III SA/Lu 247/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom, Asesor WSA Agnieszka Kosowska, Protokolant Starszy asystent sędziego Dorota Winiarczyk - Ożóg, po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2024 r. na rozprawie sprawy ze skargi M.S. na czynność Starosty T. z dnia 20 kwietnia 2021 r. w przedmiocie wydania prawa jazdy postanawia I. odrzucić skargę; II. zwrócić M.S. wpis od skargi w kwocie 200 zł (dwieście złotych). Skarżący M.S. uzyskał w dniu 15 października 1999 r. prawo jazdy kategorii B (wydane bezterminowo). Data ważności tego dokumentu nie była ograniczona żadnym orzeczeniem ani lekarskim, ani psychologicznym. W piśmie z dnia 15 marca 2021r. skarżący wystąpił do Starosty T. o wydanie nowego prawa w związku z nabyciem nowych uprawnień do kierowania pojazdami. Do wniosku dołączono orzeczenie lekarskie z dnia 15 marca 2021 r. określające termin następnego badania lekarskiego na dzień 14 marca 2036 r. W dniu 29 kwietnia 2021 r. Starosta T. wydał skarżącemu prawo (dotyczące kategorii B, B1, B+E oraz T). Ważność nowego dokumentu prawa jazdy została ograniczona do dnia 14 marca 2036 r. M.S. wniósł skargę na czynność Starosty T. z dnia 20 kwietnia 2021 r. w przedmiocie wpisania terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B do dnia 14 marca 2036 r. Skarżący zarzucił m. in, że z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 26 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, Starosta T. wydał mu nowe prawo jazdy kategorii B ograniczając jego ważność do dnia 14 marca 2036 r. W piśmie z dnia 2 maja 2024 r. Starosta T. wyjaśnił, że w dniu 29 kwietnia 2021 r. skarżący odebrał nowe prawo jazdy i nie zgłaszał wówczas zastrzeżeń dotyczących jego daty ważności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Z akt sprawy wynika, że M.S. skarży czynność materialno-techniczną organu polegającą na wpisaniu w dniu 20 kwietnia 2021 r. do prawa jazdy terminu jego ważności w zakresie kategorii B oraz na wydaniu w dniu 29 kwietnia 2021 r. nowego prawa jazdy ograniczającego wcześniej przyznane uprawnienia. Jak wyjaśnia Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 kwietnia 2022 r. sygn. II GSK 374/22, wydanie nowego dokumentu prawa jazdy w warunkach wskazanych w art. 18 ust. 1 i 2 ustawy o kierujących pojazdami stanowi czynność materialno-techniczną w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Powyższe oznacza, że skargę w niniejszej sprawie należało wnieść w terminie określonym w art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."). Przepis ten stanowi, w zdaniu pierwszym, że jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. W zdaniu drugim, wspomniany przepis przewiduje, że Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Bezspornym jest w sprawie, że w dniu 29 kwietnia 2021 r. Starosta T.- działając na podstawie przepisów ustawy o kierujących pojazdami - wydał skarżącemu nowe prawo jazdy (dotyczące kategorii B, B1, B+E oraz T). Nowe prawo jazdy w zakresie kategorii B określało, że jest ono ważne do dnia 14 marca 2036 r. Powyższe oznacza, że od dnia 29 kwietnia 2021 r. skarżący wiedział już o podjęciu czynności polegającej na wydaniu przez organ nowego dokumentu potwierdzającego ograniczone czasowo uprawnienia do kierowania pojazdami. W tej sytuacji termin do wniesienia skargi na czynność organu liczony od dnia 29 kwietnia 2021 r. upłynął w dniu 29 maja 2021 r. Tymczasem skarga M.S. została wniesiona w dniu 22 marca 2024 r. (według daty wpływu do Starostwa Powiatowego w T. L.). Wniesienie skargi na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. z uchybieniem terminu nie powoduje bezwzględnego obowiązku jej odrzucenia przez Sąd I instancji. Ustawodawca w art. 53 § 2 p.p.s.a. przyznał sądowi kompetencję do rozpoznania skargi, jeżeli uchybienie terminu do jej wniesienia nastąpiło bez winy skarżącego (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 listopada 2023 r. sygn. II OSK 1573/22). Okoliczności rozpoznawanej sprawy nie wskazywały, aby skarżący uchybił terminowi do wniesienia skargi sposób niezawiniony. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, jaki można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Próba polubownego rozwiązania przez skarżącego "konfliktu" w siedzibie Starostwa Powiatowego w T.L., czy też brak pouczenia o środku zaskarżenia czynności polegającej na wpisaniu do prawa jazdy terminu jego ważności - co zasygnalizowano w skardze - nie świadczy o braku winy w uchybieniu terminu przez skarżącego. Podobnie należało ocenić okoliczność, że skarżący wystąpił ze skargą z dnia 18 grudnia 2023 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. na czynność polegającą na wpisaniu w dokumencie prawa jazdy terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami. Jak wynika z akt sprawy skargę tę rozpoznano postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia 8 lutego 2024 r. stwierdzającym niedopuszczalności odwołania. Należy podkreślić, że skarżący wniósł skargę po upływie prawie trzech lat od dnia, kiedy uzyskał nowe prawo jazdy kategorii B z datą jego ważności do dnia 14 marca 2036 r. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący wystąpił do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W tych okolicznościach brak było podstaw do wyrażenia oceny o niezawinionym uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Z tego względu nie mogła ona być merytorycznie rozpoznana przez Sąd. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a., postanowił odrzucić skargę. O zwrocie wpisu sądowego w kwocie 200 zł orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.