III SA/Lu 245/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. U. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. U. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. , nr [...] w przedmiocie zwrotu podania postanawia: I. Przyznać R. U. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. II. Odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżący nadesłał wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF", w którym zaznaczył, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Do wniosku skarżący załączył dokumenty źródłowe obrazujące jego sytuację materialną i zdrowotną. Referendarz sądowy stwierdził co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Podkreślić należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Do kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy należy wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł - § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Pozostałe ewentualne koszty sądowe (tj. opłata sądowa od zażalenia, wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej i opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem) nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł - § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192). Natomiast wysokość wynagrodzenia adwokata jest co do zasady ustalana w umowie między mocodawcą a wybranym profesjonalnym pełnomocnikiem. Pewnym odniesieniem są stawki określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c tego rozporządzenia stawka minimalna opłaty za udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji wynosi 480 zł. Mając na względzie przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa oraz wynikającą z nadesłanych dokumentów sytuację materialną i zdrowotną skarżącego oraz wysokość kosztów postępowania w sprawie niniejszej stwierdzić należy, że wniosek zasługuje na uwzględnienie w zakresie częściowym obejmującym ustanowienia adwokata. Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wynika, że skarżący jest osobą w podeszłym wieku (ur. [...] r.) i schorowaną. Zamieszkuje w mieszkaniu komunalnym, prowadzi jednoosobowe, samodzielne gospodarstwo domowe. W skład jego majątku wchodzi nieruchomość rolna o pow. [...] ha fiz., z której nie osiąga dochodu z powodu zniszczeń upraw dokonywanych przez zwierzynę leśną. Źródłem jego utrzymania jest emerytura w wysokości [...] zł netto (potwierdzenie wypłaty/odbioru EPE za maj 2017 r.) . Skarżący wykazał, że ponosi wydatki na czynsz mieszkaniowy, na leczenie w związku ze stanem zdrowia i wyżywienie. Biorąc pod uwagę powołane okoliczności, skarżący nie ma w ocenie referendarza zdolności finansowych do poniesienia wszystkich kosztów postępowania w sprawie niniejszej. Z tych względów, zasadne jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, które to koszty w większym stopniu niż koszty sądowe, obciążyłyby jego budżet domowy. Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie I postanowienia. W ocenie referendarza brak jest natomiast podstaw do przyznania stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym, strona bowiem nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie ma bowiem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób mających wyjątkowo trudną sytuację materialną, (osób bez dochodów, bez środków do życia, nie posiadających żadnego majątku). W przedstawionych przez skarżącego okolicznościach, rozważając możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych stwierdzić należy, że jego obecna sytuacja materialna nie należy do skrajnie trudnych. Skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada majątek nieruchomy w postaci gruntów rolnych, osiąga stałe dochody z emerytury. Zdaniem referendarza, poniesienie wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, jak również dalszych ewentualnych kosztów sądowych nieprzekraczających każdorazowo kwoty 100 zł, leży w granicach realnych możliwości finansowych strony. Mając powyższe na uwadze uznać należy, że strona skarżąca nie wykazała, istnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z powyższych względów oraz na podstawie 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w punkcie II postanowienia.