III SA/Lu 263/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Syta, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 15 listopada 2007 r. sprawy ze skargi R. M. na czynność z zakresu administracji publicznej Prezydenta Miasta z dnia [...] kwietnia 2007 r. w przedmiocie odmowy zwrotu opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych oddala skargę. R. M. trzema decyzjami otrzymała od Prezydenta Miasta zezwolenia nr [...], [...], [...] na sprzedaż i podawanie w kawiarni odpowiednio: 1) napojów zawierających do 4,5% alkoholu oraz piwa zawierającego powyżej 4,5% alkoholu przeznaczonego do spożycia w miejscu sprzedaży, 2) napojów zawierających od 4,5% do 18% alkoholu, z wyjątkiem piwa, przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży, 3) napojów zawierających powyżej 18% alkoholu przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży. W zezwoleniach tych określono termin ich ważności: od dnia [...] stycznia 2006 r. do [...] marca 2011 r. Od powyższych zezwoleń uiszczono należne opłaty oraz opłatę za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych za okres od dnia [...] stycznia 2007 r. do [...] maja 2007 r. Z dniem [...] lutego 2007 r. działalność gospodarcza prowadzona przez R. M. została wykreślona z ewidencji działalności gospodarczej i z tym dniem R. M. zaprzestała sprzedaży wyżej określonych napojów alkoholowych w kawiarni przy ul. [...]. W związku z powyższym, stosownie do art. 18 ust. 12 pkt 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1231 z późn. zm.), dotychczas posiadane przez R. M. zezwolenia wygasły z mocy prawa (trzy decyzje Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2007 r. Nr [...]). R. M. pismem z dnia [...] marca 2007 r. zwróciła się do Urzędu Miejskiego o zwrot części opłat, które uiściła za korzystanie z zezwoleń, tj. za miesiąc marzec i kwiecień 2007 r. Jej zdaniem powstała w korzystaniu z zezwoleń za 2007 r. nadpłata jest następstwem zaprzestania przez nią z dniem [...] lutego 2007 r. sprzedaży alkoholu. W odpowiedzi udzielonej w dniu [...] marca 2007 r. wyjaśniono, że brak jest podstaw prawnych do zwrotu należności za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż alkoholu w przypadku likwidacji punktu sprzedaży oraz że przepisy ustawy nie przewidują instytucji niewykorzystania zezwolenia, z którym wiązałby się obowiązek zwrotu opłaty. Pismem z dnia [...] kwietnia 2007 r. R. M. zażądała wydania decyzji administracyjnej w sprawie zwrotu opłat za niewykorzystane zezwolenia na sprzedaż alkoholu. Pismem z dnia [...] kwietnia 2007 r. działająca z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] Zastępca Dyrektora Wydziału Spraw Administracyjnych podtrzymała stanowisko wyrażone w piśmie z dnia [...] marca 2007 r. Dodatkowo organ podniósł, że ustalenie opłat za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych jest czynnością materialno-techniczną dotyczącą obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Dlatego nie ma podstaw prawnych do wydania przez organ decyzji administracyjnej. Sprawa ewentualnego zwrotu tych opłat nie jest indywidualną sprawą rozstrzyganą w drodze decyzji administracyjnej i organ wystosował do zainteresowanej odpowiedź w formie pisma zawierającego stanowisko w sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie R. M. zarzuciła organowi rażąco niesprawiedliwe postępowanie godzące w normy państwa praworządnego. Uważa, że skoro opłaciła koncesje na alkohol do dnia [...] kwietnia 2007 r., a nie skorzystała z nich, gdyż w dniu [...] lutego 2007 r. zlikwidowała prowadzoną działalność gospodarczą, to za te dwa miesiące należy jej się zwrot uiszczonej kwoty opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż alkoholu. Prezydent Miasta w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podkreślał po raz kolejny, że ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie przewiduje możliwości zwrotu opłaty w przypadku likwidacji punktu sprzedaży. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy podnieść, że ani przepisy ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1231 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, ani inne przepisy prawa nie przewidują wydania decyzji administracyjnej w sprawie zwrotu "niewykorzystanej" części opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Utrwalony jest pogląd orzecznictwa i doktryny, że organ w takiej sytuacji pismem zajmuje określone stanowisko w sprawie. Będzie ono polegało bądź na pozytywnym rozstrzygnięciu, bądź na negatywnym rozstrzygnięciu sprawy; rozstrzygnięcie takie oznacza zatem czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa czyli czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – patrz postanowienie NSA z dnia 11 grudnia 1997 r. (II SA 1060/97, Pr. Gosp. 1998/7/37) i wyrok NSA z dnia 13 marca 2003 r. (II SA 3287/02, LEX nr 156370). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela w całości prezentowany w owych orzeczeniach pogląd prawny. Przepisy ustawy regulują tryb i zasady wnoszenia opłaty za udzielenie i korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w art. 111. Zgodnie z tym przepisem opłatę taką uiszcza się z góry, przed wydaniem zezwolenia, a w przypadku przedsiębiorców prowadzących sprzedaż napojów alkoholowych w roku poprzednim – opłatę taką wnosi się w trzech równych ratach do [...] stycznia, [...] maja i [...] września danego roku. Skarżąca uiściła opłatę za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych za okres od [...] stycznia 2007 r. do [...] kwietnia 2007 r. W okresie, gdy dokonała opłaty, prowadziła działalność gospodarczą; prowadzenia działalności zaprzestała dopiero z dniem [...] lutego 2007 r. i z dniem [...] 2007 r. wygasły z mocy prawa zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. W ust. 5 art. 111 ustawy uregulowano jedynie zasady uiszczenia opłaty w roku nabycia lub utraty ważności zezwolenia. Opłata taka powinna być proporcjonalna do okresu ważności zezwolenia. Przepis ten nie reguluje jednak sytuacji, w której zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych wygasły przed upływem okresu ich ważności, na podstawie art. 18 ust.12 pkt 1 ustawy, zgodnie z którym zezwolenie wygasa w przypadku likwidacji punktu sprzedaży. Przepisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie przewidziały możliwości zwrotu opłat za krótsze wykorzystanie zezwolenia niż dokonana opłata za wskazany ustawowo okres. Oznacza to, że wygaśnięcie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych przed upływem ich ważności nie powoduje obowiązku zwrotu tak uiszczonej opłaty. Organy administracji publicznej obowiązane są działać w granicach i na podstawie przepisów prawa. Brak regulacji prawnej w zakresie sposobu i trybu zwrotu uiszczonej opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, w sytuacji "niewykorzystania" takiego zezwolenia w następstwie wcześniejszego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, uzasadnia odmowę zwrotu tej należności. Dotychczasowe orzecznictwo NSA prezentuje jednoznaczne stanowisko, że "ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie przewiduje możliwości zwrotu opłaty w związku z zaprzestaniem prowadzenia działalności gospodarczej i nie przewiduje instytucji "niewykorzystania zezwolenia", z którą wiązałby się obowiązek zwrotu opłaty" – patrz wyrok NSA z dnia 22 września 2005 r. (II GSK 149/05, LEX nr 177169) i wyrok NSA z dnia 13 marca 2003 r. (II SA 3287/02, LEX nr 156370). W świetle powyższego stanowisko prezentowane przez organ należy uznać za zasadne. Sąd nie uwzględnił wniosku Prezydenta Miasta o zwrot kosztów postępowania organowi od skarżącej, ponieważ ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera regulacji prawnej umożliwiającej zawarcie takiego rozstrzygnięcia w wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. Nie dopatrzył się zaś w odwołaniu R. M. niesumienności lub oczywiście niewłaściwego postępowania, które uzasadniłoby zastosowanie art. 208 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.