III SA/Lu 236/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Protokolant Starszy inspektor Ewa Lachowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 18 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi P.D. na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1) oddala skargę; 2) przyznaje radcy prawnemu M.R. kwotę [...] wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej świadczonej z urzędu, którą wypłacić z sum budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] wydaną z up. Wojewody L. przez Kierownika Oddziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców na podstawie art. 138 § 1 punkt1 Kodeksu postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z 2000 r. z późn. zm.), w związku z art.15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. Nr 139, poz. 993 z 2006 r. z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania P. D. od decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...] kwietnia 2008r. nr [...], na mocy której orzeczono o wymeldowaniu P. D. oraz D. D. wraz z małoletnimi dziećmi E. D. i G. D. z pobytu stałego w lokalu mieszkalnym położonym przy ul. K. [...] w R. orzeczono o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł , iż zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2008r. Wójt Gminy R. orzekł o wymeldowaniu P. D. oraz D. D. wraz z małoletnimi dziećmi E. D. i G. D. z pobytu stałego w lokalu mieszkalnym położonym przy ul. K. [...] w R. W trakcie postępowania prowadzonego na wniosek J. D. organ pierwszoinstancyjny ustalił, że właścicielem wymienionego lokalu jest J. D. P. D. jest synem powyżej wymienionego i opuścił miejsce pobytu stałego 20 grudnia 2002r. a opuszczenie to miało charakter dobrowolny i trwały. Wobec powyższego Wójt Gminy R. uznał, że zostały spełnione przewidziane w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych przesłanki do wymeldowania skarżącego z pobytu stałego. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła D. D. oraz jej pełnoletni syn P. D. Domagali się uchylenia decyzji organu I instancji, wydanie decyzji o odmowie wymeldowania z pobytu stałego wskazanych osób. Według nich brak było podstaw do wymeldowania P. D. oraz jego matki D. D. Decyzja ta uniemożliwia stronie D. D. skuteczny podział majątku dorobkowego oraz stwarza zagrożenie bezdomnością całej rodziny. Zdaniem Wojewody odwołanie na uwzględnienie nie zasługuje. Zebrane w toku postępowania dowody potwierdzają, że skarżący 20 grudnia 2002r. opuścił miejsce pobytu stałego, a opuszczenie to miało charakter dobrowolny i trwały. Za przyjęciem powyższego stwierdzenia przemawiają wyniki kontroli meldunkowej przeprowadzonej przez Policję w dniu 7 marca 2008r. oraz oświadczenia i wyjaśnienia złożone D. D. i P. D., w których potwierdzają, iż 20 grudnia 2002r. wraz z małoletnimi E., G. i A. D. (od czasu wydania wyroku rozwodowego z dnia [...] czerwca 2006 r. - sygn. akt [...], córka A. mieszka wraz z ojcem) opuścili sporny lokal i od tamtej pory nie udało im się ponownie w nim zamieszkać. Wprawdzie skarżący twierdzi, iż opuszczenie było spowodowane agresywnym zachowaniem J. D., co potwierdzają wyroki sądowe przedstawione przez stronę (prawomocny wyrok sądu z dnia [...] lipca 2003 r.- sygn. akt [...]; prawomocny wyrok sądu z dnia [...] maja 2004 r. - sygn. akt [...]), jednak nie podjął skutecznych kroków prawnych służących obronie jego prawa do przebywania w miejscu zameldowania. Mimo, że D. D. złożyła pozew o eksmisję J. D. ze spornego lokalu, jednak powództwo to zostało oddalone (prawomocny wyrok sądu z dnia [...] lutego 2006r . - sygn. akt [...]). Skarżący nie wykazali przy tym, aby wnosili powództwo o przywrócenie naruszonego posiadania. Ocena trwałości opuszczenia miejsca pobytu stałego nie zależy od subiektywnego przekonania jednej ze stron i musi być oceniana na podstawie obiektywnych, możliwych do weryfikacji dowodów. Należy zauważyć, że ze względu na stopień natężenia konfliktu między stronami powrót skarżących do spornego lokalu jest mało prawdopodobny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sprawie ze skargi J. D. prawomocnym wyrokiem z dnia 18 września 2007 r. uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody L. z dnia [...] kwietnia 2007r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy R. z dnia [...] marca 2007r. o odmowie wymeldowania D. D. wraz z małoletnimi dziećmi E. D. i G. D. oraz P. D. z pobytu stałego w lokalu mieszkalnym przy ulicy K. [...] w R. (sygn. akt III SA/Lu 245/07). Sąd w uzasadnieniu wyroku powołuje się na utrwaloną linię orzecznictwa stwierdzając, iż "środkami prawnymi umożliwiającymi powrót do lokalu są roszczenia cywilnoprawne o przywrócenie naruszonego posiadania albo o eksmisję, które zostaną uwzględnione przez sąd przed wydaniem decyzji rozstrzygającej wniosek o wymeldowanie. Nie skorzystanie z tych środków, ewentualnie oddalenie powództwa przez sąd powoduje, że brak jest podstaw prawnych do utrzymywania fikcji meldunkowej." Przedstawiony powyżej stan faktyczny i prawny, daje podstawę do twierdzenia, że zostały spełnione przesłanki wymeldowania z pobytu stałego określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Ponadto podniesiono, że zarówno zameldowanie, jak i wymeldowanie z pobytu stałego nie ma związku z nabyciem lub utratą prawa własności do spornego lokalu, zaś ewentualne żądania dotyczące wspólnych rozliczeń między stronami należy kierować na drogę sądowego postępowania cywilnego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł P. D. żądając uchylenia jej oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy R. Zarzucił naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez przyjęcie, że zostały spełnione warunki uprawniające do wymeldowania oraz naruszenie art. 80 kpa poprzez dokonanie sprzecznego z materiałem dowodowym ustalenia, że P. D. i D. D. wraz z małoletnimi dziećmi E. D. i G. D. dobrowolnie opuścili miejsce stałego pobytu w dniu 20 grudnia 2002 r., Opuszczenie przedmiotowego lokalu mieszkalnego nie miało charakteru dobrowolnego, gdyż była to niezbędna ucieczka matki wraz z dziećmi przed agresywnym zachowaniem J. D. Podkreślenia wymaga fakt, iż mieszkanie to stanowi majątek dorobkowy D. D. i J. D. wobec tego skarżący ma prawo w każdej chwili zamieszkać w nim. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm. oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a zarzuty i argumenty skargi nie podważają jej legalności, dlatego też skarga podlegała oddaleniu. Materialnoprawną podstawę wydania kwestionowanych decyzji stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. nr 139, poz. 993 ze zm.), w myśl którego organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zameldowanie na pobyt stały w oznaczonej miejscowości pod wskazanym adresem ma odpowiadać faktycznemu przebywaniu osoby w oznaczonym miejscu. W ten sposób zameldowanie spełnia funkcję ewidencyjną, gdyż potwierdza przebywanie osoby pod oznaczonym adresem. Z faktu, że zameldowanie ma tylko walor ewidencyjny, wynika że organy meldunkowe są zobowiązane utrzymywać ewidencję w stanie, który odpowiada rzeczywistości. Konsekwencją takiego ,rozumienia ewidencji ludności i zameldowania jako potwierdzenia danych ewidencyjnych jest również to, że organy mają obowiązek wymeldowania z pobytu stałego każdego, kto z jakichkolwiek powodów nie przebywa w miejscu zameldowania przez czas określony w art. 15 ust. 2 ustawy. Koniecznym i wystarczającym warunkiem wymeldowania z miejsca pobytu stałego jest opuszczenie lokalu. Nie można utrzymywać latami fikcji meldunkowej wbrew rzeczywistemu stanowi rzeczy. Tak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sprawie III SA/Lu 245/07 którą rozpoznawał na skutek skargi J. D. na decyzję Wojewody L. z dnia [...] kwietnia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania D. D. z małoletnimi dziećmi łącznie z P. D. Podkreślić należy, że organy obu instancji jak i sąd rozpoznając sprawę ponownie związany jest oceną prawną jak i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w orzeczeniu z dnia 18 września 2007 r. cytowanego powyżej. W wyroku tym Sąd stwierdził, iż wyprowadzenie się D. D. i małoletnich dzieci E. i G. D. oraz P. D. z domu przy ul. K. [...] w R., nosi cechy trwałości oraz nawet przyjąwszy, że opuszczenie nie było dobrowolne, to dalsze utrzymywanie fikcji zameldowania nie jest stanem pożądanym. Opuszczenie lokalu musi być faktem oczywistym i powinno oznaczać, że działanie takie nastąpiło na skutek zachowania samego skarżacego. Orzecznictwo przyjmuje, że co do zasady opuszczenie powinno być dobrowolne. Nie oznacza to jednak, że w każdym przypadku wymeldowaniu z pobytu stałego może podlegać tylko ten, kto opuścił lokal na skutek tego, że nie chce z miejscem zameldowania wiązać swych dalszych spraw życiowych. Na równi z takim działaniem muszą być traktowane wszystkie te sytuacje, w których dotychczas zameldowany nie ma prawa przebywania w lokalu, w którym nastąpiło jego zameldowanie. Zatem równoważne dobrowolnemu opuszczeniu lokalu (miejsca zameldowania) są wszystkie te przypadki, w których osoba podlegająca wymeldowaniu nie może zgodnie z prawem lub na skutek okoliczności faktycznych dalej zamieszkiwać w miejscu, w którym była zameldowana. W rozpoznawanej sprawie faktem niewątpliwym jest to, że skarżący wraz ze swoją matką i rodzeństwem nie zamieszkują w lokalu, z którego zostali wymeldowani. Podejmowane przez D. D. środki prawem przewidziane tj. wytoczenie powództwa o eksmisję J. D. z przedmiotowego domu mieszkalnego przed Sądem Rejonowym w K. (sygn. akt [...]) oraz przed Sądem Okręgowym w Z. w sprawie o rozwód (sygn. akt [...]) zakończyły się oddaleniem powództw i nie doprowadziły do powtórnego zamieszkania w tym lokalu skarżącego oraz jego matki. W rozpoznawanej sprawie podkreślić należy, że element dobrowolności opuszczenia lokalu przez skarżącego oraz jego matki i rodzeństwa może być dyskusyjny, gdyż osoby te opuściły dom mieszkalny przy ul. K. [...] w R. w określonych okolicznościach, które nie wskazywały bezpośrednio na istnienie po ich stronie woli opuszczenia miejsca dotychczasowego zamieszkania. Jednak Sąd przyjmuje, że skarżący oraz pozostali członkowie rodziny przeniosły swoje sprawy życiowe do innego miejsca, co same w postępowaniu administracyjnym potwierdzają oraz, że nie podjęli działań mających na celu wprowadzenie ich w posiadanie lokalu, z którego postępowanie J. D. ich usunęło. Sąd zauważa też, iż przez 6 lat koncentracja interesów życiowych skarżącego i jego rodziny odbywała się w mieszkaniu przy ul. S. [...] w R. Do orzeczenia o wymeldowaniu, z uwagi na rejestrowy charakter meldunku wystarczy, iż organ administracji ustali, że dana osoba opuściła i nie zamieszkuje przez odpowiednio długi czas w przedmiotowym lokalu i nie dopełniła ciążącego na nim z mocy ustawy, obowiązku wymeldowania się. W świetle powyższego należy także stwierdzić, że podnoszone przez skarżącego kwestie braku rozliczenia majątku dorobkowego jego matki i byłego jej męża J. D. pozostają poza rozważaniami w przedmiotowej sprawie. Do rozstrzygnięcia tego typu kwestii właściwy jest bowiem sąd powszechny. Reasumując w sprawie niniejszej przeprowadzono postępowanie dowodowe z zachowaniem wymagań art. 7 i 77 § 1 kpa. Dokonano także oceny dowodów zgodnej z wymogami art. 80 kpa. Wojewoda L, wymeldowując P. D. zastosował się do powyższych wskazań sądu i prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Z tych też względów Sąd orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Orzeczenie o kosztach uzasadnia treść art. 250 ww. ustawy oraz z § 14 ust. 2 pkt 1c i § 15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.)