III SA/Lu 241/05
WyrokWSA w Lublinie2005-10-06
Skład orzekający: Marek Zalewski, Małgorzata Fita, Jadwiga Pastusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, nie przeprowadzając dowodu z oględzin na miejscu i nie wzywając strony do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję o wymeldowaniu oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy nie odniósł się do żądania strony o przeprowadzenie dowodu z oględzin na miejscu, nie zwrócił się do schroniska o potwierdzenie pobytu strony, a także pozbawił stronę możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, co stanowiło podstawę do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B.F. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy o wymeldowaniu B.F. z pobytu stałego. Skarżący twierdził, że nadal zamieszkuje w lokalu, mimo że budynek był przeznaczony do rozbiórki. Organy administracji uznały, że skarżący opuścił miejsce pobytu stałego, wskazując na brak budynku i umieszczenie skarżącego w schronisku dla bezdomnych. Skarżący domagał się przeprowadzenia oględzin na miejscu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy, określono, że decyzje te nie podlegają wykonaniu, oraz zasądzono od Wojewody na rzecz radcy prawnego kwotę tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca), Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Wiesława Dudek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2005 r. sprawy ze skargi B.F. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2005r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] lutego 2005r., nr [...], 2. określa, że decyzje wymienione w pkt 1 nie podlegają wykonaniu w całości, 3. zasądza od Wojewody na rzecz radcy prawnego M.A. kwotę [...] złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną z upoważnienia Wojewody na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. Nr 87, poz. 960 z 2001 r. z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania B. F. od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...], orzekającej o wymeldowaniu B. F. z pobytu stałego z lokalu przy ul. N. w M. utrzymano zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji podał, że stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, na wniosek strony lub z urzędu organ administracji wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przez opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu należy rozumieć fizyczne nieprzebywanie w lokalu i skoncentrowanie swoich spraw życiowych w innym miejscu.
W przedmiotowej sprawie bezsporny pozostaje fakt, iż odwołujący się w lokalu gdzie jest zameldowany nie zamieszkuje od lat siedemdziesiątych ubiegłego stulecia. Okoliczność ta wynika z pisma B. F. z dnia [...] marca 2000 r., w którym to zwraca się do Wojewody o zbadanie sprawy odnośnie zabrania mienia i zawalenia się domu w M., a następnie wyrzucenia go z lokalu w L. przy ul. P. gdzie ostatnio zamieszkiwał ponad 20 lat.
Jak wynika z akt sprawy i zgromadzonej w nich korespondencji od dnia 1 października 1998 r. B. F. z uwagi na stan zdrowia i bezdomność, decyzją Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej umieszczony został w Schronisku dla Bezdomnych Mężczyzn, przy ulicy G. w L. Niezależnie od powyższego o fakcie, że skarżący nie przebywa pod adresem w M. przy ulicy N., świadczą liczne dokumenty, z których jednoznacznie wynika że budynek mieszkalny w M. już w 1974 r. przeznaczony był do rozbiórki, a decyzja nakazująca rozbiórkę była wydana w 1976 r. Z tych też względów decyzja wydana przez organ I instancji jest zgodna z prawem.
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie złożył B. F., zaskarżając ją w całości i twierdząc, że treść jej jest niezgodna ze stanem faktycznym. W skardze, skarżący podnosi że od urodzenia mieszkał przy ulicy N. w M. i dalej faktycznie tam zamieszkuje "pomimo niszczenia i dewastowania".
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) i przepisów rozdziału pierwszego ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje badanie zgodności z prawem indywidualnych aktów administracyjnych. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego.
Rozpatrując niniejszą sprawę sąd uznał, iż doszło w niej do naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Jak wynika z akt administracyjnych, organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie wymeldowania B. F. zamieszkałego w miejscowości M. po otrzymaniu informacji od Inspektora do spraw gospodarki przestrzennej i budownictwa, iż na działce nr 464, której właścicielem jest skarżący, nie istnieje żaden budynek (k.18).
Następnie po wszczęciu tegoż postępowania organ zgromadził dokumentację obejmującą między innymi korespondencję pomiędzy Urzędem Gminy, a skarżącym, zaświadczenia i informacje, które wskazują, że w latach siedemdziesiątych (1976 r.) B. F. otrzymał nakaz rozbiórki domu umiejscowionego na jego działce w M. oraz przydzielono mu w tym czasie lokal mieszkalny położony w L. przy ul. P. (k. 22).
Powyższe dokumenty dowodzą również, że skarżący nie zastosował się do nakazu rozbiórki oraz, że nie zamieszkał w L. w przydzielonym mu mieszkaniu (k. 23, 27 i 33).
Ponadto zgodnie z danymi zamieszczonymi w wypisie z rejestru gruntów, działka nr 464 należąca do B. F. jest w części działką budowlaną, co także zaznaczone jest na mapach numerów porządkowych nieruchomości położonych w M. z 1988 i 1995 roku, gdzie na powyższej działce naniesiony jest zarys budynku.
Z korespondencji będącej w aktach sprawy wynika także, że skarżący w 1998 r. umieszczony został decyzją Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Schronisku dla Bezdomnych Mężczyzn przy ul. G., gdzie przebywał co najmniej do 2000 r. (k. 29).
Mając na uwadze powyższą dokumentację organ I instancji doszedł do przekonania, że na działce nr 464 w M. (wg numeracji porządkowej ul. Nadłączna 3), należącej do skarżącego, nie może stać żaden budynek mieszkalny i dlatego wymeldował B. F. z powyższego miejsca.
Organ odwoławczy podzielił w całości przekonanie organu I instancji co do braku budynku w M., w którym skarżący mógłby być zameldowany, ponadto zwrócił uwagę na fakt odbierania korespondencji przez skarżącego wysyłanej na adres Schroniska dla Bezdomnych Mężczyzn przy ul. G., co zdaniem organu dowodzi, iż skarżący tam właśnie zamieszkuje.
Nie odniósł się natomiast do żądania skarżącego zawartego w jego odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej o przeprowadzenie dowodu z oględzin na działce, na której jak twierdzi skarżący, cały czas przebywa – "jestem tu gdzie byłem od urodzenia, proszę sprawdzić to na miejscu w mojej obecności".
Nie zwrócił się również (podobnie jak Wójt Gminy) do Schroniska dla Bezdomnych Mężczyzn przy ul. G. w L. z zapytaniem, czy B. F. od czasu umieszczenia go tam, do tej pory w nim przebywa, co bezpośrednio wskazywałoby na stałe miejsce pobytu skarżącego.
Niezależnie od powyższego, nie sposób nie zwrócić uwagi na okoliczność, iż skarżący w postępowaniu o wymeldowanie pozbawiony był możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, zgodnie z art. 80 w związku z art. 10 kodeksu postępowania administracyjnego.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem i poglądem doktryny w tej kwestii, niewyznaczenie przez organ administracyjny stronie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału stanowi podstawę do wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., uzasadniającą uchylenie zaskarżonej decyzji.
Rozpatrując ponownie sprawę, organ przeprowadzi postępowanie dowodowe w sposób określony przepisami art. 75 – art. 81 k.p.a., przed wydaniem decyzji wezwie stronę do wypowiedzenia się w sprawie zebranych dowodów na podstawie art. 10 § 1 k.p.a., a decyzję uzasadni zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe i na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak sentencji.
Powołane przepisy
art. 138 § 1 pkt 1 k.p.art. 15 ust. 2 ustawyart. 1 ustawyart. 80art. 10art. 145 § 1 pkt 4 k.p.art. 75art. 81 k.p.art. 10 § 1 k.p.art. 107 § 3 k.p.art. 145
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło