III SA/Lu 277/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Sekretarz sądowy Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w dniu 6 września 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi T.T. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] kwietnia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie : mianowania na stanowisko starszego specjalisty ratownika od dnia 30 kwietnia 2007 r. p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. Pismem z dnia 15 maja 2007 r. T.T. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej. Decyzją tą Komendant Wojewódzki, uchylił decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lutego 2002 r. w sprawie mianowania na stanowisko służbowe, w części dotyczącej daty mianowania na stanowisko - starszy specjalista ratownik, ustanowił nową datę mianowania, w pozostałym zakresie utrzymał w mocy wskazaną decyzje. Zaskarżonej decyzji zarzucono sprzeczność z art. 32 ust 1 pkt 2 – ustawy z dnia 23 maja 1991 r. - o związkach zawodowych. W skardze wskazano, iż przedmiotowy przepis nie pozwala na jednostronną zmianę na niekorzyść warunków pracy i płacy pracownikowi chronionemu, jakim jest skarżący z tytułu pełnienia funkcji związkowej. W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu organ wskazał, że zarzut skarżącego iż mianowanie na stanowisko starszego specjalisty dokonane zostało z naruszeniem art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy o związkach zawodowych jest bezzasadny. Treść wskazanego przepisu zakazuje pracodawcy, bez zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej, zmieniać jednostronnie warunki pracy i płacy na niekorzyść pracownika. W przedmiotowej sprawie nie miało to miejsca, gdyż nie nastąpiły żadne zmiany warunków pracy i płacy na niekorzyść pracownika. Mianowanie strażaka na stanowisko równorzędne nie powoduje takich zmian. Rozpoznając skargę Sąd zważył co następuje: Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z póz. zm., dalej zwaną poppsa), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Art. 3 § 2 poppsa określa pozytywne przypadki sądowej kontroli działalności administracji publicznej, co w powiązaniu z art. 3 § 3 poppsa i art. 5 poppsa określa zakres kompetencyjny sądów administracyjnych mający swoje umocowanie w art. 176 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483; zwanej dalej Konstytucją). Zgodnie z art. 177 Konstytucji, sądy powszechne powołane są do sprawowania wymiaru sprawiedliwości we wszystkich sprawach z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów. Tymi innymi sądami są między innymi sądy administracyjne, których ustrój i kompetencje określają inne ustawy w tym popasa. Podnosząc powyższe uwagi natury ogólnej należy odnieść się do analizy przepisów regulujących kompetencje sądów administracyjnych w szczególności zaś art. 3 § 2 pkt 1 poppsa, który odnosi się decyzji administracyjnej, zwłaszcza że formę decyzji nadano aktowi mianowania, który jest przedmiotem sprawy. Analiza treści art. 32 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 96, poz. 667 z późn. zm, zwanej dalej ustawą) wskazuje, że właściwi przełożeni, określeni w art. 32 ust. 1 pkt 1-8 ustawy wydają decyzję w przypadku: 1) mianowania strażaka na inne stanowisko służbowe, 2) przenoszenia na inne stanowisko służbowe, 3) powierzenia pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku, 4) zawieszenia w czynnościach służbowych, 5) zwalniania ze służby, z wyjątkami określonymi w art. 47 ust. 1 ustawy. Oznacza to, że przyjęta forma aktu mianowania nazwana decyzją znajduje swoje uzasadnienie w cytowanym wyżej przepisie ustawy. Należy w tym miejscu zadać pytanie czy każda decyzja może być zaskarżona do sadu administracyjnego. Art. 3 § 2 pkt 1, poppsa zawiera klauzulę generalną, że kontroli sądowo-administracyjnej podlegają wszystkie decyzje administracyjne z wyjątkiem wyraźnie wyłączonych w art. 5 poppsa oraz przepisami ustaw szczególnych, które przewidują także wyłączenie w stosunku do szczegółowo określonych spraw. Na gruncie w/w ustawy o Państwowej Straży Pożarnej przykładem wyłączenia decyzji z kognicji sądu administracyjnego jest jej art. 83 a pkt 8, który wskazuje sąd powszechny jako właściwy do rozstrzygania określonych sporów na gruncie wydanych decyzji. Powyższa ustawa zawiera również przepisy, które wskazują zdarzenia prawne podlegające kontroli sądowo-administarcyjnej, np art.124j. Art. 32 ust. 2 ustawy stanowi, że od decyzji mianowania służy strażakowi odwołanie do wyższego przełożonego, zaś ust. 3 tego przepisu stanowi, iż od decyzji Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej strażakowi służy odwołanie do właściwego ministra do spraw wewnętrznych. Brak jest natomiast w ustawie jakichkolwiek uregulowań dotyczących zaskarżalności tych decyzji do jakiegokolwiek sądu. W tej sytuacji może nasunąć się pytanie, czy takim rozwiązaniem prawnym ustawodawca nie naruszył art. 45 ust. 1 Konstytucji, poprzez pozbawienie strażaka możliwości prawa do sądu? Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z 9 czerwca 1998 r. w sprawie K 28/97 stwierdził między innymi, że z zasady demokratycznego państwa prawnego wynika dyrektywa interpretacyjna zakazująca zawężającej wykładni prawa do sądu. W niektórych sytuacjach Trybunał przyznał, że dopuszczalne jest ograniczenie tego prawa, ale w niezbędnym zakresie jeżeli urzeczywistnienie danej wartości konstytucyjnej nie jest możliwe w inny sposób, przy spełnieniu warunków określonych w art. 31 ust. 3 Konstytucji. W powyższej sprawie Trybunał Konstytucyjny rozważając zakres konstytucyjnie ograniczenia prawa do sądu żołnierza zawodowego w sprawach służby wojskowej żołnierzy zawodowych, zwrócił uwagę na istotę stosunku prawnego jakim jest stosunek służbowy łączący żołnierza zawodowego z organami państwa. Trybunał Konstytucyjny odróżnił sprawy podległości służbowej należące do sfery wewnętrznej administracji publicznej od spraw ze stosunku służbowego, w których jednostka dochodząca swoich praw, występuje jako wyodrębniony podmiot praw i obowiązków, które dotyczą praw jednostki wobec organów państwowych, jakie przysługują jej w ramach stosunku służbowego i określają treść tego stosunku. W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 kwietnia 2006 r. I OPS 3/06 (ONSA i WSA Nr 3 z 2006 r., poz. 69 s.39) wyrażono pogląd, że istota wyznaczenia lub przeniesienia na stanowisko służbowe to przede wszystkim usytuowanie danej osoby w hierarchii służbowej jednostki organizacyjnej na określonym stanowisku. Wprawdzie powyższy pogląd dotyczył żołnierza zawodowego jednak w drodze analogii prezentowany pogląd Trybunału Konstytucyjnego jak również NSA można odnieść do stosunku służbowego strażaka Państwowej Straży Pożarnej. Z tego też względu decyzja o mianowaniu strażaka wydana na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 3 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej z 24 sierpnia 1991 r. (t.j. Dz.U. z 2006 r., Nr 98, poz. 667 z późn, zm.) należy do spraw wynikających z podległości służbowej między przełożonymi a podwładnymi, określonych w art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.) i dlatego nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o przepis art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd orzekł jak w sentencji.