III SA/Lu 245/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak,, Sędzia NSA Marek Zalewski /spr./, Protokolant Ewa Lachowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2005 r. sprawy ze skargi J.H. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2005r. Nr Rep. [...] w przedmiocie uznania się niewłaściwym do rozpoznania wniosku w sprawie powołania biegłych lekarzy psychiatrów oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] (rep. [...]), po rozpatrzeniu zażalenia J. H. na postanowienie wydane przez kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w dniu [...] lutego 2005 r. znak: [...] o uznanie się niewłaściwym do rozpoznania wniosku w sprawie powołania biegłych lekarzy psychiatrów w celu ustalenia niepoczytalności L. S. i przekazanie go według właściwości do Prokuratury Rejonowej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] lutego 2005 r. skarżący złożył do MOPS wniosek o powołanie wobec L. S. lekarzy psychiatrów i oskarżając go o popełnienie szeregu przestępstw. W związku z tym, że ściganie tego typu przestępstw nie leży w zakresie zadań organów pomocy społecznej, organ postanowił przekazać wniosek do organu właściwego, to jest Prokuratury Rejonowej. Skarżący odwołał się od tego postanowienia do SKO, zarzucając błędną ocenę przepisów ustawy o pomocy społecznej (art. 1 pkt 1 i 2, art. 2 ust. 1 i 2, art. 3 ust. 1, 2, 3 i 4, art. 7 pkt 1 i 4 oraz art. 70 ust. 1 pkt 2) oraz wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przyjęcie złożonego wniosku z dnia [...] lutego 2005 r. do wykonania jako zadanie organu pomocy społecznej określone przepisami wskazanymi w zarzutach. W uzasadnieniu odwołania przywołano szereg działań przestępczych L. S. skierowanych wobec członków rodziny skarżącego i mających świadczyć o znacznym naruszeniu zdrowia psychicznego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu sprawy stwierdziło, że zarzuty skarżącego nie mogą zostać uwzględnione. Kolegium nie stwierdziło naruszenia wskazanych przez skarżącego przepisów ustawy o pomocy społecznej, tym bardziej, że wnioskowane działanie nie leży ani w zakresie działań pomocy społecznej, ani nie stanowi też rodzaju świadczenia z pomocy społecznej oraz wykracza poza zasady i tryb ich udzielania. Kolegium podzieliło więc pogląd organu I instancji co do właściwości Prokuratury. Wniosek skarżącego wniesiony do kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej został więc skierowany do niewłaściwego organu, który - zgodnie z zapisem artykułu 65 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego - powinien niezwłocznie przekazać ją do organu właściwego, zawiadamiając o tym wnoszącego wniosek. Przepis ten nakłada bowiem na organ obowiązek kontroli swojej właściwości rzeczowej, miejscowej i instancyjnej, chroniąc w ten sposób stronę przed skutkami nieznajomości prawa w zakresie między innymi formułowania żądań i kierowania ich do niewłaściwych organów. Na powyższe postanowienie strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, uznając że przekazanie sprawy do Prokuratury jest równoznaczne z odmową rozpoznania sprawy oraz zarzucając brak ustosunkowania się przez organy do kwestii choroby psychicznej L. S. Podniósł również, że jego pismo nie miało na celu wszczęcia postępowania karnego. Skarżący uznaje również że skoro MOPS wspomaga finansowo jego rodzinę, to powinien również chronić ich przed atakami osoby chorej psychicznie. Organ II instancji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, a zatem nie zasługuje na uwzględnienie. Organ I instancji prawidłowo rozpoznał swoją niewłaściwość do zajmowania się sprawami podejrzeń o stan zdrowia psychicznego wynikłymi na tle sporów sąsiedzkich i związanymi z tym wnioskami o badanie psychiatryczne czy też internowanie w tym celu domniemanego chorego. Całkowicie intuicyjna ocena właściwości środków prawnych przez skarżącego zupełnie rozmija się w tym zakresie z prawnymi regulacjami ochrony zdrowia psychicznego. Trafnie też organ zastosował przepis zawarty w art. 65 § 1 kpa, nakazujący przekazanie sprawy organowi, do którego właściwości można zakwalifikować daną sprawę. Skoro wniosek zawiera opis szeregu czynów, które mogą być zakwalifikowane jako naruszające prawo, trafne był przekazanie sprawy Prokuraturze, której zakres zadań obejmuje m. in. ochronę praworządności, interesu społecznego, własności lub praw obywateli. Wskazać jednak należy, że organ I instancji błędnie pouczył skarżącego o przysługującym mu środku odwoławczym i terminie do jego wniesienia. Zgodnie z art. 65 § 1 kpa - przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Stosownie więc do art. 141 § 2 kpa - zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. To ewidentne uchybienie organu I instancji spowodowało, że środek odwoławczy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego został wniesiony przez stronę po upływie terminu dla wniesienia zażalenia, zaś z zachowaniem terminu właściwego dla wniesienia odwołania (14 dni). Nie można jednak uznać, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Powyższy błąd organu I instancji nie może odbić się negatywnie na sytuacji prawnej strony, która działała w zaufaniu do organu i według udzielonego pouczenia. Podsumowując – Sąd nie stwierdził naruszenia prawa dającego podstawę do uchylenia decyzji wydanych w ramach badanego postępowania. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) Sąd skargę oddalił.