III SA/Lu 240/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Strzelec po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. J. na decyzję Dyrektora Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie z dnia 29 stycznia 2026 r. Nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy doktorantów - w zakresie wniosku K. J. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie K. J. zaskarżyła decyzję Dyrektora Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie w przedmiocie skreślenia z listy doktorantów. Skarżąca zawarła w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że skreślenie z listy doktorantów w praktyce pozbawia ją możliwości kontynuowania kształcenia w szkole doktorskiej. Podniosła, że została pozbawiona dostępu do systemów informatycznych uczelni, w szczególności systemu USOS, który umożliwia udział w zajęciach dydaktycznych, zapis na zajęcia, komunikację z prowadzącymi oraz przystępowanie do zaliczeń. Wykonanie decyzji powoduje również utratę dostępu do infrastruktury naukowej uczelni, zasobów bibliotecznych i baz danych dostępnych wyłącznie dla doktorantów i pracowników uczelni oraz zasobów zewnętrznych wymagających logowania z wykorzystaniem systemu udostępnionego przez uczelnię. Skarżąca podniosła również, że nie będzie miała możliwości późniejszego odrobienia zajęć dydaktycznych realizowanych w bieżącym semestrze przez doktorantów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Instytucja wstrzymania wykonania określonego aktu lub czynności jest postrzegana jako tymczasowa ochrona osoby, która wniosek taki składa, przed ewentualnymi skutkami kontrolowanego przez sąd działania organu administracji publicznej. Objęcie skarżącej ochroną przewidzianą w art. 61 § 3 p.p.s.a. może mieć miejsce tylko i wyłącznie w przypadku zaskarżenia decyzji, która nadaje się do wykonania i która ma być w przyszłości wykonana. Przedmiotem skargi a zarazem wniosku skarżącej jest decyzja o skreśleniu jej z listy doktorantów. Materialnoprawną podstawę decyzji stanowiły przepisy art. 203 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r., poz. 1571 ze zm.) oraz § 14 ust. 1, ust. 2, ust. 6, ust. 7, § 21 ust. 1, ust. 2, ust. 3 pkt 1 Regulaminu Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, stanowiącego załącznik do uchwały Nr XXIV-26.8/19 Senatu UMCS z dnia 24 kwietnia 2019 r. w sprawie regulaminu Szkoły doktorskiej Nauk Społecznych. Jaka wskazano powyżej do objęcia ochroną przewidzianą w art. 61 § 3 p.p.s.a., nadają się wyłącznie akty lub czynności, których jeszcze nie wykonano. W sytuacji natomiast, gdy te zostały już wykonane, wniosek o wstrzymanie ich wykonania nie może zostać uwzględniony (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2016 r., sygn. akt I OZ 1299/16). Skoro postanowienie sądu ma uchronić stronę przed skutkami wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, to sąd w przypadku wykonania aktu i czynności ochrony udzielić nie może. To z kolei oznacza, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku w sytuacji gdy skutki, które wynikają z ich wykonania już wystąpiły (vide postanowienie NSA z 9 czerwca 2010 r., sygn. akt I OZ 410/10). Odnosząc się do sprawy stwierdzić należy, że skoro w niniejszej sprawie skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji o skreśleniu z listy doktorantów, a skreślenie to wywołało już skutek z momentem wydania i doręczenia zaskarżonej decyzji, to wstrzymanie wykonania decyzji nie jest możliwe. Wstrzymanie wykonania decyzji nie przywróci skarżącej uprawnień wynikających z posiadania statusu doktoranta. Dopiero wyeliminowanie przez sąd administracyjny z obrotu prawnego ostatecznej decyzji o skreśleniu z listy doktorantów może zniweczyć skutki decyzji, powodując odzyskanie statusu doktoranta, a zatem restytucję sytuacji prawnej skarżącej. Orzekanie w tych okolicznościach o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji jest bezprzedmiotowe, gdyż nie ma możliwości odwrócenia dokonanych już czynności (vide postanowienia NSA z dnia 1 października 2025 r., sygn. akt III OSK 1550/25; z dnia 18 maja 2023 r., sygn. akt III OSK 857/23; z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. akt II OZ 435/13; z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt I OZ 451/12; z dnia 6 września 2011 r., sygn. akt I OZ 625/11). Ich skutki mogą być zniwelowane jedynie przez pozytywne orzeczenie sądu uwzględniające skargę, a nie przez wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. W konsekwencji powołanie się przez skarżącą we wniosku na pozbawienie dostępu do systemów informatycznych uczelni i możliwości kontynuowania kształcenia, nie mogło odnieść zamierzonego przez nią skutku, bowiem przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. - jak wykazano powyżej - nie mogły być przedmiotem oceny sądu. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.