III SA/Lu 26/09
PostanowienieWSA w Lublinie2009-03-26
Skład orzekający: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie, biorąc pod uwagę sytuację materialną strony?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W sytuacji, gdy strona posiada niskie dochody, brak oszczędności i majątku, a dochody współmałżonka z nieruchomości rolnych nie są osiągane, należy uznać, że strona wykazała niemożność poniesienia kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata). Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak skarżący wniósł sprzeciw od tego postanowienia. Sąd rozpoznał wniosek po utracie mocy przez postanowienie referendarza na skutek sprzeciwu. Analizie podlegała sytuacja materialna skarżącego, jego rodziny oraz posiadane przez żonę grunty rolne.Rozstrzygnięcie
Przyznano J. S. prawo pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. S. na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] stycznia 2006r., Nr [...] w przedmiocie uznania za bezzasadną skargi na działalność kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej na skutek sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 10 marca 2009r. odmawiającego przyznania prawa pomocy postanawia: przyznać J. S. prawo pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Wnioskiem z dnia 9 lutego 2009r., złożonym na urzędowym formularzu, skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 10 marca 2009r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W dniu 19 marca 2009r., w terminie otwartym do jego złożenia, skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza. Do sprzeciwu skarżący załączył: kserokopię pisma Urzędu Gminy z dnia 26 lutego 2009r. oraz kserokopię protokołu rozprawy przed Sądem Okręgowym w Lublinie z dnia 22 sierpnia 2008r., sygn. akt: I C 657/07 z powództwa skarżącego przeciwko Gminie – Ośrodkowi Pomocy Społecznej o zapłatę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z powołanym przepisem postanowienie referendarza sądowego z dnia 10 marca 2009r., na skutek wniesionego w terminie sprzeciwu, utraciło moc wiążącą z mocy samej ustawy, wobec czego wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega rozpatrzeniu przez sąd.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie (art. 245 § 2 ustawy p.p.s.a.).
Mając na uwadze sytuację materialną, rodzinną i zdrowotną strony skarżącej przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, przesłanych na wezwanie dokumentach źródłowych i dodatkowych oświadczeniach oraz dokumentach załączonych do sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, stwierdzić należy, że wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie.
Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i córką żony, uczęszczającą do szkoły. Stałym źródłem utrzymania rodziny jest renta socjalna skarżącego w wysokości 534,48 zł brutto (zawiadomienie ZUS z dnia 24 listopada 2008r. /k-24 a.s./), rodzina korzysta też ze wsparcia pomocy społecznej. Z renty skarżącego dokonywane są potrącenia w wysokości 133,62 zł miesięcznie, począwszy od miesiąca marca 2009r., w związku z zajęciem komorniczym z dnia 28 stycznia 2009r. (k-36 a.s.). Skarżący nie posiada majątku nieruchomego, jak również żadnych zasobów finansowych, ani przedmiotów wartościowych. Natomiast żona skarżącego posiada gospodarstwo rolne położone na terenie gminy. Z załączonego do sprzeciwu pisma Urzędu Gminy z dnia 26 lutego 2009r. wynika, że nieruchomości rolne należące do żony skarżącego o pow. 3,39 ha i 3,67 ha od kilku lat nie są użytkowane rolniczo, co potwierdza sołtys wsi, w której znajdują się powyższe grunty. Ponadto żona skarżącego posiada zaległość w opłacaniu podatku rolnego za 2007r. i 2008r. Powyższe informacje wskazują, że żona skarżącego, mimo iż jest właścicielką gruntów rolnych, nie osiąga dochodów z tego tytułu. Nadmienić również należy, że skarżący jest osobą wymagającą stałego leczenia i przyjmowania leków, co potwierdzają załączone dokumenty lekarskie (k-25, k-27 a.s.).
Oceniając zdolność strony do ponoszenia kosztów postępowania, należy brać pod uwagę realne możliwości finansowe strony, istniejące w chwili składania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając zatem na względzie aktualną sytuację materialną strony skarżącej (niskie dochody, brak oszczędności i majątku, który mógłby służyć pozyskaniu środków pieniężnych na sfinansowanie kosztów toczącego się postępowania, jak również nieuzyskiwanie przez żonę skarżącego dochodów z gospodarstwa rolnego), uznać należy, że strona wykazała, iż nie jest w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów toczącego się postępowania.
Z powyższych względów zasadne jest przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Mając powyższe na uwadze oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 260 ustawy p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło