III SA/Lu 223/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie Sędzia SO del. Robert Hałabis,, Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Bałaban, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 13 września 2012 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Politechniki L. z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium dla najlepszych studentów w roku akademickim 2011/12 oddala skargę. Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. Odwoławcza Komisja Stypendialna Politechniki L. odmówiła przyznania J. K. pomocy materialnej w formie stypendium Rektora dla najlepszych studentów w roku akademickim 2011/2012. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z informacjami wynikającymi ze złożonego wniosku o przyznanie stypendium wnioskodawczyni ukończyła jednolite studia magisterskie w 1997 r. i uzyskała tytuł magistra. Wobec powyższego Komisja uznała, iż w świetle ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym skarżącej stypendium nie przysługuje. Po ponownym rozpatrzeniu wniosku Odwoławcza Komisja Stypendialna decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. utrzymała w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2011 r. Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 184 ust. 5 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym studentowi, który po ukończeniu jednego kierunku studiów kontynuuje naukę na drugim kierunku studiów, nie przysługują świadczenia, o których mowa w art. 173 (np. stypendium rektora), chyba że kontynuuje on studia po ukończeniu studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego, jednakże nie dłużej niż przez okres trzech lat. Mając na uwadze zacytowany przepis i fakt, iż wnioskodawczyni ukończyła już studia magisterskie uzyskując tytuł magistra organ stwierdził, że nie przysługuje jej stypendium Rektora. W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła, iż w chwili obecnej rozpoczęła naukę na drugim kierunku studiów, co nie oznacza kontynuacji nauki. Skarżąca wskazała również, iż jej zdaniem przepis art. 184 ust. 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, zmieniający zasady przyznawania stypendiów w 2011 r. powinien dotyczyć studentów rozpoczynających studia 1 października w 2012 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ), dalej: p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sądowa kontrola legalności zaskarżonych aktów administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia w ramach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń przepisów prawa materialnego, czy też przepisów prawa procesowego, powodujących konieczność uchylenia lub stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Rozpoznawana sprawa dotyczy stypendium rektora dla najlepszych studentów. Zgodnie z art. 173 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 października 2011 r., powoływanej dalej jako "ustawa", student może ubiegać się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa w formie stypendium rektora dla najlepszych studentów. Stosownie natomiast do art. 181 ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, stypendium rektora dla najlepszych studentów może otrzymywać student, który uzyskał za rok studiów wysoką średnią ocen lub posiada osiągnięcia naukowe, artystyczne lub wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym (ust. 1). O przyznanie stypendium student może ubiegać się nie wcześniej niż po zaliczeniu pierwszego roku studiów (ust. 3). O przyznanie stypendium rektora dla najlepszych studentów może ubiegać się również student pierwszego roku studiów drugiego stopnia rozpoczętych w terminie roku od ukończenia studiów pierwszego stopnia, który spełnił kryteria określone odpowiednio w ust. 1 lub 2 na ostatnim roku studiów pierwszego stopnia (ust. 4). Dalsze zasady przyznawania stypendium rektora dla najlepszych studentów określone zostały w art. 184 ustawy. W myśl ust. 2 tego przepisu w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 października 2011 r., stypendia, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1-3, są przyznawane na semestr lub na rok akademicki, z wyjątkiem przypadku gdy ostatni rok studiów, zgodnie z planem studiów, trwa jeden semestr. Zgodnie jednak z brzmieniem ust. 5 (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 października 2011 r.), studentowi, który po ukończeniu jednego kierunku studiów kontynuuje naukę na drugim kierunku studiów, nie przysługują świadczenia, o których mowa w art. 173, chyba że kontynuuje on studia po ukończeniu studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego, jednakże nie dłużej niż przez okres trzech lat. Okolicznością niesporną w niniejszej sprawie jest ukończenie przez J. K. w 1997 r. jednolitych studiów magisterskich na Wydziale Mechanicznym Politechniki L. (na kierunku mechanika i budowa maszyn o specjalności samochody i ciągniki). Jest również poza sporem, że skarżąca jest obecnie studentką studiów pierwszego stopnia na Wydziale Budownictwa Politechniki L. Prawidłowe jest zatem stanowisko Odwoławczej Komisji Stypendialnej, że stosownie do art. 184 ust. 5 ustawy skarżącej nie przysługuje stypendium rektora dla najlepszych studentów. Skarżąca ukończyła już bowiem jeden kierunek studiów (jednolitych magisterskich), a obecnie kontynuuje naukę na drugim kierunku studiów na studiach pierwszego stopnia. Nie jest to zatem kontynuacja nauki mająca na celu uzyskanie tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego, po ukończeniu studiów pierwszego stopnia, o której mowa w art. 184 ust. 5 ustawy. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, że podjęcie przez nią nauki na drugim kierunku studiów po 12 latach od zakończenia pierwszego kierunku studiów nie jest kontynuacją nauki w rozumieniu art. 184 ust. 5 ustawy. Przerwa w nauce oraz jej długość nie mają znaczenia. Kontynuacją nauki jest zarówno rozpoczęcie drugich studiów bezpośrednio po ukończeniu pierwszego kierunku, jak i podjęcie takich studiów po przerwie w nauce. Przepis art. 184 ust. 5 wyłącza możliwość uzyskania stypendium w każdym przypadku podjęcia nauki na drugim kierunku studiów, z wyjątkiem studiów mających na celu uzyskanie tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego po ukończeniu studiów pierwszego stopnia. Należy zauważyć, że przepis ten dotyczy wszystkich rodzajów stypendiów, wymienionych w art. 173 ustawy. Zasadniczy cel tego przepisu polega na ograniczeniu możliwości przyznawania świadczeń materialnych osobom, które wobec ukończenia jednego kierunku studiów uzyskały już wykształcenie wyższe, a pomimo tego pragną kształcić się dalej. Nie jest także trafny zarzut skarżącej, że przepis art. 184 ust. 5, zmieniony z dniem 1 października 2011 r. przez art. 1 pkt 131 lit. c) ustawy z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 84, poz. 455) powinien mieć zastosowanie do studentów rozpoczynających studnia z dniem 1 października 2012 r., bowiem "studenci pracują na stypendium naukowe z rocznym wyprzedzeniem w stosunku do otrzymywanych wypłat". Z powyższą argumentacją nie można się zgodzić. Skarżąca ubiegała się o stypendium rektora dla najlepszych studentów na rok akademicki 2011/2012. Jak wskazano powyżej od 1 października 2011 r. weszła w życie nowelizacja przepisów na podstawie, których organ odmówił skarżącej przyznania stypendium. Prawidłowe jest zatem stanowisko organu, że w przypadku skarżącej zastosowanie mają przepisy w brzmieniu znowelizowanym. Zgodnie bowiem z art. 181 ust. 1 ustawy, stypendium rektora dla najlepszych studentów może otrzymywać student, który uzyskał za rok studiów wysoką średnią ocen lub posiada określone osiągnięcia. Z przepisu tego wynika zatem, że dopiero zaliczenie danego roku studiów, uzyskanie wysokiej średniej ocen i wykazanie innych osiągnięć daje podstawę do ubiegania się o stypendium, które - zgodnie z art. 184 ust. 2 ustawy - przyznawane jest na semestr lub na rok akademicki, a więc na kolejny semestr lub rok. Nie jest to stypendium za rok poprzedni, na którym uzyskana została wysoka średnia ocen. Sam fakt uzyskania wysokiej średniej na danym roku studiów nie oznacza nabycia prawa do stypendium za ten rok. Miarodajne dla przyznania stypendium są zatem przepisy obowiązujące od roku akademickiego, w którym składany jest wniosek i na który stypendium miałoby być przyznane. Organ prawidłowo zastosował więc nowe uregulowania prawne pomimo, iż podstawą ubiegania się o stypendium było uzyskanie wysokiej średniej ocen w czasie, gdy obowiązywała dawna regulacja prawna. Zastosowanie przepisów obowiązujących od dnia 1 października 2011 r. nie oznacza działania prawa wstecz, jak twierdzi skarżąca. Nowe przepisy nie dotyczą bowiem stypendiów przyznawanych przed ich wejściem w życie. Należy ponadto zauważyć, że wniosek o stypendium złożyła skarżąca w dniu [...] października 2011 r., a więc już pod rządem nowych przepisów. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.