III SA/Lu 25/09
PostanowienieWSA w Lublinie2009-04-20
Skład orzekający: Jerzy Drwal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Sąd ocenia realne możliwości finansowe strony w chwili składania wniosku, biorąc pod uwagę jej aktualną sytuację materialną, rodzinną i zdrowotną.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Referendarz sądowy pozostawił wniosek bez rozpoznania z powodu nieuzupełnienia braków formalnych. Skarżący wniósł sprzeciw od zarządzenia referendarza, a następnie uzupełnił wniosek, precyzując, że domaga się całkowitej pomocy prawnej. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Przyznano J. S. prawo pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. S. na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] stycznia 2006r., Nr [...] w przedmiocie uznania za bezzasadną skargi na działalność kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej na skutek sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 10 marca 2009r. odmawiającego przyznania prawa pomocy postanawia: przyznać J. S. prawo pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
W dniu 10 marca 2009r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wydał zarządzenie o pozostawieniu wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. W dniu 19 marca 2009r., w terminie otwartym do jego złożenia, skarżący wniósł sprzeciw od zarządzenia referendarza. Do sprzeciwu skarżący załączył: kserokopię pisma Urzędu Gminy z dnia [...] lutego 2009r. oraz kserokopię protokołu rozprawy przed Sądem Okręgowym w Lublinie z dnia 22 sierpnia 2008r., sygn. akt: I C 657/07 z powództwa skarżącego przeciwko Gminie– Ośrodkowi Pomocy Społecznej o zapłatę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Na mocy art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wniesienie sprzeciwu, który nie został odrzucony, powoduje, że zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z powołanym przepisem zarządzenie referendarza sądowego z dnia 10 marca 2009r., na skutek wniesionego w terminie sprzeciwu, utraciło moc wiążącą z mocy samej ustawy, wobec czego wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega rozpatrzeniu przez sąd.
Jak wynika z akt sprawy sądowoadministracyjnej, w złożonej skardze skarżący zwrócił się jednocześnie z wnioskiem o ustanowienie adwokata. Wezwany do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, skarżący w zakreślonym terminie nadesłał formularz, jednakże nie wypełnił rubryki nr 4 formularza dotyczącej zakresu żądania przyznania prawa pomocy i mimo stosownego wezwania referendarza, nie usunął tego braku. Z tego powodu, zarządzeniem z dnia 10 marca 2009r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie pozostawił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Wezwaniem z dnia 26 marca 2009r. zobowiązano skarżącego do złożenia oświadczenia precyzującego w jakim zakresie domaga się przyznania prawa pomocy, pod rygorem przyjęcia, iż wnosi tylko o ustanowienie adwokata. W odpowiedzi na powyższe, skarżący w oświadczeniu z dnia 7 kwietnia 2009r. wyjaśnił, iż wnosi o "całkowitą pomoc prawną". Zatem w oparciu o powyższe oświadczenie oraz wniosek zawarty w skardze należy przyjąć, że skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w całkowitym zakresie przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W oparciu o przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, przesłanych na wezwanie dokumentach źródłowych i dodatkowych oświadczeniach oraz dokumentach załączonych do sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, sytuację materialną, rodzinną i zdrowotną skarżącego, stwierdzić należy, że jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie.
Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i niepełnoletnią, uczącą się córką żony. Dochód rodziny stanowi renta socjalna skarżącego w wysokości 534,48 zł brutto (zawiadomienie ZUS z dnia 24 listopada 2008r. /k-24 a.s./), rodzina korzysta też ze wsparcia pomocy społecznej. Z renty skarżącego, w związku z zajęciem komorniczym z dnia 28 stycznia 2009r., dokonywane są potrącenia w wysokości 133,62 zł miesięcznie, (k-36 a.s.). Skarżący wykazał, iż nie posiada majątku nieruchomego, jak również żadnych zasobów finansowych, ani przedmiotów wartościowych. Żona skarżącego posiada majątek odrębny - gospodarstwo rolne położone na terenie gminy. Jednakże jak wynika z załączonego do sprzeciwu pisma Urzędu Gminy z dnia [...] lutego 2009r., nieruchomości rolne należące do żony skarżącego o pow. 3,39 ha i 3,67 ha od kilku lat nie są użytkowane rolniczo, co potwierdza sołtys wsi, w której znajdują się powyższe grunty (k-45 a.s.). Ponadto żona skarżącego posiada zaległość w opłacaniu podatku rolnego za 2007r. i 2008r. Powyższe informacje wskazują, że żona skarżącego, mimo iż jest właścicielką gruntów rolnych, nie osiąga dochodów z tego tytułu. Nie bez znaczenia dla oceny zdolności płatniczych skarżącego pozostaje okoliczność, iż skarżący jest osobą wymagającą stałego leczenia i przyjmowania leków, co potwierdzają załączone dokumenty lekarskie (k-25, k-27 a.s.).
Oceniając zdolność strony do ponoszenia kosztów postępowania, należy brać pod uwagę realne możliwości finansowe strony, istniejące w chwili składania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając zatem na względzie aktualną sytuację materialną strony skarżącej (niskie dochody, brak oszczędności i majątku nieruchomego, a także nieosiąganie dochodów z gospodarstwa rolnego, należącego do żony skarżącego), uznać należy, że strona wykazała, iż nie jest w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów toczącego się postępowania.
Powyższe uzasadnia przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 260 ustawy p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło