III SA/Lu 26/09

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton - Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. S. na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uznania za bezzasadną skargi na działalność kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W złożonej skardze skarżący zwrócił się jednocześnie z wnioskiem o ustanowienie adwokata. Wezwany do wypełnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, w terminie złożył wypełniony urzędowy formularz wniosku domagając się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, że jest osobą bardzo chorą oraz że żyje w nędzy. W dalszej części wniosku o prawo pomocy złożonego na urzędowym formularzu podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i niepełnoletnią córką żony. Wykazał, że żona posiada grunty rolne (nie określając jednak ich wielkości ani w ha fizycznych, ani w ha przeliczeniowych), zajęte przez komornika. Jako źródło utrzymania rodziny skarżący wskazał swoje świadczenie – rentę socjalną nie podając jej wysokości, ale podnosząc, że jest zajęta przez komornika. Do wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący załączył kartę informacyjną leczenia szpitalnego z dnia [...] oraz informację ZUS Oddział [...] z dnia [...] skierowaną do komornika sądowego. Strona wezwana do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń złożyła następujące dokumenty: pismo z dnia 24 lutego 2009r.; kartę zawierającą pieczęć apteki wraz z odręcznym wpisem kwoty [...] zł (bez określenia jakiej osoby i czego wymieniona kwota dotyczy), kartę z pieczęcią apteki oraz informacją, że żona skarżącego zalega w aptece na kwotę "[...]" (bez określenia osoby podającej taką informację); zawiadomienie ZUS Oddział w [...] z dnia [...] skierowane do komornika sądowego; skierowanie do poradni specjalistycznej z dnia [...]; Fakturę VAT za energię elektryczną za okres od [...] do [...]; kartę informacyjną leczenia szpitalnego z dnia [...]; informację ZUS Oddział [...] z dnia [...] skierowaną do komornika sądowego; wezwanie komornika sądowego do dokonywania potrąceń z renty lub emerytury z dnia [...]; postanowienie komornika sądowego z dnia [...] o przyznaniu wierzycielowi kosztów zastępstwa adwokackiego; zawiadomienie komornika sądowego o wszczęciu egzekucji z dnia [...]; wyrok z uzasadnieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 października 2006r., sygn. akt: II SA/Lu 584/06 oraz po raz kolejny tą samą informację ZUS Oddział [...] z dnia [...] skierowaną do komornika sądowego. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że skargą sporządzoną 18 grudnia 2008r. skarżący zaskarżył jednocześnie 14 uchwał Rady Miejskiej w [...] (sprawy zarejestrowane w sądzie pod sygn.: III SA/Lu 19/09 do III SA/Lu 32/09). W związku z zawartym w skardze wnioskiem o ustanowienie adwokata, we wszystkich czternastu sprawach skarżącemu wysłano urzędowe formularze wniosku o prawo pomocy. Skarżący złożył wypełnione urzędowe formularze w sprawach: o sygn. III SA/Lu 19/09 i od III SA/Lu 25/09 do III SA/Lu 32/09 i w tych sprawach został wezwany do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. W odpowiedzi na powyższe wezwania skarżący nadesłał część żądanych dokumentów jedynie do sprawy III SA/Lu 29/09. Z uwagi na jednakową treść wezwania do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń we wszystkich sprawach, w których skarżący złożył urzędowy formularz, złożone przez niego dokumenty zostały skserowane i po poświadczeniu za zgodność z oryginałem dołączone do akt spraw, w których wystosowano powyższe wezwania. W myśl art. 246 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych, a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 ustawy p.p.s.a.). W tym miejscu podnieść trzeba, że ocena możliwości poniesienia przez stronę kosztów postępowania jest uzależniona od tego, co zostanie przez stronę wykazane, stosownie bowiem do art. 252 § 1 ustawy p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. W sytuacji, gdy w/w oświadczenie jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 ustawy p.p.s.a.). Oświadczenie strony skarżącej zawarte w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz informacje zawarte w załączonych dokumentach okazały się niewystarczające do dokonania prawidłowej oceny sytuacji materialnej strony. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wykazał, że żona posiada grunty rolne, nie określił jednak ich wielkości. Wyjaśnienia wymagała zatem kwestia określenia powierzchni posiadanego przez żonę strony gospodarstwa rolnego, jak również wysokości dochodów z niego uzyskiwanych. Strona nie podała też bliższych danych dotyczących zajęcia tych gruntów przez komornika (na jakiej podstawie dokonano zajęcia, od jakiej daty, itp.). Ponadto w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy strona nie ujawniła rodzaju i wysokości wydatków ponoszonych na utrzymanie i na leczenie. Z urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy jak i informacji ZUS z dnia [...] skierowanej do komornika, nie wynikało również jaka jest kwota renty otrzymywanej przez skarżącego po dokonaniu potrąceń na podstawie zajęcia komorniczego. W związku z powyższym, pismem z dnia 18 lutego 2009r. wezwano skarżącego do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania. Skarżący złożył jedynie część dokumentów do nadesłania których został wezwany. Złożone przez niego dokumenty dotyczą przede wszystkim zajęcia świadczenia rentowego i stanu zdrowia. Ponadto skarżący złożył jedną fakturę VAT za energię, za okres [...] do [...], której termin płatności przypada na [...]. Skarżący nie nadesłał natomiast żądanych w wezwaniu dokumentów źródłowych dotyczących określenia powierzchni gospodarstwa rolnego żony w ha fizycznych i przeliczeniowych, co uniemożliwiło wyliczenie dochodu z tego źródła oraz dokumentów dotyczących zajęcia gospodarstwa rolnego przez komornika. Ponadto skarżący (za wyjątkiem opisanej wyżej faktury VAT za energię) nie wykazał rodzaju i wysokości stałych miesięcznych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego. Nie można również uznać, że skarżący wykazał stałe miesięczne wydatki związane z leczeniem, bowiem nie wyjaśnił jakiej osoby i czego dotyczy kwota [...] zł, podana na karcie z pieczątką apteki, podana zaś na kolejnej karcie z pieczątką apteki informacja o zaleganiu jego żony w aptece na kwotę "[...]" nie została potwierdzona żadnym podpisem. W tym miejscu podnieść należy, iż ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych art. 246 ( 1 ustawy p.p.s.a., ciąży na osobie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej szeroko pojętej sytuacji materialnej i rodzinnej. Dokonanie prawidłowej oceny czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy nie może ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, czy też pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, wymaga uprzedniego oszacowania sytuacji materialnej tej osoby i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym (z uwzględnieniem jej stanu majątkowego, źródeł dochodów i ich wysokości) ze stałymi koniecznymi wydatkami ponoszonymi na utrzymanie i na leczenie. Niezbędne jest również porównanie możliwości finansowych strony wnioskującej o prawo pomocy (a więc badanie sytuacji materialnej po opłaceniu stałych koniecznych wydatków) z wielkością obciążeń tytułem kosztów, jakie strona musi ponieść w danym postępowaniu. Stwierdzić należy, że strona nie wykonując w całości wezwania z dnia 18 lutego 2009r. do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń uniemożliwiła wyjaśnienie istotnych okoliczności dotyczących jej sytuacji majątkowej i finansowej (oraz osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym). W sytuacji gdy strona nie wykazała wielkości posiadanych przez żonę gruntów rolnych, wysokości dochodów osiąganych z gospodarstwa rolnego, okoliczności związanych z zajęciem gruntów rolnych, brak jest podstaw do uznania, że jedynym dochodem rodziny strony jest dochód z renty socjalnej. Strona nie określiła również rodzaju i wysokości stałych miesięcznych wydatków ponoszonych na utrzymanie gospodarstwa domowego oraz wysokości stałych miesięcznych wydatków na leczenie. Skutkiem powyższego strona uniemożliwiła ustalenie, jakie są jej realne zdolności finansowe do ponoszenia kosztów postępowania. Tym samym strona skarżąca nie wykazała, że zaistniały przesłanki przyznania prawa pomocy określone art. 246 § 1 ustawy p.p.s.a., tj. że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych, bądź pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Brak jest zatem podstaw do uznania, że strona znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak też częściowym. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 należało orzec jak w sentencji.