III SA/Lu 258/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca), Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Maria Filipek, po rozpoznaniu w dniu 7 września 2004 r. sprawy ze skargi T. T. na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. Wojewoda decyzją z dnia [...], Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. Nr 87, poz. 960 z 2001 r.) oraz wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. K 20/01 (Dz.U. z 2002 r., Nr 78, poz. 716), po rozpatrzeniu odwołania T. T. od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza z dnia [...], Nr [...] orzekającej o wymeldowaniu T. T. z pobytu stałego z lokalu przy ul. K. w P., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż T. T. nie zamieszkuje w lokalu przy ul. K. w P. od 1988 r. Bezsporną kwestią jest, iż od opuszczenia przedmiotowego lokalu w 1988 r. do 1996 r., tj. do czasu wniesienia przez K. T. wniosku o wymeldowanie, T. T. nie podejmował żadnych czynności prawnych zmierzających do ponownego zamieszkania w przedmiotowym lokalu stosownie do art. 344 § 1 k.c.. Brak jest również dowodów, z których by wynikało, iż do opuszczenia lokalu został zmuszony. Wniesione przez niego w 1996 r. doniesienie do prokuratury w przedmiocie uniemożliwiania korzystania z mieszkania zostało przez Prokuratora Prokuratury Wojewódzkiej umorzone postanowieniem z dnia [...] kwietnia 1997 r., Nr [...]. Ponadto znajdujące się w aktach sprawy postanowienie Prokuratury Rejonowej z dnia [...] sierpnia 1996 r., Nr [...] świadczy o nagannym zachowaniu T. T. wobec byłej żony, a nie odwrotnie. Z powyższego wynika, że T. T. pogodził się z zaistniałą sytuacją i sam zrezygnował z zamieszkiwania we wspólnym domu przy ul. K. w P., a wniesione do prokuratury doniesienia o popełnieniu przestępstwa przez K. T. po kilku latach nie zamieszkiwania we wspólnym domu, czynione były na potrzeby toczącego się ówcześnie postępowania w sprawie jego wymeldowania ze spornego lokalu. Przeprowadzone wówczas postępowanie zostało zakończone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uchylającym decyzję wojewody z dnia [...], Nr [...] orzekającą o wymeldowaniu T. T. z lokalu przy ul. K. w P. ze względu na posiadanie przez niego samoistnych uprawnień do lokalu. Od dnia [...] czerwca 2002 r., tj. od dnia wejścia do obrotu prawnego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. K 20/2001, który uznał art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych za sprzeczny z Konstytucją, kwestia posiadanych uprawnień do lokalu w postępowaniu o wymeldowanie lub zameldowanie straciła znaczenie prawne, a to oznacza, iż jedyną podstawą do orzeczenia o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego stanowi wyłącznie przesłanka opuszczenia lokalu bez wymeldowania się. Obowiązek meldunkowy służy tylko i wyłącznie rejestracji faktów, nie godzi w uprawnienia właścicielskie, a zatem nie przekreśla możliwości dochodzenia roszczeń cywilnoprawnych wynikających z uprawnień właścicielskich. Na wyżej wymienioną decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Lublinie złożył T. T., w której wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż do opuszczenia miejsca pobytu został zmuszony przez swoją żonę, o czym kilkakrotnie informował organy administracji. Mając na uwadze powyższe, wydane w niniejszej sprawie decyzje wydane zostały z pominięciem w tej części materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Mając na uwadze art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji są zgodne z prawem. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżący, będący współwłaścicielem domu położonego w P. przy ul. K., nie zamieszkuje w nim od 1988 r. Faktem jest, iż skarżący wielokrotnie podnosił w postępowaniu o wymeldowanie, iż przedmiotowego miejsca nie opuścił dobrowolnie, jednakże podniesione zarzuty nie znajdują poparcia w zebranym przez organy administracji materiale dowodowym. Jak wynika bowiem z akt sprawy, T. T. nie podjął żadnych działań w celu obrony swych praw w toku postępowania cywilnego, ponadto okoliczność zmuszenia do opuszczenia lokalu nie została stwierdzona w postępowaniu karnym. Materialno – prawną podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowi przepis art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960), który stanowi, iż organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. Powołany wyżej przepis w swej pierwszej części określa, iż organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego. Przepis ten odwołuje się wprost do art. 9 ust. 2 cyt. ustawy, który wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. K 20/2001 (OTK ZU 2002/3A, poz. 34, Dz.U. 2002 r., Nr 78, poz. 716) został uznany za niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że treść tego wyroku uzasadnia stanowisko, iż podstawę orzekania o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego stanowi tylko przesłanka opuszczenia lokalu bez wymeldowania się. Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu skarżącego, iż do opuszczenia lokalu został zmuszony przez żonę, stwierdzić należy, że zarzut ten nie ma znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji. W świetle bowiem określonych wyżej przesłanek wymeldowania, wobec utraty mocy z dniem 19 czerwca 2002 r. – art. 9 ust 2 cyt. ustawy (w związku z powołanym wcześniej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r.), organy miały obowiązek ustalenia jedynie, czy skarżący rzeczywiście opuścił miejsce dotychczasowego pobytu i czy jest to stan trwały. Podnieść ponadto należy, że obowiązek meldunkowy służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji. Posiadanie informacji o miejscu zamieszkania i pobytu umożliwia racjonalizację działań należących do zadań państwa i samorządu terytorialnego, a celem obowiązku meldunkowego jest zapewnienie prawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności. Obowiązek meldunkowy służy, o czym mowa wyżej, rejestracji faktów, zaś utrzymywanie stanu zameldowania osób faktycznie nie zamieszkałych w danym lokalu prowadzi do fikcji meldunkowej i obejścia celu ustawy. Biorąc pod uwagę stan faktyczny ustalony w niniejszej sprawie, podkreślenia wymaga również kwestia, że utrata mocy art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oznacza, że wymeldowanie, które jest jedynie potwierdzeniem stanu faktycznego opuszczenia miejsca pobytu stałego, nie stanowi podstawy do stwierdzenia prawa do lokalu lub jego braku. Z tych też względów oraz na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.