III SA/Lu 274/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Protokolant Asystent sędziego Dorota Winiarczyk - Ożóg po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 5 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Inne z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności ekologicznej PROW 2014-2020 na rok 2018 oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2019 r., nr [...], Inne utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ś. z siedzibą w P. z [...] lutego 2019 r., nr [...] w sprawie odmowy przyznania J. M. płatności ekologicznej PROW 2014-2020 na rok 2018. Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia: W dniu [...] maja 2018 r. J. M. (dalej jako "skarżący") złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w Ś. z siedzibą w P. wniosek o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na rok 2018 (wniosek w czwartym roku realizacji zobowiązania). Skarżący ubiegał się o przyznanie płatności z tytułu realizacji wariantu 10.1.1 Podstawowe uprawy sadownicze po okresie konwersji do działek rolnych o łącznej powierzchni [...] ha. Decyzją z [...] lutego 2019 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ś. z siedzibą w P. (dalej jako "organ I instancji") odmówił skarżącemu przyznania płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na rok 2018. W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego, Inne (dalej jako "organ II instancji" lub "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że zobowiązania w ramach działania - ekologia podejmowane są na okres od pięciu do siedmiu lat. Weryfikację, czy w gospodarstwie rolnym prowadzona jest produkcja rolna, zgodnie z zasadami określonymi w przepisach o rolnictwie ekologicznym, przeprowadzają Jednostki Certyfikujące, na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1054 z późn. zm.) w ciągu całego sezonu wegetacyjnego. Jednostka Certyfikująca potwierdza, czy wnioskodawca spełnia kryteria produkcji ekologicznej. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym, jednostka certyfikująca przekazuje Prezesowi Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wykaz producentów, którzy spełnili określone wymagania dotyczące produkcji ekologicznej. W świetle zaś art. 17 ust. 3 ustawy o rolnictwie ekologicznym, wykaz producentów, dla celów postępowania dowodowego w postępowaniu prowadzonym w sprawach związanych z udzieleniem pomocy finansowej producentom ekologicznym, stanowi dokument urzędowy w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a.". Odnosząc się do sprawy organ odwoławczy stwierdził, że skarżący nie widnieje na wykazie przekazanym przez Jednostkę Certyfikującą, dotyczącym producentów, którzy spełnili wymogi w zakresie produkcji ekologicznej w 2018 roku. Następnie organ II instancji podniósł, że realizacja zobowiązania ekologicznego jest jednym z podstawowych warunków przyznania płatności, obowiązującym rolnika zarówno w pierwszym jak i w kolejnych latach ubiegania się o przyznanie płatności ekologicznej. Organ podkreślił, że to rolnik deklaruje we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej, w ramach jakiego wariantu to zobowiązanie będzie realizowane oraz na jakim obszarze (lub w odniesieniu do jakich zwierząt) będzie ono realizowane. Te elementy określają zakres zobowiązania danego rolnika. W przypadku wariantu 10.1.1 Podstawowe uprawy sadownicze po okresie konwersji ustalono, że powierzchnia deklarowana we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej w ramach tego wariantu wyniosła [...] ha. Organ stwierdził, że skoro skarżący nie widnieje w wykazie producentów, którzy spełnili wymogi w zakresie produkcji ekologicznej w 2018 roku, sporządzonym przez Jednostkę Certyfikującą, to wszystkie działki zadeklarowane w wariancie 10.1.1 należało wykluczyć z płatności. Odmowa przyznania skarżącemu płatności ekologicznej jest zatem uzasadniona. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że fakt przedstawienia przez skarżącego faktur za kontrolę i certyfikację nie jest jednoznaczny ze spełnieniem przez wnioskodawcę wymagań dotyczących produkcji w rolnictwie ekologicznym, a tym samym umieszczeniem na wykazie przekazanym przez Jednostkę Certyfikującą dotyczącym producentów, którzy spełnili wymogi w zakresie produkcji ekologicznej w 2018 roku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J. M. zaskarżył decyzję Dyrektora L. Oddziału ARiMR z [...] kwietnia 2019 r. w całości. Zarzucił, że organ wadliwie przeprowadził postępowanie, nie ustalił bowiem czego sprawa dotyczy i bezkrytycznie przyjął, że brak rolnika w wykazie jednostki certyfikującej jest wystarczającą przesłanką do wydania zaskarżonej decyzji. Podniósł, że podpisał z jednostką certyfikującą odpowiednią umowę o objęciu gospodarstwa kontrolą w rozumieniu przepisów o rolnictwie ekologicznym. Zarzucił ogólnikowo, że organ może wykluczyć rolnika z płatności wyłącznie w sytuacjach enumeratywnie wyliczonych. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W odpowiedzi na skargę Dyrektor L. Oddziału ARiMR wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja dotyczy płatności ekologicznej, określonej w art. 29 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 s. 487 z dnia 20 grudnia 2013 r.). Wsparcia w ramach tego działania udziela się na hektar użytków rolnych rolnikom lub grupom rolników, którzy dobrowolnie podejmują się konwersji na praktyki i metody rolnictwa ekologicznego lub utrzymania takich praktyk i metod określonych w rozporządzeniu (WE) nr 834/2007 i którzy są rolnikami aktywnymi zawodowo w rozumieniu art. 9 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, zgodnie z zastosowaniem w danym państwie członkowskim. Płatności ekologiczne objęte są krajowym Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Ogólne zasady przyznawania pomocy w ramach działań i poddziałań objętych programem określone zostały w ustawie z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r., poz. 627), natomiast szczegółowe warunki przyznawania pomocy określone zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. 2018 r. poz. 1784 z późn. zm.), wydanym na podstawie art. 45 ust. 1 ustawy, powoływanym dalej jako "rozporządzenie ekologiczne" lub "rozporządzenie". Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia, płatność ekologiczną przyznaje się rolnikowi, o którym mowa w art. 29 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013, jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym"; 2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego użytków rolnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, zwanych dalej "użytkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha; 3) realizuje 5-letnie zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w art. 29 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, zwane dalej "zobowiązaniem ekologicznym"; 4) spełnia warunki przyznania płatności ekologicznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu. Zgodnie natomiast z § 9 ust. 1 rozporządzenia, płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli rolnik prowadzi produkcję rolną zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91, zwanego dalej "rozporządzeniem nr 834/2007", oraz przepisami wydanymi w trybie przepisów tego rozporządzenia. Rozporządzenie nr 834/2007 przewiduje obowiązkową kontrolę produkcji ekologicznej. W myśl art. 27 ust. 1 państwa członkowskie obowiązane są ustanowić system kontroli i wyznaczyć jeden lub kilka właściwych organów odpowiedzialnych za kontrole wypełniania zobowiązań wynikających z niniejszego rozporządzenia. Właściwy organ może przyznać swoje uprawnienia kontrolne jednemu lub kilku innym organom kontrolnym lub przekazać zadania związane z kontrolą jednej lub kilku jednostkom certyfikującym. W tym przypadku państwa członkowskie wyznaczają organy odpowiedzialne za uznawanie i nadzór nad tymi jednostkami. Zadania oraz właściwość organów administracji publicznej i jednostek organizacyjnych w rolnictwie ekologicznym w zakresie wykonania przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 oraz przepisów Unii Europejskiej wydanych w trybie przepisów tego rozporządzenia określa ustawa z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. z 2019 r. poz.1353). Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy, kontrolę w ramach systemu kontroli, o którym mowa w art. 27 rozporządzenia nr 834/2007, na zasadach i w sposób określony na podstawie tego artykułu i w przepisach wydanych na podstawie tego artykułu prowadzą jednostki certyfikujące, działające w zakresie udzielonego im upoważnienia. Jednostki te sporządzają wykaz producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym zgodnie z przepisami dotyczącymi rolnictwa ekologicznego, według stanu na dzień 15 listopada danego roku i przekazują właściwym organom, w tym Prezesowi Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (art. 17 ust. 1 ustawy). W postępowaniu prowadzonym w sprawach związanych z udzielaniem pomocy finansowej producentom ekologicznym, na podstawie o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, wykaz ten stanowi – dla celów postępowania dowodowego – dokument urzędowy w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Z powołanych przepisów wynika, że jednostka certyfikująca – przez umieszczenie producenta rolnego w wykazie – potwierdza fakt prowadzenia przez rolnika produkcji ekologicznej, co jest warunkiem przyznania płatności ekologicznej, o której mowa art. 29 rozporządzenia nr 1305/2013 i przepisach krajowych dotyczących płatności ekologicznych. W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że skarżący nie został umieszczony w wykazie za rok 2018, przekazanym Prezesowi Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym. Jednostka certyfikująca nie potwierdziła zatem, że skarżący spełnił wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym zgodnie z przepisami dotyczącymi rolnictwa ekologicznego. Podzielić należy także stanowisko organu, że potwierdzeniem spełnienia wymagań dotyczących produkcji w rolnictwie ekologicznym nie mogą być przedstawione przez skarżącego faktury wystawione przez jednostkę certyfikującą z tytułu opłat za kontrolę i certyfikację produkcji rolniczej pod kątem zgodności z przepisami rozporządzenia nr 834/2007 i ustawy o rolnictwie ekologicznym. Faktury te, dotyczące I, I i III kwartału 2018 r. nie stanowią dowodu, że kontrola została przeprowadzona, ani dowodu, że skarżący spełnił wymagania dotyczące produkcji ekologicznej. Również dołączona do skargi umowa, zawarta przez skarżącego z jednostką certyfikującą nie może zastąpić urzędowego potwierdzenie spełnienia wymagań produkcji ekologicznej. Jak wskazano wyżej, płatność ekologiczna może być przyznana, jeżeli rolnik prowadzi produkcję rolną zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia nr 834/2007 oraz przepisami wydanymi w trybie przepisów tego rozporządzenia. Zgodność produkcji z wymienionymi przepisami stwierdza co roku jednostka certyfikująca, która dokonuje kontroli produkcji rolnej. Stwierdzenie tej zgodności i umieszczenie producenta rolnego w wykazie na dany rok jest warunkiem przyznania płatności na kolejny rok realizacji zobowiązania ekologicznego. Skoro skarżący nie został umieszczony w wykazie producentów spełniających wymogi produkcji ekologicznej, nieuzasadniony jest zarzut skarżącego, że wobec skarżącego nie stwierdzono żadnych uchybień w przestrzeganiu wymogów w zakresie produkcji ekologicznej. Nie jest także uzasadniony zarzut, że organ bezpodstawnie odmówił skarżącemu płatności, ponieważ powinien uwzględnić rozmiar, trwałość i zasięg stwierdzonej niezgodności, a także jej skutki dla całej operacji. Skarżący nie spełnił w ogóle wymogu prowadzenia produkcji ekologicznej, nie doszło zatem w przypadku skarżącego do niezgodności, które umożliwiałyby jedynie zmniejszenie płatności. Bezpodstawny jest także zarzut, że organ nie przeprowadził postępowania dowodowego i nie ustalił prawidłowo stanu faktycznego sprawy. Organ poczynił niezbędne ustalenia w celu ustalenia, czy skarżący spełnił wymagania dotyczące produkcji ekologicznej i dołączył do akt dowód, że skarżący nie został umieszczony w wykazie, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym. Skarżący nie przedstawił natomiast dowodów, że nieumieszczenie go w wykazie nastąpiło na skutek omyłki czy bezprawnego działania jednostki certyfikującej. Bezpodstawny jest zarzut, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Nie jest uzasadniony zarzut, że organ nie wskazał podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Organ szczegółowo przedstawił podstawę faktyczną i prawną rozstrzygnięcia oraz przytoczył przepisy, które w sprawie miały zastosowanie. Odniósł się także wyczerpująco do zarzutów odwołania i dowodów przedstawionych przez skarżącego wraz z odwołaniem. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 29 rozporządzenia nr 1305/2013 płatność może być przyznana tylko rolnikowi, który dobrowolnie podjął się konwersji na praktyki i metody rolnictwa ekologicznego lub utrzymania takich praktyk i metod i spełnia warunki określone dla produkcji ekologicznej. Płatność nie może być więc przyznana rolnikowi, który produkcji ekologicznej nie prowadzi. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.).