III SA/Lu 265/13

WyrokWSA w Lublinie2013-09-19

Skład orzekający: Ewa Ibrom, Jacek Czaja, Grzegorz Wałejko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo ustalił wysokość dodatku mieszkaniowego, w szczególności poprzez błędne obliczenie ryczałtu na zakup opału z tytułu braku instalacji grzewczych, ciepłej wody i gazu, opierając się na niepełnych danych dotyczących kosztu jednostkowego energii elektrycznej?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została uchylona z powodu naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ nieprawidłowo ustalił wysokość ryczałtu na zakup opału, ponieważ do obliczeń przyjął wartość jednostkową energii elektrycznej, która nie uwzględniała pełnych kosztów zakupu i dystrybucji, co narusza zasadę prawdy obiektywnej i obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku J. S. o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Organ pierwszej instancji przyznał dodatek w kwocie 131,32 zł miesięcznie, uznając, że skarżąca prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe z matką. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując ustalenie dwuosobowego gospodarstwa domowego i rzetelność wywiadu środowiskowego. WSA uchylił zaskarżoną decyzję.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędzia WSA Grzegorz Wałejko (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Monika Samcik, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 września 2013 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję. Zaskarżoną decyzją z dnia 19 lutego 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia 8 stycznia 2013 r. w przedmiocie przyznania J. S. dodatku mieszkaniowego w kwocie 131,32 zł miesięcznie na okres sześciu miesięcy począwszy od 1 stycznia 2013 roku. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że J. S. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, dołączając deklarację o dochodach. We wniosku nie wskazała swojej matki H. P. jako osoby wspólnie prowadzącej gospodarstwo domowe. Jednak organ pierwszej instancji na podstawie wywiadu środowiskowego ustalił, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką H. P. Organ pierwszej instancji ustalił, że łączne dochody brutto dwuosobowego gospodarstwa domowego skarżącej z pełnych trzech miesięcy kalendarzowych poprzedzających datę złożenia wniosku wyniosły 2.565,90 zł, miesięczny dochód wynosił 855,30 zł, a średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego wynosił w tym okresie 427,65 zł. Organ ustalił dodatek mieszkaniowy przyjmując powierzchnię faktyczną lokalu, ponieważ powierzchnia użytkowa lokalu jest mniejsza od powierzchni normatywnej wynoszącej dla tego gospodarstwa 40 m2. Kwotę wydatków na mieszkanie ustalono na podstawie wydatków z ostatniego miesiąca wynoszących 197,76 zł - potwierdzonych przez zarządcę. Ryczałt na zakup opału na ogrzewanie wody i lokalu oraz z tytułu braku gazu przewodowego obliczono zgodnie z § 3 i § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 z późn. zm.), powoływanego dalej jako rozporządzenie w sprawie dodatków mieszkaniowych lub jako rozporządzenie. Ryczałt ten wynosił: za brak instalacji centralnego ogrzewania - 50,39 zł, za brak wody - 11,15 zł, za brak instalacji gazu przewodowego - 3,34 zł. Organ obliczył dodatek mieszkaniowy na łączną kwotę 131,32 zł. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego prawidłowe było ustalenie organu pierwszej instancji dokonane na podstawie wywiadu środowiskowego, że gospodarstwo domowe J. S. składa się z dwóch osób - odwołującej się i jej matki. Organ odwoławczy stwierdził, że nie kwestionuje zawarcia przez skarżącą i jej matkę umowy użyczenia lokalu. Wskazał również na prawidłowość wyliczenia wysokości miesięcznego dochodu na jednego członka gospodarstwa domowego skarżącej. Wyjaśnił, że uwzględnił także alimenty, które skarżąca otrzymywała od matki w wysokości 100 zł miesięcznie. Organ drugiej instancji wskazał, że w celu wyliczenia dodatku mieszkaniowego wydatki odwołującej się i jej matki potwierdzone przez zarządcę domu w kwocie 197,76 zł ulegają zwiększeniu z powodu braku instalacji centralnego ogrzewania, centralnie dostarczanej ciepłej wody i gazu przewodowego. Wartość 1 kWh energii elektrycznej ustalona przez organ na podstawie rachunku za ostatni okres rozliczeniowy wyniosła 0,2787 zł. Stosownie do § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie dodatków mieszkaniowych, jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, za wydatek, stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 5 kilowatogodzin energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz stałych opłat miesięcznych, na 1 m2 normatywnej powierzchni użytkowej, o której mowa w art. 5, z uwzględnieniem art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), powoływanej dalej jako ustawa o dodatkach mieszkaniowych. W związku z tym ryczałt na zakup opału w kwocie 50,39 zł obliczony został jako iloczyn: 36,16 m2 x 5 kWh/m2 x 0,2787 zł/kWh. Dalej organ odwoławczy wskazał, że stosownie do § 3 ust. 2 rozporządzenia w sprawie dodatków mieszkaniowych, jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację ciepłej wody, za wydatek, stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 20 kilowatogodzin energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz stałych opłat miesięcznych, na każdego członka gospodarstwa. W związku z tym ryczałt na zakup opału w kwocie 11,15 zł obliczony został jako iloczyn: 20 kWh x 2 (ilość osób) x 0,2787 zł/kWh. Natomiast stosownie do § 3 ust. 3 rozporządzenia w sprawie dodatków mieszkaniowych, jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację gazu przewodowego, za wydatek, stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 10 kilowatogodzin energii elektrycznej w gospodarstwie jednoosobowym według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej i stałych opłat miesięcznych, oraz równowartość 2 kilowatogodzin na każdą dodatkową osobę. W związku z tym ryczałt na zakup opału w kwocie 3,34 zł obliczony został jako iloczyn: (10 kWh + 2 kWh) x 0,2787 zł/kWh. Stąd łączne wydatki wynoszą 262,64 zł (197,76 zł + 50,39 zł + 11,15zł + 3,34 zł). Organ drugiej instancji zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w gospodarstwie wieloosobowym w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 125 % kwoty najniższej emerytury obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8. Kwota najniższej emerytury stosownie do art. 1 ustawy z dnia 13 stycznia 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r. poz. 118) wynosi od 1 marca 2012 r. 799,18 zł, a 125 % tej kwoty to 998,98 zł. Stąd spełniony jest warunek z art. 3 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, gdyż dochód na jednego członka gospodarstwa domowego (427,65 zł) nie przekracza kwoty 125 % najniższej emerytury. W myśl art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 40 m2 - dla 2 osób. Stosownie do art. 6 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, jeżeli powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni, dodatek mieszkaniowy ustala się w wysokości różnicy między wydatkami ponoszonymi za ten lokal a odpowiednią kwotą dochodów gospodarstwa domowego. Skarżąca na opłaty mieszkaniowe winna przeznaczyć 12% dochodów brutto w gospodarstwie dwuosobowym, to jest 102,64 zł (12% x 855,30 zł). Dopiero różnica pomiędzy ponoszonymi wydatkami na powierzchnię lokalu i kwotą stanowiącą 12% dochodów brutto stanowi co do zasady dodatek mieszkaniowy. W badanej sprawie ustalono, że różnica ta wynosi 160,00 zł (wydatki mieszkaniowe 262,64 zł minus 102,64 zł jako 12% z 855,30 zł). Jednak zgodnie z art. 6 ust. 10 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wysokość dodatku mieszkaniowego, łącznie z ryczałtem, o którym mowa w ust. 7 nie może przekraczać, z zastrzeżeniem ust. 11, 70 % wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub 70 % faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni. W myśl art. 6 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, rada gminy w drodze uchwały może podwyższyć lub obniżyć, nie więcej niż o 20 punktów procentowych, wysokość wskaźników procentowych, o których mowa w ust. 10. Stosownie do § 1 uchwały Nr XVII/169/04 Rady Miejskiej w [...] z dnia 18 marca 2004 r., obniża się o 20 punktów procentowych wysokość wskaźnika wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni. Tym samym w myśl cytowanych wyżej przepisów w Gminie [...] kwota dodatku mieszkaniowego nie może przekraczać 50 % wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub 50 % faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni. Organ odwoławczy ustalił, że kwota 50 % wydatków wynosi 131,32 zł (262,64 zł x 50%), co oznacza, że wysokość dodatku mieszkaniowego została przez organ pierwszej instancji wyliczona prawidłowo. Ryczałt na zakup opału wypłacany do rąk odwołującej się, obliczony według § 4 rozporządzenia wynosi 32,44 zł. Jest to 24,70 % (wskaźnik procentowy udziału wydatków według § 3 rozporządzenia w całości wydatków) z kwoty 131,32 zł . W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. S. podniosła, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Wskazała, że skarżąca i jej matka mają dwa różne tytuły prawne do lokalu. Skarżąca korzysta z lokalu na podstawie umowy użyczenia i w związku z tym zgodnie z umową ponosi część opłat związanych z utrzymaniem lokalu. Natomiast zamieszkująca ze skarżącą jej matka jest właścicielką lokalu. Skarżąca zakwestionowała także rzetelność przeprowadzonego wywiadu środowiskowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podnosząc, że przeprowadzone postępowanie dowodowe pozwoliło na ustalenie, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką. Skarżąca wywodzi swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu z prawa jakie przysługuje jej matce. Powoływanie się przez skarżącą na umowę użyczenia nie zmienia faktu prowadzenia dwuosobowego gospodarstwa domowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż zarzuty w niej podniesione nie mogły stanowić podstawy do uchylenia decyzji organu drugiej instancji. Jednak zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", sąd administracyjny kontrolując działalność organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, ponadto sąd stwierdza nieważność zaskarżonego aktu, gdy ustali, że akt taki dotknięty jest wadą nieważności - art. 145 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. W wyniku kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że w badanej sprawie zaskarżona decyzja powinna być uchylona, bowiem została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych regulujące zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych oraz właściwość organów w tych sprawach. Ustawa uzależnia nabycie prawa do dodatku mieszkaniowego od spełnienia określonych w niej kryteriów. W okolicznościach sprawy bezsporne jest, że J. S., która korzysta z lokalu mieszkalnego na podstawie umowy użyczenia, należy do osób uprawnionych do dodatku mieszkaniowego, wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy. Stosownie do treści art. 3 ust. 1 ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeśli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175 % kwoty najniżej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku. Pojęcie gospodarstwa domowego określa art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W myśl art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), zwana dalej "normatywną powierzchnią", w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 40 m2 - dla 2 osób. Wydając zaskarżoną decyzję organ administracji uznał, że wymienione ostatnio przesłanki przyznania dodatku mieszkaniowego w postaci określonej wysokości miesięcznego dochodu na jedną osobę w gospodarstwie domowym oraz normatywnej powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego, zostały spełnione w przypadku skarżącej, która prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką H. P. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw do podważenia prawidłowości tych ustaleń. W związku z zarzutami skargi odwołującymi się do pojęcia gospodarstwa domowego trzeba zaznaczyć, że ustawa o dodatkach mieszkaniowych zawiera własną definicję gospodarstwa domowego, którą organy administracji publicznej są zobowiązane stosować. W myśl art. 4 ustawy przez gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy, samodzielnie zajmującą lokal albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby. Jak słusznie wskazuje się w doktrynie, w świetle przytoczonego przepisu jako zasadę na gruncie ustawy o dodatkach mieszkaniowych przyjmuje się jedność gospodarstwa domowego w jednym lokalu mieszkalnym. Przypadki, gdy osoby zamieszkujące w tym samym lokalu nie prowadzą jednego gospodarstwa domowego, to jest, gdy w zajmowanym lokalu zamieszkują faktycznie w wydzielonych jego częściach, ponosząc wydatki na utrzymanie siebie i lokalu niezależnie od drugiej osoby, mają charakter wyjątkowy. Wykazanie okoliczności podziału lokalu mieszkalnego między kilka gospodarstw domowych, a tym samym obalenie występującego w ustawie domniemania jedności gospodarstwa domowego w jednym lokalu mieszkalnym, musi podlegać ocenie dokonywanej ze znacznym rygoryzmem, a to ze względu na publicznoprawny charakter pomocy w postaci dodatku mieszkaniowego (tak prawidłowo Andrzej Paduch, Uzyskanie dodatku mieszkaniowego w świetle przesłanek ustawy z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, Samorząd Terytorialny 2011 r., Nr 4, s. 63 i nast.). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że skarżąca przyznaje fakt zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu razem ze swoją matką H. P. Jednocześnie, w świetle zebranego materiału dowodowego nie sposób przyjąć, jakoby skarżąca i jej matka nie prowadziły wspólnego gospodarstwa domowego. Przeciwne twierdzenia skarżącej nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym. Przede wszystkim J. S. nie wykazała okoliczności faktycznego podziału lokalu mieszkalnego na osobne części i zamieszkiwania przez skarżącą oraz jej matkę w tak wydzielonych częściach lokalu. Wspólne korzystanie z lokalu jest zrozumiałe i niemal oczywiste, jeżeli uwzględni się niewielką powierzchnię lokalu (36,16 m2), składającego się w większości z pomieszczeń z natury wspólnie użytkowanych, czyli z przedpokoju, kuchni i łazienki oraz pokoju. Okoliczność, że skarżąca zawarła ze swoją matką aneks do umowy użyczenia, w którym wskazane zostało, że ona będzie korzystać z 29,16 m2 powierzchni mieszkania, a matka skarżącej z około 7 m2 – bez wskazywania pomieszczeń (aneks do umowy datowany na 6 grudnia 2011 r. w aktach organu pierwszej instancji) nie wystarcza, aby uznać, że skarżąca i jej matka zamieszkały w wydzielonych częściach mieszkania, co mogłoby wskazywać na prowadzenie odrębnych gospodarstw domowych. Przeciwne wnioski wynikają z wywiadu środowiskowego. Zarzut nierzetelności tego wywiadu jest gołosłowny i wynika z nie pogodzenia się przez skarżącą z wynikami tego wywiadu, a nie z rzeczywistych konkretnych zarzutów dotyczących przebiegu czynności. Nie ma znaczenia fakt zamieszkiwania J. S. i jej matki w przedmiotowym lokalu na podstawie różnych tytułów prawnych, skoro jeden z tych tytułów wywodzi się z drugiego. Trzeba także wskazać, że uzgodnienia między skarżącą i jej matką co do ponoszenia wydatków na wspólnie zajmowane mieszkanie nie wykluczają faktu prowadzenia wspólnego gospodarstwa, gdyż elementem wspólnego gospodarowania jest właśnie porozumienie w kwestii ponoszenia takich wydatków (tak też Andrzej Paduch, Uzyskanie dodatku mieszkaniowego w świetle przesłanek ustawy z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, Samorząd Terytorialny 2011 r., Nr 4, s. 63 i nast.). Nadto nie można uznać, że skarżąca sama pokrywa koszty swego utrzymania, zważywszy, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, a Powiatowy Urząd Pracy pokrywa jedynie składkę na ubezpieczenie zdrowotne po 56,12 zł miesięcznie (deklaracja o dochodach). Ponadto skarżąca otrzymywała od matki alimenty w wysokości 100 zł miesięcznie. W świetle powołanych wyżej argumentów prawidłowe było ustalenie przez organ drugiej instancji miesięcznego dochodu na jedną osobę w gospodarstwie domowym J. S. (art. 3 ust. 1 ustawy) z uwzględnieniem dwóch osób wchodzących w skład tego gospodarstwa oraz sumy dochodów określonych w art. 3 ust. 3 ustawy uzyskiwanych tak przez skarżącą, jak i jej matkę. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wysokość dodatku stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego (z zastrzeżeniem przepisu ust. 9 art. 6), a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 12 % dochodów gospodarstwa domowego – w gospodarstwie 2-4 osobowym. Wydatkami, o których mowa, są w myśl ust. 3 art. 6 ustawy świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego, których katalog zawiera przepis art. 6 ust. 4 ustawy. Stosownie do art. 6 ust. 4a ustawy nie stanowią jednak wydatków, o których mowa w ust. 4, należności poniesione z tytułu ubezpieczeń, podatku od nieruchomości, opłat za wieczyste użytkowanie gruntów oraz opłat za gaz przewodowy, energię elektryczną, dostarczane do lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) na cele bytowe. Jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, w instalację ciepłej wody lub gazu przewodowego z zewnętrznego źródła znajdującego się poza lokalem mieszkalnym, osobie uprawnionej do dodatku mieszkaniowego przyznaje się ryczałt na zakup opału stanowiący część dodatku mieszkaniowego (ust. 7 art. 6 ustawy). Zasady wyliczenia ryczałtu reguluje rozporządzenie w sprawie dodatków mieszkaniowych. Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz zawartych w niej szczegółowych wyliczeń matematycznych prowadzi do wniosku, że obliczenie dodatku mieszkaniowego w niniejszej sprawie nastąpiło co do zastosowanych reguł zgodnie z przywołanymi przepisami ustawy o dodatkach mieszkaniowych, w szczególności z art. 6 ust. 1 i art. 6 ust. 10 ustawy. Według tego ostatniego przepisu wysokość dodatku mieszkaniowego, łącznie z ryczałtem, o którym mowa w ust. 7, nie może przekraczać, z zastrzeżeniem ust. 11, 70 % faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni. Przepis art. 6 ust. 11 ustawy zawiera upoważnienie dla rady gminy do podwyższenia lub obniżenia, nie więcej niż o 20 punktów procentowych, wysokości wskaźników procentowych, o których mowa w ust. 10 art. 6. Korzystając z tego upoważnienia Rada Miejska w [...] uchwałą z dnia 18 marca 2004 r. obniżyła o 20 punktów procentowych wysokość wskaźników wymienionych w ust. 10 art. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W konsekwencji kwota dodatku mieszkaniowego należnego mieszkańcom Gminy [...] nie może przekraczać 50 % wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub 50 % faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni. Powyższe oznacza, że ostatecznie kwota należnego skarżącej dodatku mieszkaniowego jest uzależniona od wielkości wydatków ponoszonych za zajmowany lokal mieszkalny, ponieważ lokal ten ma powierzchnię mniejszą od normatywnej. Jednakże organ nieprawidłowo ustalił wysokość składnika tych wydatków, to jest ryczałtu z tytułu braku w lokalu instalacji centralnego ogrzewania, ciepłej wody i braku instalacji gazowej. Zgodnie z § 3 rozporządzenie w sprawie dodatków mieszkaniowych wysokość ryczałtu uzależniona jest od równowartości odpowiedniej liczby kilowatogodzin energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej i stałych opłat miesięcznych. Istotna jest zatem cena płacona przez ubiegającego się o dodatek mieszkaniowy za 1 kilowatogodzinę energii elektrycznej bez opłaty abonamentowej i stałych opłat miesięcznych. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że do obliczenia ryczałtu organ przyjął wartość 0,2787 zł za kilowatogodzinę. Ze znajdującej się w aktach administracyjnych faktury wystawionej przez P. S.A. w [...] wynika, że wartość ta stanowi jedynie część (bez opłaty abonamentowej i opłat stałych) kosztów dystrybucji energii elektrycznej, a więc nie zawiera kosztu zakupu energii. Z innej znajdującej się w aktach sprawy faktury wystawionej przez E. spółki z o.o. w [...] wynika, że J. S. kupowała energię elektryczną od tej spółki. Należy zatem wskazać, że dopiero zsumowanie wartości wynikających z kosztów zakupu energii i kosztów dystrybucji energii pozwoli na prawidłowe ustalenie równowartości 1 kilowatogodziny energii elektrycznej, a następnie wysokości ryczałtu. Niedostateczne rozważenie tych dowodów i okoliczności faktycznych z nich wynikających nastąpiło z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mianowicie w myśl art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten wyraża zasadę prawdy obiektywnej, która oznacza, że na organ administracji publicznej nałożony jest obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością. Wyrazem tej zasady jest między innymi obowiązek nałożony na organ administracji publicznej w art. 77 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ponownie rozpatrując sprawę organ drugiej instancji powinien rozważyć wskazane wyżej dowody i prawidłowo ustalić wartość 1 kilowatogodziny energii elektrycznej. Wskazać należy, że sama znajdująca się w aktach sprawy faktura pochodząca od E. spółki z o.o. w [...] jest niewystarczająca do dokonania prawidłowych ustaleń, ponieważ dotyczy zsumowanych kosztów zakupu energii. Nie zostały w niej wyodrębnione poszczególne składniki kosztów, nie wskazano ilości zakupionej energii, ani ceny za jedną kilowatogodzinę. Uniemożliwia to ustalenie na podstawie tylko tego dokumentu wartości 1 kilowatogodziny energii elektrycznej, tym bardziej gdyby okazało się, że w kosztach zakupu energii zawierają się inne opłaty stałe. Ze wzmianki na wskazanej wyżej fakturze wynika, że towarzyszył jej załącznik zawierający szczegółowe rozliczenie. Załącznika tego nie ma w aktach sprawy. W związku z tym organ powinien uzupełnić materiał dowodowy, zwracając się na przykład do skarżącej o przedstawienie tego załącznika. Skarżąca w toku postępowania przed sądem złożyła do akt sprawy kopię odpisu skróconego aktu zgonu H. P., zmarłej 31 marca 2013 r., wnosząc o uwzględnienie tej okoliczności. Rozważenie tej okoliczności nie należało do sądu administracyjnego, który badał legalność zaskarżonej decyzji według stanu faktycznego i prawnego na dzień jej wydania przez organ drugiej instancji. Do okoliczności tej powinien odnieść się organ drugiej instancji rozważając, czy i jakie znaczenie ma śmierć matki skarżącej w toku okresu, na który przyznany był i zapewne będzie dodatek mieszkaniowy. Ze względu na argumentację skarżącej w skardze jak i w toku postępowania administracyjnego trzeba wyraźnie ponownie zaznaczyć, że ostatecznie wpływ na wysokość dodatku mieszkaniowego przysługującego skarżącej ma wielkość wydatków ponoszonych za zajmowany lokal. Na wydatki te składa się między innymi ryczałt z tytułu braku w lokalu określonych instalacji. Ryczałt ten jest wyższy w przypadku, gdy w gospodarstwie domowym pozostaje więcej niż jedna osoba, co wprost wynika z treści § 3 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia w sprawie dodatków mieszkaniowych. Zatem, przy założeniu postulowanej przez skarżącą okoliczności samodzielnego prowadzenia przez nią gospodarstwa domowego, która to okoliczność nie wynika jednakże z materiału dowodowego sprawy, wielkość ryczałtu, a w następstwie także ogólnej sumy wydatków ponoszonych za mieszkanie, i w konsekwencji wielkość dodatku mieszkaniowego byłaby niższa od przyznanej przez organ w zaskarżonej decyzji. Z przytoczonych wcześniej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło