluczone przeciwwskazania do wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych oraz nie został ustalony indywidualny kalendarz szczepień. Z akt sprawy wynika, że w dniu 22 czerwca 2023 r. lekarz z podmiotu leczniczego [...] stwierdził brak przeciwwskazań do przeprowadzenia obowiązkowych szczepień ochronnych u syna skarżącej. Jednocześnie w uwagach zawartych w wystawionym w tym dniu zaświadczeniu lekarskim lekarz wskazał na brak możliwości wykluczenia reakcji nadwrażliwości na jakikolwiek składnik szczepionki w trakcie wizyty lekarskiej. Ostatnio przywołana okoliczność w żadnym razie nie stanowi jednak o braku przeciwwskazań zdrowotnych do przeprowadzenia obowiązkowych szczepień ochronnych, na co wskazuje też jednoznacznie treść powołanego zaświadczenia wydanego po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym. Także w skierowanym do organu pierwszej instancji piśmie z dnia 23 czerwca 2023 r., do którego zostało dołączone powyższe zaświadczenie, lekarz z podmiotu leczniczego [...] stwierdził, że w dniu 22 czerwca 2023 r., kiedy przeprowadzono badanie kwalifikacyjne, dziecko było zdrowe i zakwalifikowane do szczepienia, natomiast brak było zgody rodzica na wykonanie szczepienia. Tożsama informacja została zawarta w piśmie lekarza z dnia 7 września 2023 r. W piśmie tym wskazano dodatkowo, że matka dziecka oczekuje wykluczenia nadwrażliwości na jakikolwiek składnik preparatu szczepionkowego w warunkach POZ. Jednocześnie lekarz stwierdził, że dziecko skarżącej nie posiada żadnego odroczenia od szczepień obowiązkowych. Z przywołanych pism lekarza wykonującego badanie kwalifikacyjne wynika zatem jednoznacznie stwierdzenie o braku przeciwwskazań do wykonania zaległych szczepień obowiązkowych u syna skarżącej. Nie można też zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, że obowiązek nie może być uznany za wymagalny, gdyż tytuł wykonawczy zobowiązuje do poddania małoletniego obowiązkowym szczepieniom ochronnym wskazując terminy szczepień, które upłynęły, a szczepienia wyrównawcze należy prowadzić według indywidualnego kalendarza szczepień, który nie został ustalony. Stosownie do powołanego już wyżej przepisu art. 17 ust. 5 ustawy, w przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej. W myśl zaś § 11 rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r., lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną dla osoby, w przypadku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, odnotowuje w dokumentacji medycznej, o której mowa w § 12 ust. 1, wynik konsultacji specjalistycznej, z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej. Jak wyjaśniono w Komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych na rok 2023, szczepienia wyrównawcze należy prowadzić według indywidulanego planu szczepień – indywidulanego kalendarza szczepień, zwanego dalej "IKSz". Jednakże potrzeba ustalenia indywidualnego kalendarza szczepień w związku z wcześniejszym zaniechaniem przez matkę dziecka poddania syna obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu w terminach przewidzianych przepisami prawa, co spowodowało konieczność wystawienia tytułu wykonawczego i wszczęcia postępowania egzekucyjnego, nie może być uznana za mogącą podważyć legalność tytułu wykonawczego oraz prowadzonego na tej podstawie postępowania egzekucyjnego. W okolicznościach sprawy wystawienie przez wierzyciela tytułu wykonawczego oraz wystąpienie przez wierzyciela do organu właściwego o wszczęcie postępowania egzekucyjnego było uzasadnione. Z akt sprawy nie wynika, by w przypadku syna skarżącej stwierdzone zostały przeszkody do wykonania szczepień. Jak wynika z akt sprawy, pierwszy formularz zgłoszenia osoby uchylającej się od obowiązkowych szczepień ochronnych został wystawiony przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej w dniu 22 marca 2023 r. W formularzu wskazano na brak zgody rodziców na kontynuację szczepień ochronnych. Z treści tego formularza wynika też, że w dniach 29 lipca 2022 r. oraz 13 marca 2023 r. rodzice dziecka byli pisemnie powiadamiani o przypadających obowiązkowych szczepieniach ochronnych. Kolejny formularz został wystawiony w dniu 7 września 2023 r. Treść formularzy wskazuje, że lekarz nie stwierdził przeciwwskazań do poddania syna skarżącej szczepieniom. Jednocześnie przed wydaniem tytułu wykonawczego wierzyciel zwracał się do podmiotu leczniczego, do którego zapisane było dziecko, o udzielenie informacji czy u dziecka występują przeciwwskazania zdrowotne do szczepienia ochronnego i czy dziecko posiada odroczenie od obowiązkowych szczepień ochronnych, a także czy opiekunowie prawni dziecka rozpoczęli uzupełnianie szczepień ochronnych. W odpowiedzi, w piśmie z dnia 7 września 2023 r. lekarz poinformował o braku odroczenia szczepień obowiązkowych u syna skarżącej oraz przesłał formularz, z którego wynika, że skarżąca nie rozpoczęła uzupełniania zaległych szczepień i jest zgłoszona jako osoba uchylająca się od obowiązkowych szczepień ochronnych. Z informacji udzielonych przez lekarza nie wynikało zatem, aby nie było możliwe zaszczepienie dziecka zaległymi szczepionkami wymienionymi w tytule wykonawczym. Wymaga podkreślenia, że ustawodawca przewidział odpowiedni mechanizm poprzedzający wykonanie szczepienia, tj. badanie kwalifikacyjne, którego celem jest stwierdzenie, czy w danym indywidualnym przypadku nie istnieją przeciwwskazania do wykonania szczepienia. Procedura poddania się szczepieniu ochronnemu jest działaniem profilaktycznym, realizowanym w podmiocie leczniczym przez personel uprawniony, na którą składają się nierozerwalnie dwie czynności: 1) badanie lekarskie poprzedzające kwalifikację do szczepienia oraz 2) podanie szczepionki doustne lub wykonanie iniekcji u pacjenta. W świetle zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów nie ulega wątpliwości, że syn skarżącej był poddawany badaniom kwalifikacyjnym i mimo braku przeciwwskazań do szczepienia stwierdzonych przez lekarza nie został zaszczepiony. Zasadnie też podniesiono w zaskarżonym postanowieniu, że samo poddanie dziecka badaniu kwalifikacyjnemu do szczepienia nie oznacza wykonania przez matkę dziecka obowiązku poddania dziecka szczepieniu w sytuacji, gdy zgoda na szczepienie, mimo braku przeciwwskazań zdrowotnych, nie została ostatecznie udzielona. W tej sytuacji obowiązek skarżącej poddania małoletniego szczepieniom ochronnym istniał i był wymagalny w dacie wystawienia upomnienia, a następnie wystawienia tytułu wykonawczego oraz wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Obowiązek ten nie został wykonany do dnia wniesienia skargi, co wynika wprost z treści skargi i akt sprawy. Tym samym zarzuty skargi w przedmiocie braku wymagalności obowiązku, we wskazanym wyżej zakresie, są bezzasadne. Niewykonanie obowiązku stanowi natomiast podstawę do podjęcia czynności egzekucji administracyjnej i zastosowania środka egzekucyjnego. Jednocześnie, wbrew zarzutom podnoszonym przez skarżącą, sam tytuł wykonawczy z dnia 18 października 2023 r. spełnia wymogi z art. 27 u.p.e.a. Tytuł wykonawczy został wystawiony według wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 12 stycznia 2021 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2022 r. poz. 1856 z późn. zm.). W tytule tym wypełniono wszystkie niezbędne pola, w tym także treść i podstawę prawną obowiązku. Okoliczność, że w tytule wykonawczym nie powołano art. 17 ust. 2 ustawy nie ma wpływu na prawidłowość tego tytułu, gdyż poddanie się badaniu kwalifikacyjnemu, o którym mowa w art. 17 ust. 2 ustawy, jest elementem obowiązku szczepienia ochronnego. W tytule jest też podana podstawa egzekucji administracyjnej – art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a. Trzeba też wskazać, że doręczone skarżącej upomnienie z dnia 10 lipca 2023 r. było skuteczne i pozwalało na późniejsze wystawienie tytułu wykonawczego. W świetle art. 15 § 1 u.p.e.a. upomnienie winno zawierać wezwanie do wykonania obowiązku oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego. W upomnieniu z dnia 10 lipca 2023 r. wskazano treść obowiązku polegającego na poddaniu dziecka wymienionym w upomnieniu szczepieniom ochronnym, ze wskazaniem podstawy prawnej, oraz wezwano skarżącą do poddania dziecka szczepieniom w terminach wyznaczonych przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej. Z tych względów stwierdzić należy, że wobec niewykonania obowiązku wskazanego w upomnieniu, wystawienie tytułu wykonawczego i wszczęcie w oparciu o ten tytuł postępowania egzekucyjnego było prawidłowe. W związku z zarzutem braku oświadczenia skarżącej o odmowie szczepień trzeba wskazać, że dokumenty zgromadzone w toku postępowania, w tym formularze zgłoszenia osoby uchylającej się od obowiązkowych szczepień ochronnych jednoznacznie wskazują, że skarżąca uchyla się od realizacji wymagalnego obowiązku poddania małoletniego obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Ponadto przed wydaniem tytułu wykonawczego lekarz poinformował organ pierwszej instancji, że rodzice dziecka nie rozpoczęli uzupełniania zaległych szczepień ochronnych. Brak realizacji tego obowiązku, mimo skierowanego do skarżącej upomnienia, skutkuje wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Opiekę nad małoletnim synem M. W. sprawuje między innymi skarżąca, jako matka dziecka. Na skarżącej spoczywa więc wynikająca z art. 5 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1 tego artykułu. Treść tego obowiązku została stwierdzona w tytule wykonawczym. Zarzuty podniesione w tym zakresie w skardze uznać więc należy za bezpodstawne. Wymaga podkreślenia, że w świetle przytoczonych wcześniej przepisów ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (art. 17 ust. 2, 3 i 4) o realizacji szczepień obowiązkowych i kwalifikacji do podania szczepionki dziecku decyduje każdorazowo wyłącznie lekarz, po uprzednim wykonaniu szczegółowego badania obecnego stanu zdrowia dziecka oraz zebraniu potrzebnych informacji podczas wywiadu z rodzicem, a nie rodzic, który ze względu na swoje przekonania lub inne względy sprzeciwia się wykonaniu szczepień ochronnych w okresach uzasadnionych medycznie i epidemiologicznie. W omówionych okolicznościach sprawy zarzuty skargi co do naruszenia przepisów art. 15 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 7a k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 81a k.p.a. i art. 80 k.p.a. uznać należy za nietrafne. W ocenie Sądu organy podjęły wszelkie czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Materiał dowodowy był pełny dla podjęcia rozstrzygnięcia, a stan faktyczny sprawy nie pozostawia wątpliwości, które na mocy powołanego w skardze art. 81a k.p.a. miałyby być rozstrzygnięte na korzyść strony. W obowiązującym stanie prawnym nie zachodzą także wątpliwości co do treści normy prawnej, o których mowa w art. 7a k.p.a. Wbrew zarzutom skargi uzasadnienie zaskarżonego postanowienia spełnia też wymogi art. 124 § 2 k.p.a., zawierając uzasadnienie faktyczne i prawne. Przed wydaniem zaskarżonego postanowienia skarżąca została pouczony stosownie do treści art. 10 § 1 k.p.a. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako "p.p.s.a.") Sąd uchylił zaskarżone postanowienie w zakresie odnoszącym się do obowiązku szczepień przeciwko inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b oraz inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, a w pozostałej części Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Rozpoznając sprawę ponownie w uchylonym zakresie organ będzie mieć na względzie okoliczność ukończenia przez małoletniego syna skarżącej w dniu [...] 2023 r. wieku pięciu lat i uwzględni tę okoliczność w kontekście przepisów rozporządzenia, w tym w szczególności przepisu § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a i lit. b. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. W myśl tego przepisu – sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.)