III SA/Lu 243/08

PostanowienieWSA w Lublinie2009-05-28

Skład orzekający: Sędzia NSA Marek Zalewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, posiadający znaczące oszczędności i samochód, wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Posiadanie przez niego oszczędności w wysokości 85 000 złotych oraz samochodu, mimo deklarowanych miesięcznych dochodów i sytuacji materialnej rodziny, stanowiło podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący Z. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w związku ze sprawą dotyczącą odmowy zgody na przystąpienie do egzaminu magisterskiego. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, co skarżący zaskarżył, podnosząc zarzut błędnej oceny jego sytuacji materialnej. W trakcie postępowania wykazano, że skarżący posiada oszczędności w wysokości 85 000 zł oraz samochód.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Zalewski po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na przystąpienie do egzaminu magisterskiego w zakresie wniosku skarżącego Z. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata na skutek sprzeciwu skarżącego od postanowienia referendarza sądowego z dnia 30 kwietnia 2009 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Dnia 9 marca 2009 r. skarżący Z. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Uzasadniając ten wniosek skarżący m. in. wskazał, że żaden zawodowy pełnomocnik nie chce podjąć się jego sprawy, ani sporządzenia skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2009 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W związku z powyższym Z. P. wniósł sprzeciw, w którym podniósł m. in., że błędnie została oceniona jego sytuacja materialna, co wpłynęło na odmowę przyznania prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak wynika z przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) dalej ppsa, osobie fizycznej może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest pokrywanie wynikłych z niego kosztów. Obowiązek ten spoczywa na każdym podmiocie, który inicjuje takie postępowanie, co jest zgodne z przepisem art. 241 ppsa. Ta sama ustawa dopuszcza możliwość zwolnienia od kosztów postępowania (zasadniczo na każdym jego etapie), jednakże strona, która o to wnosi musi wykazać, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania – przepis art. 246 § 1 pkt 1 ppsa. Spełnienie tej przesłanki polega na udowodnieniu, że strona znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia poniesienie jej jakichkolwiek kosztów postępowania. Co do zasady podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego na wniosku składanym przez strony na urzędowym formularzu. W rozpatrywanej sprawie skarżący złożył w dniu 9 marca 2009 r. 2009 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Jak wynika z akt sprawy tj. złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy (k - 80 i n.), skarżący posiada oszczędności zdeponowane na rachunku bankowym, w wysokości 85 000 złotych. Ja również wykazał we wniosku, posiada także samochód, którego wartość oszacował na 2000 – 5000 złotych. Jak wynika z tego wniosku, miesięczne dochody skarżącego wynoszą 1388, 75 złotych. Co prawda skarżący pozostaje w gospodarstwie rodzinnym z rodzicami i dorosłym rodzeństwem, którzy, jak wynika ze złożonej deklaracji, nie osiągają żadnych dochodów, to jednak nie stanowi to argumentu przemawiającego za zwolnieniem skarżącego z kosztów postępowania i przyznaniem adwokata. Tym bardziej, że skarżący przyznał, że nie ma dokładnej wiedzy na temat stanu majątkowego swoich domowników. Skarżący w sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego podnosi, że powyższe oszczędności nie nalezą do niego, uprzejmościowo zezwolił na ich zdeponowanie na swoim rachunku bankowym. Wyszczególnił również swoje miesięczne wydatki (z czego ok. 500 złotych na utrzymanie samochodu). Jednak przedstawione przez niego stanowisko nie pozwala jednoznacznie przyjąć, że nie jest on w stanie udźwignąć kosztów postępowania sądowego. Wręcz przeciwnie, ze złożonego przez Z. P. wniosku o przyznanie prawa pomocy jednoznacznie wynika, że posiada on środki finansowe pozwalające mu na opłacenie takich kosztów. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że żądanie skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie wykazał, aby nie był w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania. Z tej przyczyny, na podstawie art. 160 w związku z art. 260 ppsa, należało orzec jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło