III SA/Lu 238/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Protokolant stażysta Olga Michalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi N.T. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną i odmowy przyznania prawa do zasiłku oddala skargę. Zaskarżoną decyzją wydaną z upoważnienia Wojewody z dnia [...] znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2004 r. nr 99, poz. 1001 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania N. T. z dnia [...] lutego 2005 r. od decyzji znak [...] wydanej z upoważnienia Starosty w dniu [...] lutego 2005 r. w sprawie uznania N. T. za osobę bezrobotną i odmowy przyznania jej prawa do zasiłku, utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniesiono, że N. T. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu [...] lutego 2005 r. jako osoba bezrobotna. Decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. uznano ją za osobę bezrobotną i odmówiono przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Organ drugiej instancji rozpatrując odwołanie podkreślił, że podstawę materialnoprawną do wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia stanowiły między innymi art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. d, art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 71 ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Z przedłożonych dokumentów wynika, że skarżąca posiada zezwolenie na osiedlenie się w Rzeczpospolitej Polskiej jako żona repatrianta nie będąca osobą polskiego pochodzenia – zgodnie z przepisami ustawy z dnia 28 sierpnia 2003 r. o zmianie ustawy o repatriacji (Dz. U. nr 175, poz. 1691). Strona jest obywatelką Ukrainy. W myśl art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. d ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, ustawa ma zastosowanie do: (...) cudzoziemców poszukujących i podejmujących zatrudnienie lub inną pracę zarobkową na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którzy (...) posiadają zezwolenie na osiedlenie się w Rzeczypospolitej Polskiej (...). W dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy, w dniu [...] lutego 2005 r., strona spełniała warunki określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy i z dniem rejestracji nabyła status osoby bezrobotnej. Natomiast kwestię nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych reguluje przepis art. 71 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy, który stanowi, że prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli nie ma dla niego odpowiedniej pracy, propozycji szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni: (...) h) był zatrudniony za granicą przez okres co najmniej 365 dni, w okresie 18 miesięcy przed zarejestrowaniem się w powiatowym urzędzie pracy, i przybył do Rzeczypospolitej Polskiej jako repatriant, (...). Jak wynika z akt sprawy, w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania (od 8.08.2003 r. do 8.02.2005 r.) strona pracowała za granicą (na Ukrainie). Natomiast warunkiem zaliczenia okresu pracy strony za granicą do 365 dni, o których mowa w art. 71 ustawy, jest przybycie do Rzeczypospolitej Polskiej jako repatriant. Strona jest żoną repatrianta posiadającą zezwolenie na osiedlenie się w Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie organu strona nie spełnia żadnego innego warunku określonego w tym przepisie do nabycia prawa do zasiłku. Odnosząc się do sugerowanego przez stronę zastosowania w sprawie art. 72 ust. 4 ustawy, organ zauważył, ze art. 72 ust. 4 nie reguluje kwestii nabycia prawa do zasiłku, ale dotyczy okresu uprawniającego do zasiłku, tj. okresu, od którego zależy wysokość i okres pobierania zasiłku. Na decyzję z dnia [...] N. T. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zarzucając naruszenie art. 75 ust. 1, art. 72 ust. 4 oraz art. 73 ust. 1 pkt 3 lit. b w związku z art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zdaniem skarżącej stosowanie w jej sprawie art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. h ustawy jest błędne, gdyż z dokumentów przez nią złożonych wynika, że nie jest ona repatriantką, ale osobą, która przesiedliła się do kraju na warunkach repatriacji w rozumieniu przepisów o repatriacji. Skarżąca podniosła, że zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy "Prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75...". W art. 75 ust. 1 wyliczono enumeratywnie, w jakich okolicznościach prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu. Żadna z wyliczonych w art. 75 ust. 1 ustawy okoliczności, nie dotyczy skarżącej. Ze względu zaś na pominięcie w art. 71 ust. 1-7 ustawy członków najbliższej rodziny repatrianta, a którzy jednocześnie spełniają wymagania art. 71 ust. 1 pkt 1 i 2, osoby te zostały wymienione odrębnie, pośród osób wymienionych w art. 72 ust. 4, w którym jest mowa o osobach, które przesiedliły się do kraju na warunkach repatriacji w rozumieniu przepisów o repatriacji. Na to, że skarżąca jest taką osobą, wskazują przepisy art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji oraz art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 28 sierpnia 2003 r. o zmianie ustawy o repatriacji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269) i przepisów rozdziału pierwszego ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje badanie zgodności z prawem indywidualnych aktów administracyjnych. Zaskarżona decyzja wydana została w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego i postępowania, zatem skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. Wszystkie istotne dla sprawy okoliczności faktyczne są bezsporne: skarżąca N. T., będąca obywatelką Ukrainy i jednocześnie nie będąca osobą pochodzenia polskiego, przybyła na terytorium Polski na podstawie wizy jednokrotnej wspólnie z mężem P. C. – repatriantem posiadającym obywatelstwo polskie – w dniu 24 sierpnia 2004 r. i osiedliła się w Polsce. Decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. Wojewoda udzielił zezwolenia N. T. na osiedlenie się. W dniu [...] lutego 2005 r. dokonała rejestracji w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna, decyzję w przedmiocie uznania jej za osobę bezrobotną i odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych wydano w dniu 11 lutego 2005 r. Skarżąca zakwestionowała rozstrzygnięcie organu administracji publicznej w kwestii nieprzyznania zasiłku dla bezrobotnych – jej jako żonie repatrianta, posiadającej odpowiedni okres zatrudnienia za granicą zaliczany w myśl przepisów prawa do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych. Zdaniem skarżącej prawo do zasiłku dla bezrobotnych służy jej jako osobie, która była zatrudniona za granicą i przesiedliła się do kraju na warunkach repatriacji w rozumieniu przepisów o repatriacji. Zatem podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy małżonkowi repatrianta, który zarejestrował się w powiatowym urzędzie pracy i uzyskał status bezrobotnego, przysługuje prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Materia przyznawania osobom bezrobotnym zasiłku dla bezrobotnych reguluje obowiązująca od dnia 1 czerwca 2004 r. ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. nr 99, poz. 1001 ze zm.). W myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy określenie "bezrobotny" oznacza osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-d (tj. między innymi osobę posiadającą zezwolenie na osiedlenie się w Rzeczypospolitej Polskiej), lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia, nieuczącą się w szkole, zarejestrowaną we właściwym powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli spełnia określone w pkt a-k warunki. Stwierdzić należy, że skarżąca spełnia przesłanki wynikające z definicji "bezrobotnego", zatem organ prawidłowo uznał ją za osobę bezrobotną. Odnośnie problematyki prawa do zasiłku dla bezrobotnych podkreślić trzeba, że przepisem, na podstawie którego bezrobotnemu przysługuje prawo do zasiłku dla bezrobotnych – jest art. 71 cyt. ustawy. W myśl ust. 1 owego przepisu prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli: 1) nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy (lub innego rodzaju określonego tym przepisem zajęcia) oraz 2) był zatrudniony za określonej wysokości wynagrodzenie, w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni bądź legitymuje się wymienionymi w punktach b-i owego ustępu innymi rodzajami zatrudnienia, 3) spełnia dodatkowe warunki określone w tym przepisie. Zgodnie z art. 71 ust. 2 ustawy do 365 dni, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zalicza się również okresy niewymienione w tym ustępie, a określone wyczerpująco w ust. 2 pkt 1-5 ustawy. Z powyższego wynika, że bezrobotnemu nielegitymującemu się odpowiednim okresem zatrudnienia ani okresami innych form aktywności zawodowej lub pobierania świadczeń wymienionych w art. 71 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 1-5, ust. 3-4, ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie przysługuje prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Tylko bezrobotny legitymujący się którymś z okresów wymienionych w art. 71 ustawy oraz warunkami wymienionymi tamże – jest uprawniony do pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. h cyt. ustawy wyraźnie określa, iż warunkiem dodatkowym przyznania prawa do zasiłku, poza wymienionymi powyżej, jest przybycie bezrobotnego na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej jako repatriant. Ponieważ ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie zawiera definicji repatrianta, sięgnąć należy do art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji (Dz. U. z 2004 r. nr 53, poz. 532), zgodnie z którym "repatriantem jest osoba polskiego pochodzenia, która przybyła do Rzeczpospolitej Polskiej na podstawie wizy wjazdowej w celu repatriacji z zamiarem osiedlenia się na stałe." Bezsporne jest, że status skarżącej nie odpowiada cechom repatrianta wymienionym w tej ustawie i w związku z tym art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. h ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie ma w stosunku do niej zastosowania. Przy tym ani z treści art. 71, ani z przepisów szczególnych (w tym przepisów ustawy o repatriacji) nie wynika, by skarżącej jako żonie repatrianta posiadającej zezwolenie na osiedlenie w Polsce służyło prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Od okresów wchodzących bezpośrednio lub zaliczanych do 365 dni, o których mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1-5 oraz ust. 3-4 i ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, należy odróżnić instytucję okresu uprawniającego do zasiłku, od którego zależy wysokość i okres pobierania zasiłku – przewidzianą w art. 72 ust. 4 i 5 cyt. ustawy (por. wydane dla analogicznych uregulowań ustawy poprzedzającej obecnie obowiązujący akt prawny – ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu – wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 3608/02, ONSA 2004/1/34). W art. 72 cyt. ustawy umieszczono bowiem uregulowania dotyczące wysokości zasiłku dla bezrobotnych. Okresy wymienione w art. 72 ust. 4 i 5 nie są zaliczane do okresu uprawniającego do zasiłku (art. 71), lecz jedynie do okresu uprawniającego do zasiłku, od którego zależy wysokość i okres pobierania zasiłku. Zatem zarzut niezastosowania powoływanego przez skarżącą przepisu art. 72 ust. 4 ustawy jako przepisu, który organ orzekający powinien w jej ocenie był zastosować wydając zaskarżoną decyzję, nie może zostać uwzględniony. Zdaniem sądu zarówno przepis art. 71, jak i art. 72 ustawy w sposób jasny i zrozumiały określają materię, którą regulują, dlatego nie można w sposób dowolny i sprzeczny z językową wykładnią dokonywać ich interpretacji, jak to czyni skarżąca. Odnieść się w tym miejscu należy do cytowanego przez skarżącą zastrzeżenia art. 75 wymienionego w art. 71 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (w tym art. 75 ust. 1, o którym wspomina skarżąca). Zgodnie z art. 71 ust. 1 cyt. ustawy "prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, (...)". Zastrzeżenie owo nie oznacza, że, jak to podnosi skarżąca, osobom bezrobotnym niespełniającym przesłanek z art. 75 ust. 1, prawo do zasiłku przysługuje. Powyższe sformułowanie pierwszej części art. 71 ust. 1 w odniesieniu do art. 75 ust. 1 należy interpretować w ten sposób, że prawo do zasiłku przysługuje tylko i wyłącznie osobom bezrobotnym spełniającym warunki wymienione enumeratywnie w art. 71 ust. 1 bądź w ustępach następnych tego artykułu, przy czym wobec kategorii osób, którym przysługuje owo prawo do zasiłku, a których dotyczy art. 75 ust. 1 ustawy, przewidziane są ograniczenia wynikające z art. 75. Dlatego na pytanie postawione na wstępie, czy małżonkowi repatrianta, który zarejestrował się w powiatowym urzędzie pracy i uzyskał status bezrobotnego, przysługuje prawo do zasiłku dla bezrobotnych, należy udzielić odpowiedzi negatywnej. Skoro zatem prawo do zasiłku posiadają tylko bezrobotni spełniający warunki enumeratywnie wymienione w art. 71 cyt. ustawy, a skarżąca nie spełnia żadnego z owych warunków oraz skoro powoływany przez skarżącą przepis art. 72 ust. 4 cyt. ustawy nie może być podstawą przysługiwania prawa do zasiłku, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle pozostałych przepisów obowiązującego prawa jako prawidłową, uznać należy, że nie ma podstaw, by uchylić kwestionowane przez skarżącą rozstrzygnięcie. Z tych względów działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.