III SA/Lu 267/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca),, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Referent stażysta Paweł Soczyński, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 5 października 2010r. sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2010r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. oddala skargę Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr Rep. [...], wydaną po rozpatrzeniu odwołania C. W. od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] lutego 2010 r., znak [...] odmawiającej uchylenia własnej decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. (data błędnie wskazana w treści decyzji – powinno być [...] grudnia 2008 r.), znak Nr [...] wydanej w sprawie zezwolenia dla Z. C. na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 18 % alkoholu przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że odmawiając uchylenia decyzji z dnia [...]grudnia 2008 r. stanowiącej zezwolenie dla Z.C. na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 18 % alkoholu przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży w barze Mała Gastronomia na stacji paliw w S. W. Wójt Gminy stwierdził, że Z. C. posiada tytuł do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych, co wynika z wyroku sądu. Ponadto organ pierwszej instancji nie rozważał uprawnień strony pozostałych osób wskazanych przez Prokuratora w sprzeciwie od decyzji ostatecznej, gdyż nie została przedstawiona ich zgoda na wniesienie sprzeciwu. Od powyższej decyzji odwołał się C. W., podnosząc, że Wójt Gminy , wbrew przepisom prawa cywilnego regulującym instytucję współwłasności, wydał skarżącemu zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych w budynku stanowiącym współwłasność czterech osób, tj. odwołującego się, jego żony G. W. oraz Z.C. i M.C. Odwołujący podkreślił, iż z przedłożonego organowi pierwszej instancji aktu notarialnego z dnia [...] listopada 1991 r. wynika, iż jest on współwłaścicielem gruntu i nieruchomości, na której mieści się punkt sprzedaży alkoholu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchylając decyzję organu pierwszej instancji wskazało, że w dniu [...] października 2009 r. Prokurator Rejonowy wniósł sprzeciw od decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. stanowiącej zezwolenie dla Z.C. na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 18 % alkoholu, domagając się wznowienia postępowania i wskazując, że strony – C. W., G. W. i M. C., nie brały bez własnej winy udziału w postępowaniu, tym samym w sprawie została naruszona norma przepisu art. 10 § 1 k.p.a. Kolegium ustaliło następnie, że do wniosku o wydanie zezwolenia na sprzedaż alkoholu skarżący dołączył akt notarialny z dnia [...] listopada 1991 r. Repertorium A Nr [...], z którego wynika, że współwłaścicielami nieruchomości w miejscowości S.W., na której znajduje się stacja paliw i bar, gdzie miałaby być prowadzona sprzedaż alkoholu, są Z. C., C.W., G. W. oraz M. C.. Kolegium uznało, że rozwiązanie przez Sąd Okręgowy IX Wydział Gospodarczy wyrokiem z dnia 11 maja 2006 r. sygn. akt IX GC 35/06 spółki jawnej "R.-R." C. W. Z. C. i przyznanie Z. C.prawa do przejęcia majątku spółki w żaden sposób nie wpływa na stosunki własnościowe nieruchomości, na której posadowiony jest budynek, w którym prowadzona jest sprzedaż alkoholu. Wyrok ten nie pozbawia C. W. prawa własności nieruchomości. Tym samym na podstawie powyższego wyroku Sądu Okręgowego skarżący nie mógł przejąć własności tej nieruchomości, gdyż nieruchomość ta nie wchodziła w skład majątku spółki "R.-R.". Kolegium wyjaśniło, że w świetle przepisów kodeksu cywilnego, do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane. Oznacza to, że wszystko, co jest trwale związane z gruntem, staje się własnością właściciela nieruchomości gruntowej i dzieli los prawny gruntu. W związku z powyższym Kolegium wskazało, że zgodnie z przepisem art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Skoro zatem C. W. był współwłaścicielem nieruchomości zarówno w dacie wydania decyzji stanowiącej zezwolenie dla Z. C. na sprzedaż napojów alkoholowych, jak i w chwili obecnej, jest podmiotem, którego interesu prawnego dotyczyło powyższe postępowanie. Każdy ze współwłaścicieli jest bowiem uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej tylko w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaczem i korzystania z rzeczy przez pozostałych w współwłaścicieli (art. 206 kc.). Kolegium stwierdziło ponadto, że organ pierwszej instancji naruszył przepisy art. 6, 8 i 9 k.p.a. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł Z. C., wnosząc o jej uchylenie. Skarżący podkreśla, że na terenie stacji paliw w S. W.alkohol sprzedaje od wielu lat, zawsze w oparciu o aktualne zezwolenie. Sprzedaż tę prowadził wcześniej w ramach spółki jawnej "R.-R.". Ubieganie się o nowe zezwolenia było spowodowane rozwiązaniem spółki jawnej. Ponadto skarżący wskazuje, że zgodnie ze wskazanym wyrokiem sądu, przejął budynek na stacji paliw, w którym zlokalizowany jest bar. W ocenie skarżącego decyzja zezwalająca mu na sprzedaż napojów alkoholowych nie naruszyła jakichkolwiek chronionych praw i interesów C. W.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Postępowanie w sprawie niniejszej prowadzone było w trybie wznowienia postępowania na skutek sprzeciwu prokuratora, wniesionego na podstawie art. 184 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że prokuratorowi służy prawo wniesienia sprzeciwu od decyzji ostatecznej, jeżeli przepisy kodeksu lub przepisy szczególne przewidują wznowienie postępowania, stwierdzenie nieważności decyzji albo jej uchylenie lub zmianę. Prokurator Rejonowy w sprzeciwie z dnia [...] października 2009 r. wniósł o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wójta Gminy z dnia [...] grudnia 2008 r. (znak [...]), udzielającą Z. C. zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 18 % alkoholu przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży, powołując się na podstawę wznowienia określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z art. 184 § 4 k.p.a., jeżeli podstawą sprzeciwu jest naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., wniesienie sprzeciwu wymaga zgody strony. Prokurator powołał się na zgodę C. W., będącego współwłaścicielem nieruchomości, na której zlokalizowany jest punkt sprzedaży alkoholu. W myśl przepisu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Postanowienie o wznowieniu postępowania wszczyna zatem postępowanie zmierzające do ustalenia, czy przyczyny wznowienia rzeczywiście istnieją. Ustalenie, czy istnieje podstawa wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wymaga zbadania, czy podmiotowi, który nie brał udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną przysługiwał przymiot strony w tym postępowaniu. Prawidłowe jest stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego , że w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na sprzedaż alkoholu przeznaczonego do spożycia w miejscu sprzedaży, przymiot strony przysługuje współwłaścicielom nieruchomości, na której znajduje się punkt sprzedaży alkoholu. Przepisy ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2007 r. Nr 70 poz. 473 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", które regulują kwestie udzielania zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, nie określają kręgu stron postępowania o udzielenie zezwolenia. Zastosowanie mieć będą zatem zasady ogólne, wynikające z art. 28 k.p.a. Przepis ten stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest już pogląd, że interes prawny, decydujący o statusie strony postępowania administracyjnego wynikać powinien z norm prawa materialnego, przy czym mogą to być nie tylko normy prawa administracyjnego, ale także prawa cywilnego. W sprawach o udzielenie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych orzecznictwo przyjmuje, że interes prawny w rozumieniu wyżej podanym mogą mieć współwłaściciele nieruchomości, na której prowadzona miałaby być sprzedaż napojów alkoholowych. W wyroku z dnia 20 lipca 1999 r. (II SA 672/99, niepubl.) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w przypadku sporu współwłaścicieli, dotyczącego sposobu korzystania z rzeczy wspólnej, w szczególności w sytuacji gdy jeden ze współwłaścicieli sprzeciwia się prowadzeniu na nieruchomości wspólnej punktu sprzedaży napojów alkoholowych, ewentualne udzielenie pozwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych tylko jednemu ze współwłaścicieli naruszałoby uprawnienia pozostałych współwłaścicieli, wynikające z przepisów prawa cywilnego. Natomiast w wyroku z dnia 18 maja 2000 r. (II SA 1931/99, niepubl.) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że współwłaściciele nieruchomości, na której prowadzi się sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych, mają prawa strony w postępowaniu administracyjnym z wniosku innego współwłaściciela o wydanie zezwolenia na prowadzenie takiej działalności. Również w wyroku z dnia 21 lipca 2010 r. (II GSK 371/09) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że współwłaściciel, kwestionujący prawo innego współwłaściciela do korzystania ze wspólnej nieruchomości w określony sposób, w szczególności przez przeznaczenie tej nieruchomości lub jej części na punkt sprzedaży napojów alkoholowych, ma interes prawny do udziału w postępowaniu w sprawie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych oraz w sprawie uchylenia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych po wznowieniu postępowania. Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 19 maja 2008 r. w sprawie III SA/po 613/07. Zgodnie z art. 18 ust. 6 pkt 2 ustawy do wniosku o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych należy dołączyć dokument potwierdzający tytuł prawny wnioskodawcy do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych. Przepis art. 18 ust. 6 pkt 2 ustawy nie wskazuje jakim dokumentem należy się legitymować ubiegając się o uzyskanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Może to być zarówno tytuł o charakterze prawno-rzeczowym, jak i tytuł o charakterze obligacyjnym wynikającym z zawartej przez wnioskodawcę umowy. W przypadku współwłasności, gdy o udzielenie zezwolenia ubiega się tylko jeden ze współwłaścicieli, dokumentem tym może być umowa o podziale nieruchomości do korzystania (quoad usum), przyznająca jednemu ze współwłaścicieli wyłączne prawo do korzystania z określonej części nieruchomości wspólnej. Organ pierwszej instancji uznał, że w wymienionej sprawie, zakończonej decyzją ostateczną, Z. C. ubiegający się o zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych wykazał tytuł prawny do lokalu w rozumieniu art. 18 ust. 6 pkt 2 ustawy. Organ ustalił, że wprawdzie z odpisu aktu notarialnego z dnia [...] listopada 1991 r. (Rep.A Nr 5661/91) wynika, że nieruchomość, na której zlokalizowany jest punkt sprzedaży napojów alkoholowych stanowi współwłasność czterech osób, jednak w nieruchomość ta stanowiła składnik majątku spółki jawnej "R.-R." C. W. Z. C., prowadzonej przez dwóch współwłaścicieli nieruchomości – Z. C. i C. W., rozwiązanej następnie prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia [...] maja 2006 r. sygn. akt [...] , przyznającym Z. C. prawo do przejęcia majątku spółki. W tej sytuacji organ uznał, że przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty potwierdzają tytuł wnioskodawcy do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych. Ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do ustalenia, że nieruchomość, na której prowadzony jest punkt sprzedaży napojów alkoholowych wchodziła w skład majątku spółki jawnej. Spółka jawna posiada odrębny majątek, który zgodnie z art. 28 kodeksu spółek handlowych stanowi wszelkie mienie wniesione jako wkład lub nabyte przez spółkę w czasie jej istnienia. Wniesienie do spółki wkładu w postaci nieruchomości wymaga przeniesienia na spółkę prawa własność tej nieruchomości w formie aktu notarialnego, zgodnie z art. 158 kodeksu cywilnego. W aktach brak takiej umowy. Przedstawiona przez wnioskodawcę umowa spółki z dnia [...] grudnia 2004 r. nie jest dowodem przejścia prawa własności nieruchomości na spółkę. W tej sytuacji słusznie zauważa Kolegium, że wyrok sądu powszechnego, rozwiązujący spółkę jawną i przyznający Z. C. prawo do przejęcia majątku spółki nie pozbawia C.W. prawa własności nieruchomości. Z materiału dowodowego w sprawie nie wynika również, by między współwłaścicielami nieruchomości, na której prowadzona jest sprzedaż napojów alkoholowych zawierane były jakikolwiek umowy przyznające Z. C. prawo do korzystania z wyłączeniem pozostałych współwłaścicieli z budynków baru Mała Gastronomia na Stacji Paliw w S. W. gm, K.. Trafnie w tych okolicznościach uznało Samorządowe Kolegium Odwoławcze , że decyzja Wójta Gminy z dnia [...] lutego 2010 r., odmawiająca uchylenia - po wznowieniu postępowania - decyzji ostatecznej z dnia [...] grudnia 2008 r., udzielającej Z. C. zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 18 % alkoholu przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży, wydana została z naruszeniem powołanych przepisów ustawy oraz przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Wadliwe jest bowiem ustalenie organu pierwszej instancji, że skarżący Z. C. ma tytuł prawny do lokalu w rozumieniu ustawy, a w konsekwencji, że pozostali współwłaściciele, w szczególności C. W., nie mają interesu prawnego w sprawie o udzielenie zezwolenia na sprzedaż alkoholu. W myśl przepisu art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Stwierdzone naruszenie prawa przez organ pierwszej instancji uzasadniało zastosowanie przepisu art. 138 § 2 k.p.a. Decyzja organu pierwszej instancji wydana została bowiem po wznowieniu postępowania. Zgodnie z art. 151 § 1 k.p.a. po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy organ administracji publicznej wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145 "a", albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145 "a" i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Przepis art. 151 § 2 k.p.a. zawiera jednak zastrzeżenie, że w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Wymienione w art. 146 k.p.a. okoliczności, które stanowią tzw. przesłanki negatywne, uniemożliwiające uchylenie decyzji dotychczasowej mimo wystąpienia przyczyn wznowienia postępowania, to upływ czasu (art. 146 § 1 k.p.a.) oraz stwierdzenie, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. 146 § 2 k.p.a.). Stwierdzenie, że zachodzi podstawa wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ strona nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną nakazuje rozważenie, czy istnieją podstawy do wydania decyzji określonej w art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Wymaga to przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do okoliczności wskazanych w przepisie art. 151 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a. W tej sytuacji brak podstaw do uwzględnienia skargi. Z tych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.).