III SA/Lu 262/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. i H. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. K. i H. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W złożonej skardze skarżący K. i H. małżonkowie K. wnieśli m. in. o przyznanie prawa pomocy. Do skargi załączyli urzędowy formularz wniosku o prawo pomocy oraz dokumenty potwierdzające ich sytuację materialną. W urzędowym formularzu "PPF" skarżący zaznaczyli, że domagają się zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek skarżący podnieśli, że z uzyskiwanego dochodu ponoszą koszty związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego (energia elektryczna, opał, wyżywienie, środki czystości), leczeniem (koszt aparatu słuchowego, leki) remontem (wymiana rynny, drzwi), zakupem paliwa i ubezpieczeniem posiadanych pojazdów mechanicznych. W dalszej części urzędowego formularza skarżący podali, że w skład ich majątku wchodzi dom o pow. [...] m2 wraz z działką o pow. [...] ha (o szacunkowej wartości ok. [...] zł) oraz pojazdy mechaniczne (samochód osobowy marki [...] o wartości [...] zł, ciągnik [...] o wartości [...] zł, ciągnik [...] o wartości [...] zł). Ponadto z zawartego w skardze wniosku o prawo pomocy wynika, że skarżący są właścicielami samochodu marki [...], a w 2016 r. dokonali również zakupu pługa . Na dochód rodziny w łącznej kwocie [...] zł netto składają się: świadczenie skarżącego z ZUS ([...] zł netto) i KRUS ([...] zł netto) oraz renta rolnicza skarżącej w kwocie [...] zł netto. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Podkreślić należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Na obecnym etapie postępowania do wymaganych kosztów sądowych należy wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł - § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, tj. opłata sądowa od zażalenia, opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, wpis od potencjalnej skargi kasacyjnej nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł - § 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192) oraz § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając na względzie z jednej strony przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentach sytuację materialną i rodzinną skarżących, z drugiej zaś strony wielkość obciążeń finansowych w sprawie niniejszej stwierdzić należy, że skarżący nie wykazali spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma zastosowanie do osób ubogich, które ze względu na sytuację życiową (całkowity brak dochodów lub bardzo niskie dochody, brak majątku), mimo największych starań, nie są w stanie wygospodarować jakichkolwiek środków na ich poniesienie. W ocenie referendarza sytuacja materialna skarżących nie należy do wyjątkowo trudnych. Skarżący mają zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe, posiadają majątek nieruchomy (dom o pow. [...] m2, nieruchomość rolna o pow. [...] ha) i ruchomy (podstawowy sprzęt rolniczy – dwa ciągniki, pług, samochód osobowy marki [...] i samochód osobowy marki [...]). Uzyskują stały dochód ze świadczeń wypłacanych przez organy rentowe w łącznej kwocie [...] zł netto. Ponadto mogą czerpać dochód i pożytki rolne z nieruchomości o pow. [...] ha. Ze względu na posiadany majątek i osiągany dochód nie można ich zatem uznać za osoby ubogie, nie mające żadnych zdolności płatniczych. Odnosząc się do argumentu skarżących o poniesionych kosztach na zakup ciągnika o wartości [...] zł i pługa o wartości [...] zł stwierdzić należy, że są to nakłady związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego i jako takich nie można ich zaliczyć do kosztów utrzymania koniecznego skarżących (por. postanowienie WSA w Rzeszowie z 14 października 2008 r., II SA/Rz 346/08 Legalis). Z kolei nakłady finansowe poniesione na zakup samochodu marki [...] (jak wynika z umowy zawartej [...] r. jest to kwota [...] euro), są nakładami na majątek osobisty skarżących, nie mieszczącymi się w zakresie kosztów utrzymania koniecznego. Natomiast zakup aparatu słuchowego, podobnie jak zakup drzwi i orynnowania, miał miejsce w 2016 r., nie ma zatem wpływu na aktualną sytuację finansową skarżących. Mając na względzie powyższe uznać należy, że opłacenie kosztów sądowych w sprawie niniejszej, nieprzekraczających każdorazowo kwoty 100 zł, leży w granicach realnych możliwości finansowych skarżących. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.