III SA/Lu 246/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita, Sędzia NSA Jerzy Marcinowski /spr./, Protokolant Ewa Lachowska, po rozpoznaniu w dniu 23 września 2004 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie mianowania na stanowisko instruktora działu ochrony oddala skargę. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 z późn. zm.), art. 31 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz.1761 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania P. B. od decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego z dnia [...] znak [...], w przedmiocie mianowania z dniem [...] lutego 2004 roku na stanowisko instruktora działu ochrony Aresztu Śledczego uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej daty mianowania na stanowisko na datę [...] marca 2004 roku. W pozostałej części organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że Dyrektor Aresztu Śledczego mianując skarżącego na stanowisko instruktora działu motywował to koniecznością prawidłowego zabezpieczenia toku służby ochronnej, w sytuacji powstania wakatu w tymże dziale z dniem l lutego 2004 r. Podejmując taką decyzję dyrektor aresztu wziął pod uwagę ponad 10 letni staż służby skarżącego w tym dziale, odpowiednie przygotowanie ogólne i zawodowe a także duże doświadczenie wynikające ze stażu w służbie. Organ odwoławczy uznał, że uchylenie decyzji w części dotyczącej zmiany daty mianowania na stanowisko instruktora - działu ochrony podyktowane jest koniecznością przyjęcia stanu faktycznego istniejącego w dacie rozpatrywania odwołania. Zgodnie art. 31 ust. l pkt 4 ustawy o Służbie Więziennej, dyrektor aresztu śledczego był uprawniony do przeniesienia P. B. na stanowisko równorzędne, tj. z instruktora działu penitencjarnego na stanowisko instruktora działu ochrony. Kryteria, jakimi kierował się dyrektor aresztu śledczego przenosząc odwołującego się, tj. uprzednie doświadczenie zawodowe w służbie ochronnej, wykształcenie i kwalifikacje zawodowe, były właściwe. Były to bowiem kryteria merytorycznego doboru funkcjonariusza do wykonywania zadań na innym odcinku służby. Skoro odwołujący się posiadał odpowiednie wykształcenie i kwalifikacje zawodowe do służby ochronnej oraz w przeszłości pełnił przez około 10 lat służbę w tym dziale, to oznacza, że był właściwszym kandydatem do przeniesienia niż osoby bez odpowiedniego doświadczenia zawodowego. Dyrektor aresztu śledczego nie miał też obowiązku zasięgania opinii kierownika działu penitencjarnego w sprawie przeniesienia odwołującego się do działu ochrony. Ponadto uznano, iż umieszczenie w książce rozkazów adnotacji, że z dniem l lutego 2004 r. obowiązki służbowe w dziale ochrony będzie wykonywał chor. P. B. nie stanowi naruszenia przepisu art. 130 § l kodeksu postępowania administracyjnego, w zakresie niewykonalności decyzji przed upływem terminu do wniesienia odwołania. Jest to w rzeczywistości jedynie polecenie służbowe przełożonego zawarte na piśmie, które podwładny powinien wykonać zgodnie z § 17 pkt l regulaminu Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu pełnienia służby przez funkcjonariuszy Służby Więziennej (nie publikowane). Stanowisko instruktora w dziale penitencjarnym jak też instruktora w dziale ochrony aresztu śledczego są stanowiskami równorzędnymi w hierarchii stanowisk w Służbie Więziennej. Są bowiem równorzędne pod względem uposażenia zasadniczego - § 1 (tabela 3) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 10 stycznia 2003 r. w sprawie uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz. U. Nr 5, poz. 57), równorzędne w hierarchii stanowisk - zgodnie z § 2 ust. 1 (Tabela 3) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 stycznia 2003 r. w sprawie wymagań w zakresie wykształcenia i kwalifikacji zawodowych, jakim powinni odpowiadać funkcjonariusze Służby Więziennej (Dz. U. Nr 14, poz. 142), równorzędne w hierarchii możliwości awansu w stopniu służbowym rozporządzenie (załącznik) Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 stycznia 203 r. w sprawie szczegółowego trybu nadawania stopni funkcjonariuszom Służby Więziennej (Dz. U. Nr 14, poz. 143). W sprawie powyższej uznano, iż organ I instancji przy podejmowaniu decyzji o przeniesieniu funkcjonariusza na stanowisko równorzędne w innym dziale aresztu śledczego kierował się wyłącznie przesłankami merytorycznymi. W tej sytuacji organ ten w ramach swoich właściwości miał prawo przenieść skarżącego na stanowisko równorzędne - instruktora działu ochrony. Decyzję powyższą zaskarżył P. B., zarzucając naruszenie: - art. 7, 9, 10, 11 kpa poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w niniejszej sprawie, a przede wszystkim nie uwzględnienie posiadanych kwalifikacji i doświadczenia w pracy w dziale penitencjarnym; - art. 34 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej poprzez przeniesienie na inne stanowisko, przy braku przesłanki ważnych potrzeb służby; - § 15 pkt 2 , 6, 8, 9 regulaminu Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w sprawie sposobu pełnienia służby przez funkcjonariuszy Służby Więziennej z dnia 1.02.2003 r. Skarżący podniósł w uzasadnieniu, że jest funkcjonariuszem służby więziennej od 17 lat. Ma wieloletnie doświadczenie i odpowiednie przygotowanie, zwłaszcza do pełnienia służby w dziale penitencjarnym. Ukończył w czasie służby studia licencjackie w zakresie pedagogiki resocjalizacyjnej, na które został skierowany przez Areszt Śledczy. Do działu penitencjarnego został przeniesiony na podstawie decyzji z dn. [...] 2002 r. Wówczas Dyrektor Aresztu Śledczego uznał, iż skarżący posiada wystarczające kwalifikacje do pełnienia służby w takim charakterze. W ocenie skarżącego jedynym uzasadnieniem decyzji o przeniesieniu do działu ochrony jest wakat w tym dziale. Nie jest to okoliczność "ważnej potrzeby służby" w rozumieniu art. 34 ustawy o Służbie Więziennej skutkujący przeniesieniem. Inna potrzeba nie została wykazana. Skarżący wskazuje, że w dziale penitencjarnym ma jeden z najdłuższych staży służby, doświadczenie i pełne kwalifikacje. Do działu penitencjarnego przyjęci zostali nowi funkcjonariusze, bez takiego doświadczenia i kwalifikacji. Wskazując na te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Ustawa z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej generalnie przewiduje możliwość mianowania funkcjonariuszy na stanowiska, ich przenoszenie i zwalnianie ze stanowisk, zawieszanie w czynnościach służbowych, zwalnianie ze służby, ustalanie uposażenia oraz inne konieczne czynności związane z powstaniem, zmianą, rozwiązaniem stosunku służbowego oraz realizacją wynikających z treści tego stosunku służbowego uprawnień i obowiązków funkcjonariuszy, określając tego typu czynności jako "sprawy osobowe" (art. 31 usw). Czynności takie dokonywane są w formie decyzji, od których przysługuje odwołanie do wyższego przełożonego. Zgodnie z art. 31 ust. 1 pkt 4 usw dyrektor aresztu śledczego jest przełożonym właściwym w sprawach osobowych w odniesieniu do funkcjonariuszy pełniących służbę w tej jednostce organizacyjnej. Decyzja o mianowaniu funkcjonariusza (art. 28 ust. 1 i ust. 5 usw) powoduje powstanie stosunku służbowego. Do elementów tej decyzji należy określenie stanowiska i miejsca pełnienia służby. Zwolnienie funkcjonariusza z konkretnego stanowiska i mianowanie na nowe stanowisko służbowe w jednostce organizacyjnej zmienia treść stosunku służbowego i jest dokonywane w ramach nowego aktu mianowania. Ustawa nie precyzuje przesłanek mianowania funkcjonariusza na inne, równorzędne stanowisko służbowe. Brak w tym zakresie wyraźnej regulacji ustawowej nie tylko nie pozbawia właściwego przełożonego takich uprawnień, lecz podkreśla jego dużą swobodę w podejmowaniu takich decyzji. Stosunek służbowy funkcjonariusza Służby Więziennej jest służbą a nie zwykłą pracą najemną. Istotą służby jest zaś dyspozycyjność funkcjonariuszy i dlatego temu stosunkowi służbowemu nadano charakter stosunku administracyjno prawnego, a więc takiego, w którym organ jednostronnie i władczo kształtuje sytuację prawną funkcjonariusza. Z tego właśnie względu przepis art. 28 ust. 1 usw stanowi, że mianowanie będące źródłem stosunku służbowego funkcjonariusza następuje na podstawie dobrowolności zgłoszenia się do służby. Wynika z tego, że konsensusu stron wymaga jedynie zadecydowanie o przyjęciu do służby a nie ustalenie warunków pełnienia tej służby. Stąd zawarte w ustawie ograniczenia w zakresie rozstrzygania o przeniesieniu funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe należy traktować jako wyjątki od zasady dającej przełożonemu służbowemu władzę jednostronnego ustalenia treści stosunku służbowego. Odróżnić należy taką sytuację od innych form zmiany zakresu obowiązków, niezwiązanych z mianowaniem na nowe stanowisko. Ustawa przewiduje w art. 34 możliwość przeniesienia funkcjonariusza do pełnienia służby albo delegowania na okres do 6 miesięcy do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej w przypadkach uzasadnionych ważnymi potrzebami służby. Naruszenie m. in. tej normy (brak ważnych potrzeb służby) zarzuca skarżący. Jest to zarzut niezasadny, gdyż skarżący nie został ani przeniesiony do pełnienia służby, ani delegowany do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej w rozumieniu powyższego przepisu, lecz trwale przeniesiony na inne stanowisko w ramach nowego stosunku prawnego wynikającego z aktu mianowania. Zaskarżona decyzja nie dotyczy również powierzenia funkcjonariuszowi pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku w tej samej miejscowości, które w świetle art. 35 usw dopuszczalne jest na czas nieprzekraczający 12 miesięcy. W tym trybie nie dochodzi do zmiany stosunku administracyjno prawnego wynikającego z mianowania, lecz jedynie czasowej zmiany zakresu obowiązków. W przedmiotowej sprawie stanowisko służbowe powierzone skarżącemu w wyniku mianowania odpowiada jego kwalifikacjom, a samo przeniesienie było uzasadnione okolicznościami podanymi przez organy decyzyjne. Organy obu instancji wykazały przesłanki merytoryczne uzasadniające celowość dokonania zmiany stanowiska służbowego skarżącego. W świetle uzasadnienia decyzji, nie sposób podzielić poglądu skarżącego, co do braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie elementów istotnych dla jej podjęcia. Szczególnie istotnym argumentem było doświadczenie zawodowe skarżącego w zakresie ściśle odpowiadającym potrzebom jednostki organizacyjnej. Wbrew zarzutowi skargi, wskazane przez skarżącego przepisy § 15 Regulaminu Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w sprawie sposobu pełnienia służby przez funkcjonariuszy Służby Więziennej z dnia [...] grudnia 2002 r. nie miały zastosowania w przedmiotowej sprawie. Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.