III SA/Lu 260/18
PostanowienieWSA w Lublinie2018-07-13
Skład orzekający: Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Osobie fizycznej przyznaje się prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd ocenia możliwości finansowe strony w kontekście wysokości kosztów postępowania i stałych kosztów utrzymania. Posiadanie majątku, który może zostać spieniężony lub wykorzystany do pozyskania środków, może stanowić podstawę do odmowy pełnego zwolnienia i przyznania pomocy w zakresie częściowym, pozwalając stronie na partycypowanie w kosztach sądowych bez uszczerbku dla bieżącego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący R. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia w całości od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Wniosek uzasadnił trudną sytuacją finansową wynikającą z choroby, zaległościami w płatnościach do ZUS i urzędu skarbowego oraz posiadaniem znacznego majątku rolnego i maszyn. Po wezwaniu do uzupełnienia, skarżący przedstawił szczegółowe dane dotyczące dochodów, kosztów utrzymania i sprzedaży części majątku.Rozstrzygnięcie
Przyznano R. W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od każdej opłaty sądowej ponad kwotę [...] złotych; odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. W. na decyzję Inne z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego p o s t a n a w i a I. przyznać R. W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od każdej opłaty sądowej ponad kwotę [...]([...]) złotych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżący, w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego), na druku PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie
w całości od kosztów sądowych. Wniosek uzasadnił tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z dwojgiem niepełnoletnich dzieci, z którymi utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z uprawy gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha
o wartości [...] złotych, które wynoszą [...] złotych miesięcznie. Skarżący jest właścicielem lasu o powierzchni [...] ha o wartości [...] złotych, [...] sztuk kóz, [...] sztuk owiec, ciągnika rolniczego i maszyn rolniczych, koparki gąsienicowej o wartości [...] złotych, ładowarki gąsienicowej o wartości [...] złotych, równiarki drogowej o wartości [...] złotych oraz koparki kołowej o wartości [...] złotych. Skarżący oświadczył, że obecnie nie prowadzi działalności gospodarczej
z powodu choroby kręgosłupa. Ponadto toczą się postępowania sądowe o zapłatę na rzecz skarżącego kwoty [...]złotych, które winny jest mu jeden z kontrahentów. W wniosku podkreślono, że ze względu na chorobę oraz nie uregulowanie należności przez jednego z kontrahentów skarżącego znalazł się on w trudnej sytuacji finansowej. Skarżący oświadczył również, że zalega z zapłatą należności na rzecz ZUS w kwocie [...]złotych oraz na rzecz urzędu skarbowego w kwocie [...]złotych, jest wpisany na listę dłużników niewypłacalnych oraz przed rokiem zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej.
Odpowiadając na wezwanie do nadesłania dokumentów źródłowych
i dodatkowych oświadczeń skarżący w piśmie z dnia 4 lipca 2018 r. oświadczył, że na jego konto w banku wpływa jedynie zasiłek chorobowy w kwocie [...]złotych miesięcznie, na dzieci nie pobiera renty rodzinnej, alimentów bądź innych świadczeń
z pomocy społecznej, wraz z dziećmi mieszka w domu rodziców o powierzchni [...] m2, w którym zajmuje powierzchnię [...] m2 zaś stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego jego gospodarstwa domowego wynoszą [...] złotych. Z pisma wynika również, że w ponoszeniu kosztów utrzymania koniecznego skarżącego wspomaga ojciec emeryt oraz, aby móc spłacać zobowiązania wyprzedaje należące do niego maszyny (w grudniu 2017 r. sprzedał równiarkę drogową za kwotę [...]złotych). Ponadto w styczniu 2018 r. skarżący sprzedał żyto za kwotę [...]złotych. Uzyskane z tej transakcji środki finansowe stanowiły jedyny dochód skarżącego
z produkcji rolnej.
Starszy referendarz sądowy stwierdził, że:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje
w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustalenie wystąpienia przesłanki uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym wymaga porównania realnych możliwości finansowych strony wnoszącej
o przyznanie prawa pomocy do wysokości kosztów, które musi ponieść w toku postępowania, przy uwzględnieniu wysokości stałych kosztów utrzymania koniecznego. Pozostające po poniesieniu kosztów postępowania środki finansowe muszą bowiem umożliwić pokrycie wydatków związanych z kosztami utrzymania koniecznego strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy i jej rodziny. Koszty sądowe związane
z niniejszym postępowaniem prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 200 złotych każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych. Łączny miesięczny dochód skarżących wynosi [...] złotych netto (kwota uzyskana z zsumowania dochodu
z uprawy gospodarstwa rolnego oraz zasiłku chorobowego). Stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego wynoszą [...] złotych, przy czym w ich ponoszeniu skarżącego wspomaga ojciec emeryt. Wysokość dochodu skarżącego i ponoszonych przez niego kosztów utrzymania koniecznego świadczy o tym, że bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych niniejszego postepowania. Jednak na ocenę możliwości partycypowania przez niego w kosztach sądowych wpływ ma również fakt posiadania gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha i wartości [...] złotych, lasu
o powierzchni [...] ha o wartości [...] złotych oraz maszyn. Rozmiar posiadanego majątku oraz jego wartość i rodzaj wskazują, że skarżący ma możliwość pozyskania środków finansowych za jego pomocą (np. poprzez wynajem posiadanych maszyn), które umożliwią mu częściowe partycypowanie w kosztach sądowych niniejszego postepowania. Nie będzie się to też wiązać z koniecznością sięgania do bieżących dochodów. Zatem pozyskanie przez skarżącego kwoty każdorazowo nie wyższej od [...] złotych na poczet każdej z opłat sądowych (wpisów sądowych i opłat kancelaryjnych) związanych z niniejszym postępowaniem nie spowoduje uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego dzieci. Przy czym na ocenę tą nie wpływa fakt, że opłaty sądowe w powyższej wysokości skarżący ponosić będzie musiał również w toczącej się równolegle ze sprawą niniejszą sprawie o sygn. akt III SA/Lu 261/18. Decyduje o tym zarówno wysokość opłat sądowych, które skarżący może być zmuszony równocześnie ponosić, każdorazowo nie będzie to kwota wyższa od [...] złotych, jak i to, że nie muszą one występować równocześnie w obu sprawach.
Mając powyższe na uwadze i działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
i art. 258 §2 pkt 7 p.p.s.a. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawa pomocy
w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od każdej opłaty sądowej ponad kwotę [...]złotych i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło