III SA/Lu 263/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca), Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Stażysta Marzena Gawron, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 21 września 2006r. sprawy ze skargi Burmistrza Miasta na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za opracowanie uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań dotyczących budowy nawierzchni drogi 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...], 2. określa, że decyzje wymienione w pkt 1 nie podlegają wykonaniu w całości. Państwowy Wojewódzki Inspektor decyzją nr [...] z dnia [...], wydaną na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tj.: Dz.U. z 1998 r., Nr 90, poz. 575 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez Burmistrza Miasta od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...], nr [...] zobowiązującej Miasto do wniesienia opłaty za opracowanie postanowienia w sprawie uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie drogi bocznej ul. L. i W. w L. (na dz. Nr 1, 23, 96), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podał, że na podstawie przepisu art. 51 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, Burmistrz Miasta wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o uzgodnienie środowiskowych uwarunkowań dla powyższego przedsięwzięcia. Odpowiadając na powyższy wniosek Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, na podstawie art. 57 ust. 1 w/w ustawy, postanowieniem z dnia [...] nr [...] dokonał uzgodnienia. Za czynności związane z opracowaniem postanowienia organ ten, na podstawie przepisu art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, decyzją z dnia [...] nr [...] zobowiązał Miasto (podmiot realizujący przedsięwzięcie) do uiszczenia opłaty. Od decyzji tej Burmistrz Miasta wniósł odwołanie, ponieważ w jego ocenie w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska – brak jest delegacji prawnej zobowiązującej organa Państwowej Inspekcji Sanitarnej do pobierania opłat za dokonanie uzgodnienia. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny stwierdził, że czynności Państwowej Inspekcji Sanitarnej dotyczące uzgadniania środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko należą do zakresu działania zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. Za czynności z zakresu działania zapobiegawczego nadzoru sanitarnego przepis art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej bezwarunkowo nakazuje ponoszenie kosztów ich wykonania przez jednostkę organizacyjną zobowiązaną do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych (podmiot realizujący przedsięwzięcie). Powyższa ustawa jest aktem prawnym dotyczącym organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej określającym ich zadania i zakres działania, organizację oraz uprawnienia i nie przewiduje wyjątków od ponoszenia opłat za czynności wykonywane w dziedzinie nadzoru zapobiegawczego. Natomiast ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska jest w stosunku do w/w ustawy przepisem szczególnym określającym w odniesieniu do organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej wyłącznie procedury postępowania w przypadku podejmowania realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Z tego względu, w ocenie organu odwoławczego, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w miał podstawy do wydania decyzji o obowiązku wniesienia opłaty za opracowanie postanowienia w sprawie uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie nawierzchni drogi. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł Burmistrz Miasta. Skarga zarzuca naruszenie przepisów ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 1998 r., Nr 90, poz. 575 ze zm.), a w szczególności art. 36 ust. 1 przez bezzasadne zastosowanie tego przepisu i naliczenie opłaty w wysokości [...] zł, chociaż organy obu instancji nie wskazały i nie wyjaśniły jakiego rodzaju czynności zostały wykonane z zakresu nadzoru zapobiegawczego. Ponadto zdaniem skarżącego zgodnie z przepisem art. 57 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, organem właściwym do dokonania uzgodnienia przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji jest Starosta Powiatowy i Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, a o dokonanie takiego uzgodnienia występuje z wnioskiem na podstawie art. 48 ust. 3 cyt. ustawy Burmistrz Miasta. Powyższa ustawa nie przewiduje ponoszenia opłat przez podmioty realizujące przedsięwzięcie za wydawane w tym trybie postanowienia o dokonaniu uzgodnienia, ani za decyzje w sprawie środowiskowych uwarunkowań na realizację przedsięwzięcia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy podnieść, że w myśl przepisu art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Zgodnie z § 2 powołanego przepisu kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeśli przepisy ustawy szczególnej nie stanowią inaczej. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżona decyzja narusza prawo. Jak wynika to z akt postępowania administracyjnego, Burmistrz Miasta wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o uzgodnienie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie drogi. Podnieść należy, że zakres działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej określony zostały w przepisach art. 1 i 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tj. Dz.U. z 1998 r., Nr 90, poz. 575 ze zm.), zgodnie z którymi Państwowa Inspekcja Sanitarna jest powołana do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego, między innymi poprzez sprawowaniu zapobiegawczego i bieżącego nadzoru sanitarnego. Zakres działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w obszarze zapobiegawczego nadzoru sanitarnego określa przepis art. 3 cyt. ustawy, zgodnie z którym do zapobiegawczego nadzoru sanitarnego należy miedzy innymi uzgadnianie projektów planów zagospodarowania przestrzennego województwa, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz ustalanie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych, uzgadnianie dokumentacji projektowej pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych dotyczącej budowy oraz zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych. Wyżej wskazany zakres działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej obejmuje także dokonywanie uzgodnień o których mowa w przepisie art. 57 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2006r., nr 129, poz. 902). Zgodnie z tym przepisem organem właściwym do dokonania uzgodnienia przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz wydawania opinii w sprawie obowiązku sporządzenia raportu i jego zakresu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w odniesieniu do planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek sporządzenia raportu stwierdza w drodze decyzji organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jest państwowy powiatowy inspektor sanitarny. W świetle tej regulacji ustawowej stwierdzić należy, że wydanie przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego postanowienia o uzgodnieniu środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie nawierzchni drogi, mieści się w zakresie działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. W tym stanie rzeczy właściwy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny mógł – co do zasady – zgodnie z przepisem art. 36 ust. 1 cyt. ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, pobrać od skarżącego opłatę za badania laboratoryjne i inne czynności wykonywane w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, która winna odpowiadać wysokości kosztów badań i innych czynności dokonanych w tym postępowaniu. Ustalanie wysokości opłaty nie jest jednak pozostawione swobodzie organu administracji, bowiem w tym zakresie organ ten jest zobligowany do stosowania zasad określonych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 4 lutego 2004 r. w sprawie opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. Nr 20, poz. 193). Zgodnie z § 2 cyt. rozporządzenia wysokość opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności ustala się na podstawie bezpośrednich i pośrednich kosztów ich wykonania, przy czym określenia tych kosztów dokonano w § 3 i 4 tego rozporządzenia. Jest bezsporne, że organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie wykazały, iż na skutek wniosku skarżącego z dnia [...] 2005 r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie drogi, wykonano badania laboratoryjne bądź inne czynności w zakresie których poniesione zostały jakiekolwiek koszty bezpośrednie lub pośrednie w rozumieniu § 3 i 4 cyt. rozporządzenia. W tym stanie rzeczy za oczywiście wadliwy uznać należy pogląd wyrażony przez organ administracji publicznej w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę (k. 2-3), iż naliczenie opłaty za wydanie postanowienia nr [...] z dnia [...] dotyczącego uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań dla inwestycji polegającej na budowie nawierzchni drogi, znajduje oparcie w przepisie art. 36 ust. 1 cyt. ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Załatwienie sprawy poprzez zajęcie stanowiska przez organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej, na podstawie przepisu art. 106 § 5 k.p.a. w zw. z art. 57 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, nie nakłada na stronę obowiązku poniesienia opłat za samo wydanie postanowienia w tej sprawie. Na stronę tego postępowania można nałożyć obowiązek poniesienia opłat i kosztów postępowania, o ile znajduje to oparcie w przepisach art. 262 - 263 k.p.a. lub art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Z tych też względów oraz na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit a i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.