III SA/Lu 235/06

WyrokWSA w Lublinie2006-09-12

Skład orzekający: Jerzy Marcinowski, Małgorzata Fita, Jadwiga Pastusiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy czasowe opuszczenie lokalu, z którego osoba jest zameldowana na pobyt stały, bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się, stanowi podstawę do wydania decyzji administracyjnej o wymeldowaniu, nawet jeśli osoba nie utraciła prawa do przebywania w lokalu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo faktyczne opuszczenie lokalu, w którym osoba była zameldowana na pobyt stały, bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się, jest wystarczającą przesłanką do wydania decyzji o wymeldowaniu. Kwestie związane z powodami opuszczenia lokalu lub ewentualnymi przyszłymi zamiarami powrotu nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy wymeldowania, a instytucja zameldowania nie przesądza o prawie do lokalu.
Stan faktyczny
H. Z. została wymeldowana z pobytu stałego z lokalu przy ulicy P. w miejscowości M. decyzją Burmistrza Miasta, a następnie decyzją Wojewody utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, twierdząc, że jej wyprowadzka była czasowa i nie utraciła prawa do lokalu. Organ odwoławczy i sąd uznali, że faktyczne opuszczenie lokalu od kilku lat, potwierdzone kontrolą policji i zeznaniami świadków, stanowiło podstawę do wymeldowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca), Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Stażysta Marzena Gawron, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 12 września 2006r. sprawy ze skargi H. Z. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Decyzją nr [...] z dnia [...] wydaną z upoważnienia Wojewody przez Kierownika Oddziału Spraw Obywatelskich i Migracji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania H. Z. reprezentowanej przez Z. Z. od decyzji Burmistrza Miasta z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] orzekającej o wymeldowaniu z pobytu stałego H. Z. z lokalu znajdującego się w miejscowości M. przy ulicy P., utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, iż organ I instancji orzekł o wymeldowaniu z pobytu stałego H. Z. z lokalu przy ulicy P., z powodu spełnienia przesłanek określonych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Od decyzji tej H. Z. wniosła odwołanie podnosząc, iż jej wyprowadzka z przedmiotowego lokalu ma charakter czasowy i jest związana z pobytem u córki, która podjęła się opieki nad nią. Po rozpatrzeniu sprawy, organ odwoławczy stwierdził, że H. Z. faktycznie opuściła swoje miejsce pobytu stałego w lokalu przy ul. P. i obecnie mieszka u swojej córki, Z. Z. w tej samej miejscowości. Dowodem na powyższe jest kontrola meldunkowa przeprowadzona przez Komisariat Policji oraz zeznania osób biorących udział w postępowaniu złożone do protokołu. Dodatkową okolicznością potwierdzającą ten fakt jest odbiór korespondencji w nowym miejscu pobytu. Organ odwoławczy wskazał, iż generalną zasadą ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest rzetelne prowadzenie ewidencji ludności, która ma służyć zbieraniu informacji w zakresie danych o faktycznych, zgodnych z rzeczywistością o miejscu zamieszkania i pobytu ludzi. Utrzymywanie meldunku osoby, która nie zamieszkuje pod wskazanym adresem stwarza fikcję meldunkową. W uzasadnieniu, organ II instancji stwierdził, że jedynym kryterium orzekania o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego stanowi przesłanka opuszczenia lokalu bez wymeldowania się. Orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że kwestie związane z powodami opuszczenia lokalu nie mają znaczenia dla sprawy związanej z wymeldowaniem osoby. W przedmiotowej sprawie organy administracji obowiązane były jedynie do ustalenia czy H. Z. przebywa w miejscu dotychczasowego zameldowania czy też nie. Zameldowanie bądź wymeldowanie jest tylko potwierdzeniem już zaistniałego faktu pobytu lub opuszczenia lokalu. Sam zamiar powrotu nie może być podstawą do odmowy wymeldowania z pobytu stałego w przypadku zaistnienia okoliczności, które dowodzą, iż skarżąca zerwała więzi z miejscem zameldowania na pobyt stały. Wobec udowodnienia faktu opuszczenia lokalu przy ul. P. w M. przez H. Z. zasadne było zastosowanie administracyjnej procedury wymeldowania z pobytu stałego w oparciu o art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Na powyższą decyzję H. Z. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego tj. art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, wyrażające się w stwierdzeniu, że czasowe wyprowadzenie z lokalu, którego skarżąca jest najemcą, powoduje utratę tego uprawnienia. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż do wymeldowania w trybie administracyjnym, zgodnie z ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych niezbędne jest kumulatywne spełnienie przesłanek: - utrata prawa do przebywania w mieszkaniu, - niedopełnienie wymeldowania się z pobytu stałego, - faktyczne opuszczenie lokalu. Zdaniem skarżącej, w przedmiotowej sprawie nie utraciła ona prawa do przebywania w lokalu. Ponadto opuszczenie przez nią lokalu nie świadczy o rezygnacji z pochodnych uprawnień do przebywania w przedmiotowym lokalu. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest nie zasadna. Przede wszystkim należy podnieść, że w myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, iż decyzja ta nie narusza przepisów prawa. Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji jest art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2001 r., Nr 87. poz. 960 ze zm.) Zgodnie z treścią tego przepisu organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zgodnie z art. 1 ust. 2 tej ustawy, ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, o urodzeniach, dotyczących obowiązku wojskowego, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz o zgonach. Natomiast jak wynika z art. 10 i art. 15 ust. 1 cyt. ustawy, sama czynność zameldowania i wymeldowania jest czynnością materialnotechniczną potwierdzająca tylko fakt pobytu czy opuszczenia lokalu. Obowiązek meldunkowy służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy ich funkcji, ponieważ posiadanie informacji o miejscu zamieszkania i pobytu umożliwia racjonalizację działań należących do zadań państwa i samorządu terytorialnego, a celem obowiązku meldunkowego jest zapewnienie prawidłowego funkcjonowania ewidencji. Ewidencja służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego i dlatego ewidencja nie jest formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu. Wydanie decyzji w sprawie wymeldowania osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, konieczne jest w celu zagwarantowania prawidłowego funkcjonowania instytucji prawa publicznego, jaką jest ewidencja ludności. W przedmiotowej sprawie stwierdzić należy, iż skoro skarżąca nie przebywała w miejscu dotychczasowego zameldowaniu, tj. w lokalu przy ulicy P. od kilku lat, co potwierdzają m.in. wyjaśnienia Z. Z. – pełnomocnika skarżącej oraz kontrola meldunkowa przeprowadzona przez Policję, to taki stan rzeczy sprzeczny był z wymogami prawidłowej rejestracji danych. W sprawie o wymeldowanie organ obowiązany jest ustalić zgodnie z cytowanym wcześniej przepisem art. 15 ustawy o dowodach osobistych i ewidencji ludności, czy w sprawie występuje okoliczność faktyczna opuszczenia lokalu bez wymeldowania się. Zdaniem sądu dla rozstrzygnięcia sprawy wymeldowania H. Z. istotne jest tylko to, czy skarżąca opuściła dotychczasowe miejsce pobytu. W rozumieniu powołanego wyżej art. 15 ust. 2 o opuszczeniu lokalu można mówić wówczas, gdy osoba, której dotyczy postępowanie, fizycznie nie przebywa w lokalu, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe. W przedmiotowej sprawie skarżąca, jak wynika z zebranego materiału dowodowego, kilka lat temu opuściła miejsce stałego pobytu, przenosząc się do córki. Świadczy o tym materiał dowodowy zebrany w sprawie. Należy także zaznaczyć, iż konflikty rodzinne nie podlegają ocenie sądu, który kontroluje zaskarżone decyzje pod względem ich zgodności z prawem. Na marginesie również podnieść należy, iż instytucja zameldowania nie przesądza o prawie do lokalu ani o uprawnieniu do przebywania w nim, które to uprawnienie jest pochodną tytułu do lokalu. Z tych też względów oraz na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło