III SA/Lu 28/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Referent stażysta Joanna Stadnik, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 20 maja 2010 r. sprawy ze skargi U. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993), Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania U.W., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...] o odmowie wymeldowania J. W. z pobytu stałego z lokalu przy ul. T. w L. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda wyjaśnił, że organ I instancji orzekł o odmowie wymeldowania J. W. z pobytu stałego, z lokalu położonego przy ul. T. w L., uzasadniając swoje rozstrzygnięcie brakiem spełnienia warunków określonych wart. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła U.W. podnosząc, iż jest właścicielką przedmiotowej nieruchomości i żąda wymeldowania byłego męża, który został bezprawnie zameldowany w tym lokalu przez syna. Po zapoznaniu się z treścią odwołania i zgromadzonym materiałem dowodowym Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wyjaśnił, że organy administracji w sprawie o wymeldowanie obowiązane są do ustalenia, czy występuje okoliczność faktycznego opuszczenia lokalu. Przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie dowodowe wykazało, że strona, o wymeldowanie której wnosi odwołująca się, pod adresem zameldowania zamieszkuje od około 6 lat. Fakt zamieszkiwania strony potwierdzają świadkowie zamieszkujący w sąsiedztwie przedmiotowej nieruchomości oraz syn stron postępowania (protokoły z przesłuchania świadków w aktach sprawy). Warunkiem bezwzględnym do dokonania wymeldowania w trybie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełnienie przesłanek trwałości i dobrowolności opuszczenia lokalu, a w rozpatrywanej sprawie nie miało to miejsca. Strona, której wymeldowanie dotyczy, co wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, nie opuściła lokalu i ma swobodny do niego dostęp. Oznacza to, że nie zostały spełnione przesłanki dające podstawę do dokonania wymeldowania w trybie administracyjnym. Wojewoda wyjaśnił również, że podnoszona w odwołaniu kwestia prowadzonego przez organy administracji postępowania w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania J.W. w budynku przy ul. T. w L. została zakończona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 23 września 2008 r., sygn. akt III SA/Lu 226/08. Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję wniosła U. W., domagając się jej uchylenia. Skarżąca podniosła, iż J. W. został bezprawnie zameldowany w lokalu stanowiącym jej własność bez jej zgody i powinien być wymeldowany z przedmiotowego lokalu, ponieważ tam nie mieszka. Obecnie zamieszkuje w lokalu położonym w L. przy ul. B. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz.1269 ze zm.) W ocenie Sądu zaskarżona decyzja prawa nie narusza, zatem skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Działania organów administracji w niniejszej sprawie odbywały się zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Materialno-prawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji jest art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.). Z przepisów tej ustawy wynika, że przez pobyt stały należy rozumieć zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego tam przebywania (art. 6 ustawy). Zgodnie zaś z przepisem art. 9 ust. 2b wskazanej ustawy zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Czynność wymeldowania uregulowano w art. 15 powołanej ustawy. Powinna dopełnić je osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub pobytu czasowego trwającego dłużej niż 3 miesiące najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca (art. 15 ust. 1 ustawy). W przypadku niedopełnienia tego obowiązku – organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się (art. 15 ust. 2 ustawy). W przedmiotowej sprawie skarżąca wnosi o uchylenie decyzji, którą organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji o odmowie wymeldowania J. W. z pobytu stałego z lokalu przy ul. T. w L. Podstawę orzeczenia o wymeldowaniu osoby z miejsca pobytu stałego lub czasowego trwającego dłużej niż trzy miesiące stanowić może tylko przesłanka opuszczenia lokalu bez wymeldowania się. Ponadto, zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. np. wyrok NSA z dnia 15 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1590/08) ta przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 powołanej ustawy jest spełniona wówczas, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. W materiale zgromadzonym w przedmiotowej sprawie brak jest dowodów, które wskazywałyby, że J.W. opuścił dotychczasowe miejsce stałego pobytu. Przeciwnie zaś, zebrane dowody wskazują, że nadal zamieszkuje on w przedmiotowym lokalu przy ul. T. w L. Fakt ten potwierdzają zeznania świadków – T. P. (pracownika przedsiębiorstwa mającego siedzibę pod adresem ul. T.) oraz R.W. (mieszkającego w sąsiedniej nieruchomości). Brak jest natomiast dowodów stwierdzających, że J. W. nie mieszka w przedmiotowym lokalu, poza oświadczeniem skarżącej, zeznającej w toku postępowania w charakterze strony. Argument skarżącej, że J. W. mieszka w lokalu przy ul. B. w L. nie znalazł potwierdzenia w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy. Komisariat II Policji w L. przeprowadził kontrolę meldunkową, która wykazała, że w lokalu przy ul. B. w L. nie zamieszkuje J. W., mieszka tam natomiast M.M. (pismo Zastępcy Komendanta Komisariatu II Policji w L. z dnia [...]września 2009 r., znak [...]). Ponadto skarżąca, jak sama oświadczyła, nie mieszka w lokalu przy ul. T. przebywa tam rzadko, wyłącznie okazjonalnie (m.in. z komornikiem czy rzeczoznawcą majątkowym). To z kolei wskazuje, że trudno jest uznać, iż posiada faktyczną wiedzę o niezamieszkiwaniu J. W, Wobec powyższych prawidłowych ustaleń stwierdzić należy, że przesłanka zastosowania art. 15 ust. 2, tj. opuszczenia przez daną osobę miejsca stałego pobytu, nie została spełniona. Ustalenia te przesądzają o niedopuszczalności wydania decyzji o wymeldowaniu J. W. i o prawidłowości decyzji organów obu instancji w postępowaniu administracyjnym. W ocenie Sądu organy obu instancji w postępowaniu administracyjnym zgromadziły wyczerpujący materiał dowodowy w celu ustalenia, czy zachodzi przesłanka z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, wystarczający w świetle przepisów art. 77 i art. 80 Kpa do udowodnienia okoliczności, że J. W. zamieszkuje pod adresem L., ul. T. i nie opuścił tego lokalu. Należy również zwrócić uwagę, że ewidencja ludności służy wyłącznie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego; nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2003 r., sygn. akt SA/Bd 1242/03). Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych obecnie nie uzależnia dopuszczalności zameldowania ani od posiadania tytułu prawnego do danego lokalu, ani od żadnych innych okoliczności. Osoba, na której ciąży obowiązek zameldowania jest zobowiązania wykazać jedynie, że zamieszkuje w określonym miejscu z zamiarem stałego przebywania oraz, że miejsce to posiada adres w rozumieniu ustawy. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt K 20/01) orzekł o niezgodności przepisu art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z przepisami art. 52 ust.1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji RP. W uzasadnieniu powyższego wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził w szczególności, że obowiązek meldunkowy służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji, bowiem posiadanie informacji o miejscu zamieszkania i pobytu umożliwia racjonalizację szeregu działań należących do zadań państwa i samorządu terytorialnego. Celem obowiązku meldunkowego jest bowiem zapewnienie prawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności, która polega na rejestracji danych o miejscu pobytu (adresie) osób, jak też służy ochronie interesów samych zainteresowanych (umożliwia odnalezienie tych osób). Wobec powyższego podkreślić należy, że skoro zameldowanie jest czynnością materialno-techniczną, która potwierdza jedynie fakt zamieszkiwania w lokalu, a nie rozstrzyga o prawie do lokalu, to podnoszona przez skarżącą kwestia prawa własności przedmiotowej nieruchomości nie ma związku z niniejszą sprawą ewidencyjną. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.